کتاب اسلام المسلم باسلام محمد خاتم الانبیاء - جلد 2
۱شهیدی که شسته نمی شود و با خونش دفن می شود کسی است که مسلمان بوده و به سنّ بلوغ رسیده باشد و از روی ظلم کشته شده باشد و در هنگام کشته شدن جنب نباشد و قبل از استفاده از امور دنیوی بمیرد و به سبب این قتل دیه واجب نشود بلکه قصاص واجب شود.
امور دنیوی مانند خوابیدن و غذا خوردن و آب و دواء و انتقال به چادر و یا انتقال از میدان جنگ در حالی که زنده است و یا به مدت وقت یک نماز به هوش باشد و یا به چیزی وصیّت کند.
اگر کسی اینگونه به قتل برسد چیزهایی غیر از لباسش را کنده می شود (کفش و سلاح و ساعت و غیره) و لباس وی را کم یا زیاد کرده می شود تا به اندازه ی کفن مسنون برسد؛ یعنی اگر لباسش از کفن مسنون کم باشد به وی اضافه کرده می شود و اگر چیزهای بیشتری پوشیده باشد از وی کنده می شود. و این مقتول را غسل داده نمی شود و بر وی نماز خوانده و با همان خونش دفن کرده می شود.
دلیل:
زیرا این شخص مانند شهداء احد می باشد و هر آن کس که در این معنی باشد شهید است نه غیر آنها.
الهداية و البناية ج3ص265تحفة الفقهاء ج1ص255العناية شرح الهداية باب الشهيد
رسول الله ﷺ در باره ی شهداء احد فرمودند: آنان را در گلیم هایشان بپیچید و با خونهایشان دفن کنید.
مسند امام احمد ج6ص600نصب الراية باب الشهيدبدائع لاصنائع ج1ص480تبيين الحقائق شرح كنز الدقائق باب الشهيد
رسول الله ﷺ در گروه های ده نفری از شهداء، بر شهداء احد نماز خواندند.
(سنن الكبري للبيهقي ج5ص312 - نيل الأوطار شرح منتقى الأخبار ج4ص71 - عمدةالقاري ج8ص153
اگر در شهر مقتولی پیدا شود و قاتل وی معلوم نباشد، پس آن شخص غسل داده می شود.
دلیل:
زیرا در این امر قسّامه و دیه واجب می شود، پس در معنی شهید نخواهد بود.
الهداية و البناية ج3ص279البحر الرائق شرح كنز الدقائق ج2ص211تبيين الحقائق شرح كنز الدقائق باب الشهيدغرر الحكام باب الشهيد
و همچنین است حکم کسی که مجروح شود و از امور دنیوی نفع ببرد و بعد بمیرد.
دلیل:
زیرا با استفاده از امور دنیوی اثر ظلم کمتر می شود؛ پس در معنی شهداء احد وارد نمی شوند.
الهداية و البناية ج3ص275الجوهرةالنيره باب الشهيدكنز الدقائق باب الشهيدفتح القدير ج2ص152
اگر شخصی بخاطر خروج بر علیه حاکم مسلمان کشته شود و یا راهزن باشد و در این راه کشته شود، پس آن شخص را غسل داده شود ولی نماز خوانده نمی شود.
دلیل:
زیرا حضرت علی (رض) بر باغیان نماز نخواندند و کسی نیز این کار را بر وی انکار نکرد.
البحر الرائق شرح كنز الدقائق ج2ص211الهداية و البناية ج3ص280نصب الراية باب الشهيد
اگر کسی خود کشی کند، پس غسل داده شده و نماز خوانده شود؛ زیرا وی از اهل الکبائر یعنی کسانی که گناه کبیره دارند می باشند نه اهل بغی و حدیثی که در آن آمده است که رسول الله ﷺ نماز نخواندند به این معنی است که خودشان نخواندند و به دیگری امر کردند تا بخواند. شرح الیاس ج1ص244
منبعی معتبر برای مطالعه کتابها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.