قدیم یول

قدیم یول

پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
کتابخانه / ترجمه فارسی شاطبیه / جلد اول کتاب شاطبیه / باب الوقف على أواخر الكلم [365 - 375]
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

باب الوقف على أواخر الكلم [365 - 375]

ترجمه فارسی شاطبیه

فایل صوتی برای این بخش ثبت نشده است

365 - والإسكان أصل الوقف وهو اشتقاقه ... من الوقف عن تحريك حرف تعزّلا
و اسکان کردن اصل است در وقف و اشتقاقش... از وقف است یعنی از متحرک خواندن حرف به عزلت گزیده است.
366 - وعند أبي عمرو وكوفيّهم به ... من الرّوم والإشمام سمت تجمّلا
و نزد ابی عمرو و قراء کوفه در وقف... روم و اشمام داری منزلت است و زینت داده شده است.
367 - وأكثر أعلام القرآن يراهما ... لسائرهم أولى العلائق مطولا
و اکثر اهل الاداء روم و اشمام را... برای دیگر قراء نیز دارای علاقه و مناسبت میدانند.
368 - ورومك إسماع المحرّك واقفا ... بصوت خفيّ كلّ دان تنوّلا
و روم یعنی حرف را متحرک شنواندن در حال وقف است.... به صدایی خفی هر کس که نزدیک تئ باشد از آن بهره ای برد. (شخص نزدیک به قارئ آنرا بشنود)
369 - والاشمام إطباق الشفاه بعيد ما ... يسكّن لا صوت هناك فيصحلا
و اشمام یعنی برهم نهادن لبها است بعد از.... تسکین در اینجا صدایی نیست که شنیده شود.
370 - وفعلهما في الضّمّ والرّفع وارد ... ورومك عند الكسر والجرّ وصّلا
و روم و اشمام در ضم و رفع وارد است.... و رومت در وقت کسر و جر به ما رسیده است.
371 - ولم يره في الفتح والنّصب قارئ ... وعند إمام النّحو في الكلّ أعملا
و روم در فتح نصب را کسی از قراء نگفته است... و نزد امام نحو (سیبویه یا همه ی امامان نحو) در همه ی این مواضع روم اعمال شده است.
372 - وما نوّع التّحريك إلّا للازم ... بناء وإعرابا غدا متنقّلا
و انواع متحرک را به این انواع تقسیم نکردم مگر برای بیان لازم البناء و معربی که در حال نقل است.
373 - وفي هاء تأنيث وميم الجميع قل ... وعارض شكل لم يكونا ليدخلا
و در هاء تانیث و میم جمع .....و در حرکت عارضی بگو که اشمام و روم نیست تا داخل شوند.
374 - وفي الهاء للإضمار قوم أبوهما ... ومن قبله ضمّ أو الكسر مثّلا
در هاء ضمیر (کنایه) قومی از روم و اشمامشان اِبا کردند.... اگر ماقبلش ضم یا کسر باشد.
375 - أو امّا هما واو وياء وبعضهم ... يرى لهما في كلّ حال محلّلا
و یا اینکه واو و یاء بیاید و بعضشان... روم و اشمام را در هر حال حلال میدانند.

تفسیر