کتاب اسلام المسلم باسلام محمد خاتم الانبیاء - جلد 2
۱مسلمان باشد.
۲آزاد باشد.
۳مکلّف باشد.
۴از نظر جسمی سالم باشد و بینائی داشته باشد.
۵خرجی سفر داشته باشد.
۶تا برگشتن از حج، خرج خانواده ی خود را نیز داشته باشد.
۷راه سفر حج امن باشد.
ترجمه ی آیه: در آنجاست آیات روشن و مقام ابراهیم. و هر که بدان داخل شود ایمن است. برای الله ﷻ، حج آن خانه بر کسانی که قدرت رفتن به آن را داشته باشند واجب است. و هر که راه کفر پیش گیرد، بداند که الله ﷻ از جهانیان بینیاز است. [سوره ی آل عمران آیه 97]
و استطاعت مذکور در این آیه را رسول الله ﷺ به زاد و راحله ی توشه ی راه و مرکب تفسیر کرده اند.
رسول الله ﷺ: هر کس مانعی مانند سلطان ظالم یا سختی آشکار و مرض نداشته باشد و با این حال به حج نرود، پس وی می تواند به
برای زن موقعی حج واجب می شود که بعد از داشتن شرایط مذکوره، شوهر یا محرم وی در آن سفر همراه وی باشد. (اگر بین مکه و منزل زن مسافت سفر باشد).
دلیل:
رسول الله ﷺ:
زن حق رفتن به حج را ندارد مگر اینکه همراهش محرم یا شوهرش باشد. مردی از رسول الله ﷺ پرسید: من عازم جنگ فی سبیل الله هستم و زنم نیز می خواهد به حج برود. چه کار کنم؟
رسول الله ﷺ فرمودند: برگرد و همراه زنت حج بجای آور. مسند احمد ج7ص95نصب الرایه ج5ص51مرقاه المفاتیح ج8ص446سنن الکبری للبیهقی ج5ص226المعجم الکبیر للطبرانی ج11ص424سنن ابن ماجه ج8ص449صحیح ابن حبان ج9ص73.
حج در تمام عمر یک بار فرض است.
دلیل:
از رسول الله ﷺ پرسیدند که آیا حج در هر سال می باشد یا اینکه در عمر یک مرتبه واجب است؟ رسول الله ﷺ جواب دادند: در عمر یک مرتبه فرض است و باقی آن نفل خواهد بود.
سنن الصغری للبیهقی ج1ص447المستدرک علی الصحیحین ج4ص153سنن ابی داود ج5ص38سنن ابن ماجه ج8ص430کنزالعمال ج5ص22نصب الرایه ج5ص35.
فرضیت حج علی الفور است.
علی الفور: یعنی در اولین فرصت باید به حج برود و تأخیر نکند.
دلیل:
رسول الله ﷺ: برای بجای آوردن حج (فرض) تعجیل کنید زیرا نمی دانید که چه بر شما عارض خواهد شد؛ از مریض شدن و غیر آن.
مسند امام احمد ج6ص253المسند الجامع ج9ص2کنز العمال ج5ص24عمده القاری ج9ص128سنن الکبری للبیهقی ج4ص340.
اگر کودکی نابالغ برای ادای حج احرام ببندد و در اثناء آن احرام به سن بلوغ برسد و با همان احرام حج را تمام کند، این حج از فرض وی واقع نمی شود ولی اگر دوباره به نیت حج فرض احرام ببندد، پس در این صورت از حج فرضش محسوب می شود.
از رسول الله ﷺ: هر کودکی که حج بجای آورده باشد وقتی به بلوغ برسد باید حج فریضه اش را بجای آورد و هر اعرابی (کافر) قبل از اسلام آوردن حج بجای آورد، بر وی لازم است وقتی مسلمان شد حجش را اداء کند و هر بنده ای که حج بجای آورده باشد، بعد از آزاد شدنش برای ادای فریضه اش باید (دوباره) به حج رود.
السنن الصغری للبیهقی ج3ص500المعجم الاوسط للطبرانی ج3ص140بلوغ المرام ج1ص264کنزالعمال ج5ص99مجمع الزوائد ج3ص473.
منبعی معتبر برای مطالعه کتابها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.