کتاب اسلام المسلم باسلام محمد خاتم الانبیاء - جلد 3
تعریف ظهار: تشبیه کردن زن خود به عضوی از اعضای محرم خود که نگاه کردن به آن عضو مَحرَم بر شخص حرام باشد.
حکم ظهار: هر کس زن خود را ظهار کند، پس تا وقتیکه کفارت آن را بدهد، نزدیکی کردن و اعمال مربوط به آن بر آن شخص حرام میگردد.
دلیل:
قرآن کریم: آنهایی که زنانشان را ظهار میکنند، آنگاه ازآنچه گفتهاند پشیمان میشوند، پیش از آنکه با یکدیگر تماس یابند، باید بندهای آزاد کنند...... اما کسانی که بندهای نیابند، پیش از آنکه با یکدیگر تماس یابند، باید دو ماه پیدرپی روزه بدارند؛ و آنکه نتواند، شصت مسکین را طعام دهد. سوره مجادله/2تا 4
اگر کسی به زن خود بگوید: «تو بر من بهمانند مادرم هستی»، در این صورت احتمال دارد که منظورش از این سخن، احترام و یا ظهار و یا طلاق باشد و هر یک از اینها را نیّت کند، همان میشود.
دلیل:
زیرا این کلام چندوجهی است و احتمالات زیادی دارد؛ زیرا این سخن میتواند تشبیه کسی در موارد مختلف باشد، پس بستگی به نیت گوینده دارد.
اگر نیّتی نداشته باشد، این سخن لغو است و بر آن حکمی مترتب نمیشود. المبسوط للسرخسی ج6ص228
اگر بگوید: «تو بهمانند مادرم بر من حرام هستی»، در این صورت منظور از این سخن میتواند ظهار باشد و یا طلاق و یا ایلاء و هرکدام را نیت کرده باشد، همان میشود.
اگر نیّتی نداشته باشد، در این صورت نزد امام اعظم (رض) و امام ابویوسف (رض) ایلاء است و نزد امام محمد (رض) ظهار است.
دلیل:
زیرا این کلام احتمال حرمت و احترام را ندارد؛ زیرا بر حرام بودن تصریح داشته و احتمال یکی از عملهای ظهار و طلاق و ایلاء را دارد. المبسوط للسرخسی ج6ص229
۱اگر نیت نداشته باشد «ظهار» است؛ زیرا از بین احتمالات این کلام، منظور ظهار بودن بهیقین ثابت است؛ زیرا حرمت ظهار کمتر از طلاق است.
۲اگر نیت نداشته باشد «ایلاء» است؛ زیرا این کلام بهمثابه¬ی «اَنتِ علی حرام» (تو بر من حرام هستی) میباشد و با این قول «ایلاء» ثابت میشود.
المبسوط للسرخسی ج6ص229
اگر شخصی به زنان خود بگوید: «شماها برای من بهمانند پشت مادرم هستید»، در این صورت شخص باید برای هرکدام از زنان خود کفارت دهد.
دلیل:
زیرا برای هرکدام از زنان خود ظهار قائل شده و برای از بین رفتن حرمت هرکدام کفارتی جداگانه لازم است. الهدایه ج2ص266
کفارت وقتی واجب میشود که شوهر قصد رجوع به زن خود را داشته باشد؛ یعنی قصد نزدیکی به زنش را کند.
منبعی معتبر برای مطالعه کتابها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.