کتابخانه / کتاب قول الفصل فی شبهات الوهابیه / شبهه ی یازدهم: صدقه وخیرات از طرف میّت / صدقه از طرف میّت به میّت سود می رساند و صدقه دارای انواع گوناگون می باشد
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

صدقه از طرف میّت به میّت سود می رساند و صدقه دارای انواع گوناگون می باشد

کتاب قول الفصل فی شبهات الوهابیه

در حال پخش صوت بخش
فایل صوتی برای این بخش ثبت نشده است
0%
بازگشت
↻بچرخانید

شبهه ی یازدهم: صدقه وخیرات از طرف میّت:

صدقه از طرف میّت به میّت سود می رساند و صدقه دارای انواع گوناگون می باشد:

در دیار ما رسم است که برای میّت تا هفت روز صدقه داده و برای تعزیت می نشینند و وهابیان با آن مخالفت می کنند.

برای اینکه این بحث روشن شود اول باید بدانیم آیا صدقه دادن برای میّت سودی دارد یا خیر؟

اهل سنّت که تابع سنّت رسول الله ﷺ

می باشند بر این متّفق هستند که صدقه و خیرات برای میّت ثواب دارد و ثوابش به میّت می رسد.

تعریف صدقه طبق حدیثی از رسول الله ﷺ:

❝
عن أبي هريرةَ رضيَ الله عنه قال: قال رسول اللهِ صلى الله عليه وسلّم: «كلُّ سُلامى مِنَ الناسِ عليهِ صدقةٌ كلَّ يومٍ تَطُلعُ فيه الشمس: يَعدِلُ بينَ الاثنينِ صدقةٌ، ويُعينُ الرجُلَ على دابَّتهِ فيَحملُ عليها ـ أو يَرفع عليها مَتاعَهُ ـ صدقةٌ، والكلمةُ الطيبةُ صدقةٌ، وكلُّ خطوةٍ يَخطوها إلى الصلاة صدقةٌ، ويُميطُ الأذَى عنِ الطريقِ صدَقةٌ». رسول الله ﷺ:
صحیح البخاری ج3ص1089 - صحیح مسلم ج7ص80 - مسند امام احمد ج2ص607 - صحیح ابن حبان ج4ص117
برای - شکرانه ی - هر یک از مفاصل بدن - که الله ﷻ به آنها ارزانی داشته است- بر گردن- ذمه ی- مردم هر روز صدقه واجب است: اصلاح بین دو نفر صدقه است و کمک به کسی برای گذاشتن بار بر مرکبش صدقه است و کلمه طیّبه صدقه است و هر قدمی که برای رفتن به نماز بر می دارد صدقه است و از برداشتن اذی- چیزهایی که باعث اذیَت شدن مردم می شود- نیز صدقه است.
دلائل نفع صدقه و غیر آن به میّت:
۱
*قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه و سلم: «مَا الْمَيتُ فِي قَبْرِهِ إِلا شِبْهُ الْغَرِيقِ الْمُتَغَوثِ يَنْتَظِرُ دَعْوَةً مِنْ أَبٍ أَوْ أُمَ أَوْ و لَدٍ أَوْ صَدِيقٍ ثِقَةٍ فَإِذَا لَحِقَتْهُ كَانَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ الدُّنْيَا و مَا فِيهَا، و إِنَّ اللَّهَ عَزَّ و جَلَّ لَيُدْخِلُ عَلَى أَهْلِ الْقُبُورِ مِنْ دُعَاءِ أَهْلِ الدُّنْيَا أَمْثَالَ الْجِبَالِ، و إِنَّ هَدِيَّةَ الأَحْيَاءِ إِلَى الأَمْوَاتِ الاِسْتِغْفَارُ لَهُمْ و الصَّدَقَةُ عَنْهُمْ» الدَّيلمي عن ابنِ عبَّاسٍ رضيَ اللَّهُ عنهُمَا.
جامع المسانيد و المراسيل ج6ص309 - لسان الميزان ج5ص113- میزان الاعتدال ج6ص86 - الفردوس بماثورالكتاب ج4ص103
رسول الله ﷺ: ميّت
ترجمه

در قبر خود مانند کسی که در حال غرق شدن می باشد که کمک می خواهد، و منتظر دعائی از طرف پدر و مادر یا ولد و یا دوست مورد اطمینان است. پس وقتی این دعاء به وی برسد، پس- همین دعاء- از دنیا و آنچه در آن می باشد، دوست تر و بهتر است و همانا الله ﷻ بر اهل قبور، به سبب دعای اهل دنیا، - هدیه هایی- مانند کوهها و هدیه ی زندگان را به مردگان می رساند، و هدیه ی زندگان برای مردگان استغفار- طلب آمرزش- برای آن ها و صدقه از طرف آنها می باشد.*

۲
*أَخْبَرَنَاهُ أبو الحسينِ بنُ بِشْرَانَ ببغدادَ أنا أبو جعفر الرزاز ثنا محمد بن عبيد الله يعني ابنَ المُنَادِي ثنا إسحاق الأزرق ثنا هشام بنُ حسانَ عن الحسنِ أَنَّ سعداً أَتَى النبيَّ فقالَ: يا رسولَ الله إنَّ أُمَّ سعدٍ كانتْ تُحِبُّ الصَّدَقَةَ، و تُحِبَ العَتَاقَةَ، فَهَلْ لَهَا أَجْرٌ إنْ تَصَدَّقْتُ عَنْهَا أَوْ أَعْتَقْتُ، قالَ: «نَعَمْ».
سنن الكبري للبيهقي ج9ص390 – المسند الشاشی ج1ص219
ترجمه

سعد (رض) نزد رسول الله ﷺ آمد و گفت: یا رسول الله ﷺ همانا امّ سعد (رض)

صدقه دادن و آزاد کردن را دوست می داشت؛ پس آیا برای وی اجری می باشد اگر من صدقه دهم یا که آزاد کنم؟ حضرت جواب دادند: بله.*

۳
*حدثنا مُحمَّدُ بنُ كَثِيرٍ أنبأنا إِسْرَائِيلُ عن أبي إِسْحَاقَ عن رَجُلٍ عن سَعْدِ بنِ عُبَادَةَ ، أَنَّهُ قال: «يَارَسُولَ الله إِنَّ أُمَّ سَعْدٍ مَاتَتْ فأَيُّ الصَّدَقَةِ أَفْضَلُ؟ قال: الْمَاءُ. قال: فَحَفَرَ بِئْراً وَقال: هذِهِ لأُمِّ سَعْدٍ».
سنن ابی داوود ج5ص95- مشکاة المصایح ج1ص526- الترغیب و الترهیب ج2ص41
از سعد بن عباده (رض) (صحابی): یا رسول الله ﷺ مادر سعد فوت
ترجمه

کرده، (به من بگوئید که): چه نوع صدقه ای (به مادرم) سود بیشتری می رساند؟ (چه صدقه ای بهتر است؟) حضرت ﷺ جواب دادند: آب. پس سعد (رض) چاهی کند و گفت این برای امّ سعد (مادر سعد) می باشد (یعنی ثوابش را به امّ سعد بخشیدم). *

۴
* أخبرنا أبو علي الرُّوْذَبَارِيُّ و أبو عبد الله الحافظ و أبو زكريا بن أبي إسحاقَ و غيرُهُمْ قالوا ثنا أبو العباس محمد بن يعقوبَ ثنا الربيعُ بنُ سليمانَ ثنا عبد الله بنُ و هْبٍ أخبرني سليمان بن بلال عن العلاء بن عبد الرحمن عن أبيه عن أبي هريرةَ أَنَّ رسولَ الله قالَ: «إذَا ماتَ الإنسانُ انْقَطَعَ عنهُ عَمَلُهُ إلاَّ من ثلاثةِ أشياءَ: مِنْ صَدَقَةٍ جاريةٍ، أو علمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ و لَدٍ صالحٍ يَدْعُو لهُ».
سنن الكبري للبيهقي ج9ص389
ترجمه

وقتی ابن آدم بمیرد عملش قطع می شود مگر از سه چیز: 1) صدقه ی جاریه - مثل پل ساختن و مسجد ساختن- . 2) علمی که از آن نفع گرفته می شود. 3) ولد صالحی که برایش دعاء می کند.*

در اینجا گفته است که عمل آن شخص و در این حدیث دلیلی بر این نیست که عمل دیگری از میّت قطع شود.

۵
*أخبرنا أبو زكريا يحيى بن إبراهيمَ المُزَكِّي و أبو بكر أحمد بن الحسن القاضي قالا ثنا أبو العباس محمد بن يعقوبَ أنا محمد بن عبد الله بنِ عبدِ الحَكَمِ أخبرني ابنُ و هْبٍ أخبرني سعيد بن عبد الرحمن الجُمَحِيُّ و يحيى بن عبد الله بن سالم و مَالِكُ بنُ أَنَسٍ و اللَّيْثُ بنُ سعدٍ عن هشام بنِ عُرْوَةَ بنِ الزُّبَيْرِ عن أبيه عن عائشةَ زوجِ النبيِّ أَنَّ رجلاً سَأَلَ رسولَ الله فقالَ: إنَّ أُمِّي افْتُلِتَتْ نَفْسُهَا، و أَظُنُّهَا لو تَكَلَّمَتْ تَصَدَّقَتْ، فهلْ لَهَا أَجْرٌ في أَنْ أَتَصَدَّقَ عَنْهَا، فقالَ رسولُ الله: «نَعَمْ». إلاَّ أَنَّ مالكاً قالَ في الحديثِ: و أُرَاهَا لو تَكَلَّمَتْ تَصَدَّقَتْ، أَفَأَتَصَدَّقُ عَنْهَا، قالَ: «نعم». رواه البخاري في الصحيح عن ابن أبي أُوَيْسٍ عن مالكٍ. و أخرجه مسلم من أوجهٍ أُخَرَ عن هشامٍ.
سنن الكبري للبيهقي ج9ص386
ترجمه

مردی از رسول الله ﷺ پرسید؟ یا رسول الله ﷺ مادرم فوت

شد و من گمان می کنم که اگر حرف می زد صدقه می داد؛ آیا اگر من صدقه دهم، اجر و ثوابی برای وی می باشد؟ پس حضرت ﷺ جواب دادند: بله.*

۶
*أخبرنا محمد بن عبد الله الحافظ و أبو بكر أحمد بن الحسن القاضي و أبو صادق محمد بن أحمدَ بن أبي الفوارس الصيدلاني قالوا ثنا أبو العباس محمد بن يعقوبَ ثنا محمد بن عبيد الله ابنُ المُنَادِي ثنا روْحُ بنُ عُبَادَةَ ثنا ابنُ جُرَيْجٍ أخبرني يَعْلَى أنه سمعَ عِكْرِمَةَ مولى ابنِ عَبَّاسٍ يقولُ أنبأنا ابنُ عَبَّاسٍ أَنَّ سعدَ بنَ عُبَادَةَ تُوُفِّيَتْ أُمُّهُ و هو غائبٌ عَنْهَا، فَأَتَى رسولَ الله فقالَ: يا رسولَ الله إنَّ أُمِّي تُوُفِّيَتْ و أنا غائبٌ عَنْهَا، يَنْفَعُهَا إنْ تَصَدَّقْتُ عنهَا، قالَ: «نَعَمْ»، قالَ: فإنِّي أُشْهِدُكَ أَنَّ حَائِطِي المخرافَ صَدَقَةٌ عَنْهَا. رواه البخاري في الصحيح عن محمد بن عبد الرحيم عن رَوْحٍ.
سنن الكبري للبيهقي ج9ص387 – مصنف عبدالرزاق الصنعانی ج9ص58 – مسند امام احمد ج5ص457
مادر سعد بن عباده (رض)
ترجمه

- صحابی- فوت کرد در حالی که عباده (رض) غائب بود. پس پیش رسول الله ﷺ آمد و گفت: یا رسول الله ﷺ همانا مادرم فوت شد در حالی که من غائب بودم، اگر صدقه دهم برای مادرم نفعی دارد؟ حضرت جواب دادند: بله. پس سعد بن عباده (رض) گفت: من تو را شاهد می گیرم که حیاط - باغ- مخراف - نام حیاط- را از طرف مادرم صدقه می دهم.*

۷
* أخبرنا أبو بكر بن إسحاق الفقيه ، أنبأ بشر بن موسى ، ثنا الحميدي ، ثنا سفيان ، ثنا جعفر بن خالد بن سارة المخزومي ، أخبرني أبي و كان صديقاً لعبد الله بن جعفر أنه سمع عبد الله بن جعفر قال: لما نعي جعفر قال النبيّ : «اصْنَعوا لآلِ جَعْفَرَ طَعاماً فَقَدْ أَتاهُمْ أَمْرٌ يَشْغلُهُمْ». هذا حديث صحيح الإسناد و لم يخرجاه، و جعفر بن خالد بن سارة من أكابر مشايخ قريش، و هو كما قال شعبة: اكتبوا عن الأشراف فإنهم لا يكذبون، و قد روي غير هذا الحديث مفسراً.
المستدرك علي الصحيحين ج1ص527 – سنن ابی داوود ج3ص195 – سنن ابن ماجه ج1ص514
ترجمه

وقتی خبر فوت جعفر (رض) را برای حضرت رسول الله ﷺ آوردند حضرت ﷺ فرمودند: برای آل جعفر غذا درست کنید، زیرا بر آنان امری وارد شده است که آنان را مشغول خود می کند.*

۸
* عن مَريمَ بنتِ فَروةَ : أَنَّ عِمرانَ بنَ حُصينٍ(الصحابي) لمَّا حَضَرَتْهُ الوَفَاةُ قالَ: إذَا أنَا مِتُّ فَشُدُّوا على بَطْنِي عِمَامَةً و إذَا رَجَعْتُمْ فانْحَرُوا و أَطْعِمُوا.
مجمع الزوائد ج3ص85- معجم الطبراني الكبير ج18ص106
ترجمه

همانا عمران بن حصین (رض)- صحابی- وقتی اجلش نزدیک شد، گفت: وقتی من فوت کردم؛ پس بر شکم من دستاری ببندید و وقتی - از دفن- برگشتید پس نحر- سر بریدن و ذبح کردن شتر- کنید و - به مردم- اطعام کنید- غذا دهید- .*

با این احادیث معلوم شد که صدقه و دعاء زندگان برای مردگان نفع دارد و هدیه ی زندگان برای مردگان همان دعاء و طلب آمرزش و صدقه دادن می باشد. دقیقاً همان کاری که ما برای مردگان خود انجام می دهیم و برای این کار زمانی تعیین نشده است و هرکس به قدر و وسع خود اینکار را می کند.

تفسیر

GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود