ترجمه فارسی شاطبیه
وأسقط الأولى في اتّفاقهما معا❖إذا كانتا من كلمتين فتى العلا
و اولی را اسقاط کرده است، در وقت متفق آمدن دو همزه با هم... وقتی که از دو کلمه باشند، ابوعمرو بن علاء
كجا أمرنا من السّما إنّ أوليا❖أولئك أنواع اتّفاق تجمّلا
با هم آمدن دو همزه هستند و آراسته اند.
وقالون والبزّيّ في الفتح وافقا❖وفي غيره كاليا وكالواو سهّلا
و قالون و بزی در همزه مفتوح موافقند با ابوعمرو... و در غیر آن مانند یا و مانند واو تسهیل کرده اند.
وبالسّوء إلّا أبدلا ثمّ أدغما❖وفيه خلاف عنهما ليس مقفلا
و همزه بالسوء را به واو ابدال کردند و بعد ادغام کردند... و در این مورد خلاف از آنها روایت شده است که این روایت قفل نشده است بلکه آشکار است.
والاخرى كمدّ عند ورش وقنبل❖وقد قيل محض المدّ عنها تبدّلا
و همزه ی اخیر مانند مد است نزد ورش و قنبل ... و گفته شده است به مد خالص تبدیل شده است در روایتی از وی.
وفي هولا إن والبغا إن لورشهم❖بياء خفيف الكسر بعضهم تلا
و در هولا إن و البغا إن از ورش ... به یاء مکسور بعضی تلاوت کرده اند.
وإن حرف مدّ قبل همز مغيّر❖يجز قصره والمدّ ما زال أعدلا
و اگر حرف مد قبل از همزه ابدال شده بیاید... قصر و مد دائما بهتر است.
وتسهيل الاخرى في اختلافهما سما❖تفيء إلى مع جاء أمّة انزلا
و تسهیل همزه ی دیگر در وقت اختلاف دو همزه نافع، وابن کثیر، وأبو عمرو خوانده اند..... تفیئ الی و جاء أمة مثال است.
نشاء أصبنا والسّماء أو ائتنا❖فنوعان قل كاليا وكالواو سهّلا
نشاء اصبنا و السماء أوائتنا... پس نوعند بگو مانند یاء و مانند واو تسهیل شود.
ونوعان منها أبدلا منهما وقل❖يشاء إلى كاليا أقيس معدلا
و دو نوعشان از آنها ابدال شده اند و بگو..... یشاء الی همانند یا گفتن قیاسی تر و معتدلتر است.
وعن أكثر القرّاء تبدل واوها❖وكلّ بهمز الكلّ يبدا مفصّلا
و از اکثر قراء واو همزه را ابدال کنند... همه به همزه ی همه ی اینها خوانند اگر به ابتداء باشد و همزه را بیان کنند.
والابدال محض والمسهّل بين ما❖هو الهمز والحرف الّذي منه اشكلا
و ابدال کردن خالص است (بویی از همزه ندارد) و همزه ی تسهیل شده... بین همزه و حرفی که به آن ابدال شده شکل خواهد گرفت.
منبعی معتبر برای مطالعه کتابها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.