کتاب اسلام المسلم باسلام محمد خاتم الانبیاء - جلد 2
۱هر دو عاقد گفته ی یکدیگر را بشنوند.
عاقد: کسی که عقد نکاح را جاری می کند. این عاقد می تواند خود مرد و زن باشند که می خواهند به نکاح یکدیگر در بیایند و یا وکیل آن ها باشد.
۲دو مرد و یا یک مرد و دو زن به عنوان شاهد در هنگام عقد نکاح حضور داشته باشند. این شاهدان باید مکلف و مسلمان باشند و گفته ی عاقدان را هر دو با هم در یک زمان بشنوند.
دلیل:
رسول الله ﷺ: نکاح نیست مگر اینکه با اجازه ی ولی دختر باشد و دو نفر عدل شاهد باشند.
مصنف عبدالرزاق ج6ص195مسند الرویانی ج1ص104صحیح این حبان ج9ص386المعجم الاوسط ج5ص363المعجم الکبیر ج18ص143.
رسول الله ﷺ: زناکاران کسانی هستند که بدون شاهد خود را به کسی نکاح می کنند.
المعجم الکبیر ج12ص182مشکاة المصابیح ج2ص838سنن الترمذی ج3ص403السنن الکبری للبیهقی ج7ص204.
از حضرت عمر (رض): شهادت یک مرد و دو زن در نکاح مقبول است. موطا مالک روایت امام محمد شیبانی ج1ص180مصنف عبدالرزاق ج8ص331.
۳اگر شاهدان دو شخص فاسق باشند، نکاح صحیح است ولی اگر بین عاقدان اختلاف پیش بیاید، شهادت این دو فاسق به کار نمی آید؛ یعنی نکاح را با شهادت دو فاسق نمی توان اثبات کرد.
۴شاهدان می توانند از فرزندان عاقدان باشند.
۵همچنین می تواند فرزند یکی از آن ها باشد و اگر اختلافی پیش بیاید شهادت به نفع قریب خود قبول کرده نمی شود. مثلاً اگر نکاح در حضور دو پسر مرد جاری شده باشد و اختلافی بین زن و شوهر پیش بیاید، شهادت این دو شاهد به نفع پدرشان مقبول نیست.
۶مرد مسلمان می تواند در حضور دو شاهد ذمی، ذمیه را نکاح کند و در صورت بروز اختلاف بین این زن و شوهر، شهادت شاهد ذمی به نفع ذمیه قبول کرده نمی شود.
ذمی و ذمیه: مرد و زن اهل کتاب که در مملکت اسلامی زندگی می کنند.
۷کسی که برای نکاح وکیل شده باشد، اگر موکل حاضر شود، این وکیل به عنوان شاهد محسوب می شود.
۸همچنین اگر دختر بالغ خودش در مجلس نکاح خود حاضر شود، «ولی» شاهد محسوب می شود.
منبعی معتبر برای مطالعه کتابها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.