قدیم یول

قدیم یول

پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
کتابخانه / ترجمه فارسی شاطبیه / جلد اول کتاب شاطبیه / باب الهمزتين من كلمتين [202 - 213]
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

باب الهمزتين من كلمتين [202 - 213]

ترجمه فارسی شاطبیه

فایل صوتی برای این بخش ثبت نشده است

202 - وأسقط الأولى في اتّفاقهما معا ... إذا كانتا من كلمتين فتى العلا
و اولی را اسقاط کرده است، در وقت متفق آمدن دو همزه با هم... وقتی که از دو کلمه باشند، ابوعمرو بن علاء
203 - كجا أمرنا من السّما إنّ أوليا ... أولئك أنواع اتّفاق تجمّلا
مثل جا أمرنا من السما أن اولیا... أولئک انواعی با هم آمدن دو همزه هستند و آراسته اند.
204 - وقالون والبزّيّ في الفتح وافقا ... وفي غيره كاليا وكالواو سهّلا
و قالون و بزی در همزه مفتوح موافقند با ابوعمرو... و در غیر آن مانند یا و مانند واو تسهیل کرده اند.
205 - وبالسّوء إلّا أبدلا ثمّ أدغما ... وفيه خلاف عنهما ليس مقفلا
و همزه بالسوء را به واو ابدال کردند و بعد ادغام کردند... و در این مورد خلاف از آنها روایت شده است که این روایت قفل نشده است بلکه آشکار است.
206 - والاخرى كمدّ عند ورش وقنبل ... وقد قيل محض المدّ عنها تبدّلا
و همزه ی اخیر مانند مد است نزد ورش و قنبل ... و گفته شده است به مد خالص تبدیل شده است در روایتی از وی.
207 - وفي هولا إن والبغا إن لورشهم ... بياء خفيف الكسر بعضهم تلا
و در هولا إن و البغا إن از ورش ... به یاء مکسور بعضی تلاوت کرده اند.
208 - وإن حرف مدّ قبل همز مغيّر ... يجز قصره والمدّ ما زال أعدلا
و اگر حرف مد قبل از همزه ابدال شده بیاید... قصر و مد دائما بهتر است.
209 - وتسهيل الاخرى في اختلافهما سما ... تفيء إلى مع جاء أمّة انزلا
و تسهیل همزه ی دیگر در وقت اختلاف دو همزه نافع، وابن كثير، وأبو عمرو خوانده اند..... تفیئ الی و جاء أمة مثال است.
210 - نشاء أصبنا والسّماء أو ائتنا ... فنوعان قل كاليا وكالواو سهّلا
نشاء اصبنا و السماء أوائتنا... پس نوعند بگو مانند یاء و مانند واو تسهیل شود.
211 - ونوعان منها أبدلا منهما وقل ... يشاء إلى كاليا أقيس معدلا
و دو نوعشان از آنها ابدال شده اند و بگو..... یشاء الی همانند یا گفتن قیاسی تر و معتدلتر است.
212 - وعن أكثر القرّاء تبدل واوها ... وكلّ بهمز الكلّ يبدا مفصّلا
و از اکثر قراء واو همزه را ابدال کنند... همه به همزه ی همه ی اینها خوانند اگر به ابتداء باشد و همزه را بیان کنند.
213 - والابدال محض والمسهّل بين ما ... هو الهمز والحرف الّذي منه اشكلا
و ابدال کردن خالص است (بویی از همزه ندارد) و همزه ی تسهیل شده... بین همزه و حرفی که به آن ابدال شده شکل خواهد گرفت.

تفسیر