قدیم یول

قدیم یول

پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
کتابخانه / ترجمه فارسی شاطبیه / جلد اول کتاب شاطبیه / باب مذاهبهم في الراءات [343 - 358]
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

باب مذاهبهم في الراءات [343 - 358]

ترجمه فارسی شاطبیه

فایل صوتی برای این بخش ثبت نشده است

343 - ورقّق ورش كلّ راء وقبلها ... مسكّنة ياء أو الكسر موصلا
و ترقیق کرده است ورش هر رائی را که قبلش ... ساکن باشد و یا کسر وصل شده به راء باشد.
344 - ولم ير فصلا ساكنا بعد كسرة ... سوى حرف الاستعلا سوى الخا فكمّلا
و ساکن بعد از کسره را فاصل ندانسته است... به غیر از حروف استعلاء و به غیر از خاء پس کامل شد.
345 - وفخّمها في الأعجميّ وفي إرم ... وتكريرها حتّى يرى متعدّلا
و ورش تفخیم کند هر کلمه ی عجمی را و در ارَم ... و در راء مکرر نیز تا کلمه متعادل باشد( با دو تفخیم)
347 - وفي شرر عنه يرقّق كلّهم ... وحيران بالتّفخيم بعض تقبّلا
و در کلمه شرر از ورش ترقیق روایت کرده اند همه اشان... و کلمه حیرا با تفخیم خواندن را بعضی قبول کرده اند.
348 - وفي الرّاء عن ورش سوى ما ذكرته ... مذاهب شذّت في الأداء توقّلا
و در مورد راء از ورش به غیر از آنچه گفتم... مذاهبی هستند اذ در اداء و در نقل.
349 - ولا بدّ من ترقيقها بعد كسرة ... إذا سكنت يا صاح للسّبعة الملا
و لازم است ترقیق راء بعد از کسره ... وقتی که ساکن کنی ای صاحب از برای قراء سبعه ی اشراف.
350 - وما حرف الاستعلاء بعد فراؤه ... لكلّهم التّفخيم فيها تذلّلا
و آنچه حروف استعلاء بعد از راء بیاید پس رائش.. از برای کل قراء تفخیمش سرسپرده است.
351 - ويجمعها قظ خصّ ضغط وخلفهم ... بفرق جرى بين المشايخ سلسلا
و حروف استعلاء را جمع کند حروف (قظ خصّ ضغط) و خلافشان(در تفخیم)... در کل فرق بین مشائخ متداوال شده است.
352 - وما بعد كسر عارض أو مفصّل ... ففخّم فهذا حكمه متبذّلا
و بعد از کسر عارض یا یا مفصل باشد.. پس تفخیم کن این است حکمش که مشهور است.
353 - وما بعده كسر أو اليا فما لهم ... بترقيقه نصّ وثيق فيمثلا
و در مورد راء که بعدش کسره و یا یاء بیاید برای آنان... در ترقیق نص صریح و معتمدی نیست تا بدان عمل کرده شود.
354 - وما لقياس في القراءة مدخل ... فدونك ما فيه الرّضا متكفّلا
و قیاس در قرائت جایی ندارد... پس بگیر تفخیم را آنچه در آن رضا است و مشائخ تکفل کرده اند.
355 - وترقيقها مكسورة عند وصلهم ... وتفخيمها في الوقف أجمع أشملا
و ترقیق راء مکسوره نزد وصل قراء .... و تفخیمش در وقف به اجماع است و شامل.
356 - ولكنّها في وقفهم مع غيرها ... ترقّق بعد الكسر أو ما تميّلا
ولی در ترقیقشان همراه با غیر این مواضع... ترقیق شود بعد از کسره و یا حرف ممال.
357 - أو الياء تأتي بالسّكون ورومهم ... كما وصلهم فابل الذكاء مصقّلا
یا یاءی که با سکون میاید و حکم رومشان.. همچنان مانند وصلشان است پس ذهن خود را صیقل ده.
358 - وفيما عدا هذا الّذي قد وصفته ... على الأصل بالتّفخيم كن متعمّلا
و به غیر از انچه برای وصفش کردم.. بر اصل تفخیم عامل باش.

تفسیر