بدعت در لغت و تفسیر و روایت و فقه
بدعت در آیات قرآن و بیان آن در تفاسیر اهل سنت:
از دیر باز در محافل دینی بحث بدعت و دوری از آن به گرمی مطرح بوده است و علمای معاصر گاه در بدعت نامیدن – به معنی در دین مردود بودن- اعمال شرعی راه افراط را رفته و ناخواسته نهی از معروف کرده اند و در طرف مقابل بعضی نیز راه تفریط را پیش گرفته و هر عملی را که خود فکر میکنند برای دین سودمند است- بدون تایید شرع- بعنوان بدعت حسنه مطرح کرده و در ترویج آن هیچ حد و مرزی قائل نشدند حال نوشته ی حاضر بر آن است تا بدعت را از منظر لغوی که در بخش اول گذشت و از منظر تفسیری با استفاده از تفاسیر معتبر اهل سنت، بیان دارد و در بخشهای بعدی ان شاء به بدعت در روایات و شروح آن بیان خواهد شد و بعد از آن در اقوال فقهاء نیز سری خواهیم زد.
کلماتی که از ریشه بدع در قرآن وارد شده است در در چهار آیه میباشد به ترتیب ذیل:
بیان آیه 117 بقره
بدع: به فتح باء و سکون دال، ظاهر کردن و پیدا کردن چیزی که قبل از آن، برای خلق و یادکرد و شناختی نبوده است.
اینکه گفته میشود الله تعالی بدیع آسمانها و زمین است یعنی اینکه آنها را ابداع کرده است و این دو قبل اینکه الله تعالی آن دو را ابداع کند، چیزی نبوده اند که به خیالِ خیالپردازی برسد.
و بدعت به کسر باء، اسم چیزی است که ابداع کرده میشود چه دینی و چه غیر دینی و میگوییم: لقد جئت بأمرٍ بدیع، امر بدیعی را آورده ای یعنی چیزی جدید و عجیب است.
ریشه بدعت از بدع است که بر دو اصل دلالت دارد یکی اول یک شیئ و ساخت آن شیئ بدون اینکه قبلا نمونه ای از آن بوده باشد و دیگری فروماندگی و درماندگی را میرساند.
مثال اول اینکه عرب گویند: ابدعت الشیئ چه سخن باشد و جه عمل و این را وقتی میگویند که سخنی یا عملی را شروع کنی که قبلا همانندی برای آن نبوده باشد.
منبعی معتبر برای مطالعه کتابها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.