ترجمه فارسی شاطبیه
ورقّق ورش كلّ راء وقبلها❖مسكّنة ياء أو الكسر موصلا
و ترقیق کرده است ورش هر رائی را که قبلش ... ساکن باشد و یا کسر وصل شده به راء باشد.
ولم ير فصلا ساكنا بعد كسرة❖سوى حرف الاستعلا سوى الخا فكمّلا
و ساکن بعد از کسره را فاصل ندانسته است... به غیر از حروف استعلاء و به غیر از خاء پس کامل شد.
وفخّمها في الأعجميّ وفي إرم❖وتكريرها حتّى يرى متعدّلا
و ورش تفخیم کند هر کلمه ی عجمی را و در ارَم ... و در راء مکرر نیز تا کلمه متعادل باشد( با دو تفخیم)
وفي شرر عنه يرقّق كلّهم❖وحيران بالتّفخيم بعض تقبّلا
و در کلمه شرر از ورش ترقیق روایت کرده اند همه اشان... و کلمه حیرا با تفخیم خواندن را بعضی قبول کرده اند.
وفي الرّاء عن ورش سوى ما ذكرته❖مذاهب شذّت في الأداء توقّلا
و در مورد راء از ورش به غیر از آنچه گفتم... مذاهبی هستند اذ در اداء و در نقل.
ولا بدّ من ترقيقها بعد كسرة❖إذا سكنت يا صاح للسّبعة الملا
و لازم است ترقیق راء بعد از کسره ... وقتی که ساکن کنی ای صاحب از برای قراء سبعه ی اشراف.
وما حرف الاستعلاء بعد فراؤه❖لكلّهم التّفخيم فيها تذلّلا
و آنچه حروف استعلاء بعد از راء بیاید پس رائش.. از برای کل قراء تفخیمش سرسپرده است.
ويجمعها قظ خصّ ضغط وخلفهم❖بفرق جرى بين المشايخ سلسلا
و حروف استعلاء را جمع کند حروف (قظ خصّ ضغط) و خلافشان(در تفخیم)... در کل فرق بین مشائخ متداوال شده است.
وما بعد كسر عارض أو مفصّل❖ففخّم فهذا حكمه متبذّلا
و بعد از کسر عارض یا یا مفصل باشد.. پس تفخیم کن این است حکمش که مشهور است.
۳۵۳وما بعده کسر أو الیا فما لهم ... بترقیقه نصّ وثیق فیمثلا
و در مورد راء که بعدش کسره و یا یاء بیاید برای آنان... در ترقیق نص صریح و معتمدی نیست تا بدان عمل کرده شود.
وما لقياس في القراءة مدخل❖فدونك ما فيه الرّضا متكفّلا
و قیاس در قرائت جایی ندارد... پس بگیر تفخیم را آنچه در آن رضا است و مشائخ تکفل کرده اند.
وترقيقها مكسورة عند وصلهم❖وتفخيمها في الوقف أجمع أشملا
و ترقیق راء مکسوره نزد وصل قراء .... و تفخیمش در وقف به اجماع است و شامل.
ولكنّها في وقفهم مع غيرها❖ترقّق بعد الكسر أو ما تميّلا
ولی در ترقیقشان همراه با غیر این مواضع... ترقیق شود بعد از کسره و یا حرف ممال.
أو الياء تأتي بالسّكون ورومهم❖كما وصلهم فابل الذكاء مصقّلا
یا یاءی که با سکون میاید و حکم رومشان.. همچنان مانند وصلشان است پس ذهن خود را صیقل ده.
وفيما عدا هذا الّذي قد وصفته❖على الأصل بالتّفخيم كن متعمّلا
و به غیر از انچه برای وصفش کردم.. بر اصل تفخیم عامل باش.
منبعی معتبر برای مطالعه کتابها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.