با بسم الله شروع کردم نظم (قصیده) خود را ........پر خیر و برکت است در حالیکه بخشنده بخشایشگر و پناه است.

در ثانی نظمم را با صلوات الله پروردگارم بر رضا محمد که هدیه است برای مردم از برای فرستاده شدنش.

و آل او بعدش صحابه ی وی بعد تابعین آنان از روی احسان به نیکی مانند باران بسیار ریزنده اند.

سوما همانا حمد خدای راست همیشه و هر چه با حمد شروع نشود بی خیر و ناقص است.

و بعد اینکه ریسمان الله بین ما کتابش میباشد... پس جهاد کن بوسیله ی آن با دشمنان در حالیکه قران مانند توری شکار است.

چه سزاوار است قران برای مجاهده زیرا کهنه نمیشود در حالیکه ببلند مرتبه است و هر کس بر آن پایبند باشد بر راه مستقیم خواهد بود در حالیکه به ان عامل باشد.

قارئ آن رضایت مند از وی هستند و مثلش در حدیث ثابت شده است که مانند ترنج است از نظر بوی و مزه.

او (قارئ) مرضی (راضی شده از وی) است مانند یک امت وقتی که قران را قصد کرد پس عقلش سکون و وقار یافت.

او(قارئ) آزاد است البته وقتی که لائقِ قرآن باشد و برای محافظت از آن آمادگی داشته باشد و مخلص باشد.

همانا کتاب الله مطمئنترین شفیع است و بی نیاز کننده ترین بخشنده است از روی فضل.

و بهترین همنشین است سخن با وی خسته کننده نیست. و تکرارش زیباییش را فزون میکند.

و وقتی جوانمرد در تاریکیهایش در قبر به خود میلرزد قرآن پیشش میآید با نور و درخشانی از روی شادی.

در آنجا تهنیت گوید درحالیکه قبر خوابگاه و باغچه شده است... و بخاطر قرآن قارئ از مکانی رفیع نظاره گر خواهد بود.

در کسب رضایت دوست قرآن مبالغه میکند .. . چه لائق چیزی است مطلوب قرآن که به قارئ میرسد.

پس ای قارئ که به قران تمسک میجویی... بزرگ میداریش که در هر حالتی حدودش را رعایت میکنی.

تهنیت و گوارا باد والدینت را ... جامه هایی از نور از تاج و زیور آلات.

چه پاداشی تصور میکنید برای این فرزند به وقت جزاء... آنان اهل الله هستند و خالصان اشراف هستند. 18 - أولو البرّ والإحسان والصّبر والتّقى ... حلاهم بها جاء القرآن مفصّلا صاحبان نیکی و احسان و صبر و تقوا ... آنان را آراسته است قران صفات آنان را به تفصیل بیان داشته است.

لازم گیر این صفات را مادامیکه زنده هستی و در این صفات با دیگران مسابقه ده... بفروش نفس پستت را به خوشیهای والایش .

از طرف ما پاداش نیک دهد الله امامان را که.... برای ما قران را شیرین و با سند متصل نقل کرده اند.

از بین آنان هفت قمر که در آسمان بالا جای گرفته اند و در عدالت تابنده اند و کاملانند.

از آنها شهابهایی درخشیدند پس نورانی گشت.. سیاهی شب تا اینکه سیاهی متفرق شد و صبح پدیدار شد.

و زود است که خواهی دید یکی یکی... با دو شخص از اصحاب آنان همراه با مثال.

آنان را ختیار کرده اند ناقدین ماهر ... و بوسیله قرآن نمیخوردند.یعنی با قرآن کسب درآمد نمیکردند.

پس (بدان) که از درون شرافتمندشان نافع است... و اوست که مدینه را وطن گرفت.

و قالون عیسی بن مینا است بعدش ورش عثمان نام است... با مصاحبت نافع است که مکان رفیع بزرگواری را کسب کردند.

و مکه، عبدالله در آن اقامت گزید.. او ابن کثیر است مانند اثر القوم (بزرگ و با فضلیت قوم)است از روی بلندی مرتبه.

احمد بری از وی روایت کرد و محمد نیز... همراه با سند و او ملقب به قنبل است.

و اما امام مازنی خالص النسب انان است.... ابو عمر بصری پدر اعلای وی است.

بر یحیی یزیدی جویبارش را افشاند... پس مانند فرات شیرین گشت که پی در پی از وی مینوشند.

ابو عمرو الدوری و ابوشعیب صالح(نام) آنان.. که همان سوسی باشد از وی قبول کردند.

و اما دمشق شام منزل ابن عامر است... پس آن به عبدالله رسید و در وی مکان گزید.

هشام و عبدالله با انتساب به ذکوان از وی روایت کردند.

و در کوفه غراء (معروف) از انها سه کس اشاعه قرائت کردند پس بوی مسک و بابونه پخش شد.

و امام ابوبکر و عاصم که اسمش ... شعبه است راوی بارز در فضیلت وی است.

و آن ابن عیاش ابوبکر رضا ... و حفص و با اتقان (محکم و مطمئن) برتری دارند.

و حمزه چه پاک است از روی پرهیزگاری.. امامی صبور و ترتیل کننده ی قرآن است.

از وی خلف و خلاد روایت کردند خلادی که... سلیم از وی روایت کردن با اتقان و تحصیل کنندگی. 39 - وأمّا عليّ فالكسائيّ نعته ... لما كان في الإحرام فيه تسربلا و اما علی صفت وی کسائی است... وقتی که با گلیم احرام بسته بود.

لیث آنان روایت کرده است ابو الحارث الرضا (کنیه اش)... حفص همان الدوری است و که ذکرش قبلا گذشت.

ابوعمرو آنان و یحصبی ابن عامر ... خالص است نسبشان و دیگران را عجمیت در نسبشان وجود دارد.

آنان راست طرقی که هرکس بر آن طریق رود هدایت یابد... و رهرویی را ترس از گمراه شدن نیست.

و این قرائات را تابلوهایی نیست نصب کرده ام بر خواهنده اش.. پس کوشش کن (تا حد خستگی) در حالیکه صاحب فضل است.

و هان من آنم که سعی میکنم شاید که قرائات مختلفشان... گردن نهند بر نظم و قافیه ها به آسانی.

حروف ابجدی را نشانه قرار دادم بر هر قارئ... به صورت ترتیب پیش بودنشان.

و بعد از ذکر قرائت نام رجالش را میگویم... هر وقت تمام شد با واو بینشان را جدا میکند.

به غیر از قرائتی که شکی در اتصال آن نباشد.. با لفظ همان قرائت بدون واو ذکر میکنم اگر معلوم باشد.

چه بسا حرفی (رمز نام رجال) را (ناظم)تکرار کند در قبل واو... بخاطر امری عارضی و کار دشواری نیست شناخت (این مواضع)

از حروف ابجد ث سه نقطه رمز برای جماعت سه گانه کوفیان (: عاصم وحمزة والكسائيّ)... رمز قراء ششگانه خ است.( ابن كثير، وأبي عمرو، وابن عامر، وعاصم، وحمزة، الكسائي)

منظورم کسانی است که بعد ازنافع ... ذ برای کوفی و شام از نقطه غافل نشو یعنی ذ رمز کوفه وشام است.

کوفه همراه با مکی را با ظاء نقطه دار است.. کوفه و بصره به غین نقطه دار است.

ش نقطه دار برای کسایی و حمزه است.... و بگو در مورد این دو همراه با شعبه صحبه یعنی صحبه علامت حمزة والكسائي وشعبة است.

صحاب رمز حمزة والكسائي وحفص است و عم رمز نافع وابن عامر است .... و سما رمز نافع وابن كثير وأبي عمرو است

کلمه حق رمز ابن كثير وأبي عمرو است. و بگو درمورد این دو و یحصبی

و کلمه ی حرمی رمز نافع وابن كثير است... حسن برای کوفیون و نافع است.

و هرگاه قبل یا بعد حرف رمز کلمه ای از کلمه ای گفتم.. پس شرطم را به یاد داشته باشد و واو را تمام مساله بدان.

هر قرائتی که ضدی داشته باشد پس من با ذکر ضدش اکتفا میکنم پس با زیرکی مزاحمت کن تا صاحب فضل شوی.

مانند مد و اثبات و فتح و مدغم... همزه و نقل و اختلاس (ضدش) نیز حاصل است.

و جزم و مذکر و غائب و تخفیف و.. و جمع و تنوین و تحریک اعمال کن. یعنی اضدادشان را هم بیاور.

و هر جا تحریک بدون قید ذکر شود (نگوید حرکت به فتح یا ضم یا کسر)... همان فتح منظور است و اسکان با آن پیوند برادری دارد یعنی ضد یکدیگر هستند.

و برادری برقرار کردم بین نون و ی و بین فتح ...و کسر و بین نصب و جر . یعنی وقتی یاء قرائت کسی باشد قرائت دیگری با نون خواهد بود.

و هر جا گفتم ضم است یا رفع و ساکت شدم بدان که بقیه قراء به فتح و نصب خوانده اند.

و در رفع و تذکیر و غائب مطلق ذکر میشود... منظور خود لفظ است از قید آزادش کردم یعنی از قید ذکر شیئ و به یاد آوری ضد آن .

و قبل و بعد قرائت قرانی میاورم هر آنچه که در جمع قراء بعنوان رمز گفته بودم زیرا مشکلی نیست. کلمات رمز یعنی: صحبة. صحاب. عم. سما. حق.نفر. حرمى. حص) یعنی این کلمات را بعد یا قبل قرائت قرانی میآورم و این مشکلی ایجاد نمیکند.

و باشد که در مواضعی که وزن شعر اجازه دهد اسم قاریان را آشکارا و به خوبی در حالیکه مع ومخول است یعنی دارای عمو و دایی شرافتمند هستند.

و کسی که داری بابی (مساله)باشد که در آن خودش یک مذهب درست کرده باشد (منفرد باشد) پس باید به اسم گفته شود تا شناخته شود.

قصیده سراینده نداء سر داد و معانی لبیک گویان اجابت کردند ... و زرگری کردم با آن آنچه را که سهل الهضم بود ، شیرین و صاف همچنین.

و در مواضع آسان از کتاب التیسیر قصد اختصار کردم... پس میوه هایش را چیدم در حالیکه از یاری الله تعالی امیدوار بودم.

و شاخه های درهم پیچیده اش زیاد شد بر نشر فائده ها... پس آن کتاب (التیسیر) خجالت کشید از اینکه خود را برتر بداند.

و آن نام گذاری کردم به حرز الامانی تبرکا.. .. و وجه التهانی پس رو کن به این کتاب به دقت.

و ندا سر دادم بار الها ای بهترین شنودگان.. در پناه خود نگهدار مرا از سمعت در قول و عمل. یعنی از ریا و سمعت حفظم کن.

دستم به سویت و دراز شدن دستم را نعمتهای فراوانت باعث است... مرا حفظ کن از میل به جور و ظلم تا مرتکب نشوم چه اگر میل کنم سست و تباه خواهم گشت.

آمین و امانتدار را امان ده با اسرارش (کسی که این را حفظ میکند را)... و اگر لغزشی بود (از ناظم)پس او(امین) امون است برای تحمل آن. امون شتر قوی که از باز کشیدن خسته نمیشود.

گویم به آزاد مرد و با مروت با مروتش.. در حق برادر(دینی)ش آینه دارای نور است و سرمه دان است برای وی.

ای برادرم ای کسی که نظم من از در وی گذرنده است... ندا میدهد شخصی که بازارش کساد است اینکه قول جمیل بگو.

و به وی گمان خیر کن و تسامح کن با بافته اش... با چشم پوشی و نیکی هرچند که این بافته ضعیف باشد.

و بسپار نظمم را برای یکی از دو حسن یکی به صواب گفتن... و دیگری زحمت شخصی که قصد باران بسیار کرد پس به زمینی خشک رسید.

و اگر عیبی دیدی پس جبران کن با تکه ای... از فهمت و بگو تا اصلاح کند کسی که صاحب نظر است.

و بگو صادقانه که اگر توافق نباشد و روح توافق.. هلاک خواهد شد همه چیز با اختلاف و بغض.

و با سینه ای پاک زندگی کن و از غیبت دوری کن ... (در این صورت) در جوار حضرت قدس تعالی حاضر خواهی شد پاکیزه تر شده و شسته شده.

و این زمان زمان صبر است بر آنچه که داری .... (زیرا اینکار)مانند به دست گرفتن آتش روشن است پس نجات خواهی یافت از بلا.

اگر چشم یاریم کند ابرهای آن خواهد اشک خواه بارید به مانند باران دائمی و پی در پی ریزنده.

ولی از سنگدلی چشم نیز قحط زده است..... پس ای کسی که عمرش را ضایع میکند (بدان) عمر بدون فائده میرود.

قسم به جانم هرکس از فقط از خدا هدایت طلبت .... و قران برایش آبخور باشد و محل شستشویش.

و زمینش نیز استعداد آنرا داشته باشد پس شکافته شود (مردم به سخن از وی زبان باز کنند)... به نیکی مانند بوی خوش عبیر در این هنگام وی مردی خوشگذران خواهد شد. (یعنی در خوشی خواهد بود با تلاوت و عمل به قرآن)

پس طوبی بر وی و اشتیاق به وعده های الله تعالی همت وی را بر می انگیزد... آتش تاسف در قلب وی شعله ور میشود.

و وی منتخب است که بر وی مردم میآیند همه ی آنها... از دور و نزدیک در حالیکه به وی میال هستند و از وی امیدوارند.

و این شخص خود را بنده ی مردم میداند زیرا .... آنان افعالشان بر طبق قضا و قدر الله تعالی جاری است. و به دیگر وجه: این شخص مردم را بندگانی میداند که کاری از دسشتان بر نمیآید و همه چیز به تقدیر الله تعالی است.

و خود را بر ملامت اولی تر از دیگران میبیند زیرا نفسش.... برای کسب بزرگی تلخی نچشیده است و مزه درخت الالا را نیز نچشیده است. الالا: درختی خوش منظر ولی بد مزه.

و گفته شده است مانند سگی باش که وی را صاحبش از خود میراند... ولی وی از بذل نصیحت برای آنان کم نمیگذارد.

امید است که خدای عرش ای برادرانم محفوظ دارد..... جماعت ما را از همه ی سختیهای ترسناک.

و ما را بگرداند از کسانیکه کتابش (قرآن) ...... شفیع آنان باشد زیرا آنان فراموشش نکردند تا قرآن از آنان نزد الله شکایت کند.

و بر خداست (عطای) تواناییم و محفوظ داشتنم و قدرتم.... و پوششی بر من نیست مگر آنچه الله بر من پوشانده است.

پس یا رب توی الله که مرا بسنده است و توشه ام... بر توست اعتمادم در حالیکه زاری کننده ام و توکل کننده ام.