214 - إذا سكنت فاء من الفعل همزة ... فورش يريها حرف مدّ مبدّلا
وقتی فاء فعل همزه باشد و ساکن باشد... پس ورش نشان میدهد که این حرف مد ابدال شده است. یعنی همزه به جنس حرکت ماقبلش ابدال میشود
215 - سوى جملة الإيواء والواو عنه إن ... تفتّح إثر الضّمّ نحو مؤجّلا
به غیر از مشتقات ایواء و به واو ابدال کند ورش اگر همزه مفتوح باشد بعد از ضمه مثل موجلا
216 - ويبدل للسّوسيّ كلّ مسكّن ... من الهمز مدّا غير مجزوم اهملا
و سوسی ابدال کند هر ساکن .... از همزه را مد اگر مجزوم نباشد
217 - تسوء ونشأ ستّ وعشر يشأ ومع ... يهيّئ وننسأها ينبّأ تكمّلا
مثال مواضع عدم ابدال به مد تسؤ و نشأ در شش موضع و یشأ در ده موضع و همراه با ... یهیئ و ننسأها و ینبأ کامل میشود امثله.
218 - وهيّئ وأنبئهم ونبّئ بأربع ... وأرجئ معا واقرأ ثلاثا فحصّلا
و هیئ و انبئهم و نبئ در چهار موضع .... ارجئ همراه وی و اقرأ سه موضع پس حاصل شدند.
219 - وتؤوى وتؤويه أخفّ بهمزة ... ورئيا بترك الهمز يشبه الامتلا
و تؤوی و تؤویه با همزه مخففتر است.... و رئیا اگر همزه ترک شود به معنی امتلا مشابه خواهد شد.
220 - ومؤصدة أوصدت يشبه كلّه ... تخيّره أهل الأداء معلّلا
و مؤصده به اوصدت شبیه میشود همه اش(اگر به مد خوانده شود)..... این را اهل اداء اختیار کرده اند.
221 - وبارئكم بالهمز حال سكونه ... وقال ابن غلبون بياء تبدّلا
و بارئکم با همزه خوانده شده است در حالت سکونش..... و ابن غلبون به یاء ابدال کرده است.
222 - ووالاه في بئر وفي بئس ورشهم ... وفي الذّئب ورش والكسائي فأبدلا
و ورش در بئر و در بئس تابع ابدال به یاء کردن شده است......و در ذئب ورش و کسائی تبعیت کردند پس ابدال کردند.
223 - في لؤلؤ في العرف والنّكر شعبة ... ويالتكم الدّوري والابدال يجتلا
و شعبه تبعیت کرد در کلمه لؤلؤ معرفه باشد یا نکره.... و دور به زیادت همزه بین یاء و لام یلتکم خوانده است و این همزه به ابدال نیز روایت شده است.
224 - وورش لئلّا والنّسيء بيائه ... وأدغم في ياء النّسيّ فثقّلا
و ورش به یاء خوانده است لئلا و النسیئ را...... و ادغام کرد در یاء النسیّ پس مثقل شد.
225 - وإبدال أخرى الهمزتين لكلّهم ... إذا سكنت عزم كآدم أوهلا
و ابدال همزه ی اخیر از همه ی قراء .... وقتی که ساکن باشد حتمی است مثل آدم و اوهل . البته اوهل در قران نیامده است و منظورش امثال وی از قران است مانند أُوذِينا وَأُوتِينا.