420 - ودونك ياءات تسمّى زوائدا ... لأن كنّ عن خطّ المصاحف معزلا
یاءهایی را بگیر که زوائد نام گرفته اند.. زیرا آنها از رسم الخط مصحف به کنار هستند یعنی در رسم الخط مصحف نوشته نشده اند.
421 - وتثبت في الحالين درّا لوامعا ... بخلف وأولى النّمل حمزة كمّلا
و در دو حالت نیز اثبات کند آنرا ابن كثير .... و از هشام با خلاف مذکور است و در نمل یاء زائد اولی (در أتمدونني بمال)را اثبات کرده است و با اثبات کامل کرده است کلمه را
422 - وفي الوصل حمّاد شكور إمامه ... وجملتها ستّون واثنان فاعقلا
و در حالت وصل أبو عمرو وحمزة والكسائي ونافع اثبات کرده اند... و همه ی انها شصت و دو موضع میشود پس تامل کن.
423 - فيسري إلى الدّاع الجوار المناد يه ... دين يؤتين مع أن تعلّمني ولا
پس یسری و الی الداع و الجوار و المناد و یهدین و یوتین با ان تعلمنی این سه پی در پی هستند یعنی در یک سوره هستند.
424 - وأخّرتني الإسرا وتتّبعن سما ... وفي الكهف نبغي يأت في هود رفّلا
و اخرتنی در اسراء و تتبعن را نافع وابن كثير وأبو عمرو ..... و در کهف نبغی و یأت در هود را كسائي ونافع وابن كثير وأبو عمرو .
425 - سما ودعائي في جنا حلو هديه ... وفي اتّبعوني أهدكم حقّه بلا
و دعائی را حمزة وورش وأبو عمرو والبزي به اثبات یاء خوانده اند... و اتبعونی اهدکم را ابن كثير وأبو عمرو وقالون به اثبات خوانده اند.
426 - وإن ترني عنهم تمدّونني سما ... فريقا ويدع الدّاع هاك جنا حلا
و ترنی از آنان (ابن كثير وأبو عمرو وقالون) و تمدوننی از سما ف(نافع وابن كثير وأبو عمرو وحمزة) و یدع الداع را البزي وورش وأبو عمرو.
427 - وفي الفجر بالوادي دنا جريانه ... وفي الوقف بالوجهين وافق قنبلا
و در فجر در بالوادی جریانش نزدیک شد یعنی ابن کثیر و ورش به اثبات یاء خوانده اند... و در وقف به دو وجه خواندن با قنبل موافق آمده است.
428 - وأكرمني معه أهانن إذ هدى ... وحذفهما للمازني عدّ أعدلا
و اکرمنی همراهش اهانن را به اثبات نافع والبزى.... و حذفشان از برای مازنی بهتر بشمار.
429 - وفي النّمل آتاني ويفتح عن أولي ... حمى وخلاف الوقف بين حلا علا
و در نمل آتانی با فتح از نافع وأبو عمرو وحفص..... و در قت وقف از قالون وأبي عمرو وحفص خلاف مذکور است.
430 - ومع كالجواب الباد حقّ جناهما ... وفي المهتد الإسرا وتحت أخو حلا
و باضافه در کالجواب و الباد حقی است که چیده اند(وهم ابن كثير وأبو عمرو وورش).... و در المهتد سوره اسراء و قبلش کهف را نافع وأبو عمرو به اثبات یاء خوانده اند.
431 - وفي اتّبعن في آل عمران عنهما ... وكيدون في الأعراف حجّ ليحملا
و در اتبعن آل عمران از این دو (نافع وأبو عمرو)... و کیدون در سوره اعراف اثبات یاء غالب شد با حجت تا آنرا ببرند.
432 - يخلف وتؤتوني بيوسف حقّه ... وفي هود تسألني حواريه جمّلا
با خلاف تؤتونی در یوسف را حقش(ابن كثير وأبو عمرو) اثبات کرد.... و در هود یاء تسالنی را أبو عمرو وورش آذین کردند.
433 - وتخزون فيها حجّ أشركتمون قد ... هدان اتّقون يا أولي اخشون مع ولا
و تخزون در آن (هود)را (أبو عمرو )و اشرکتمون را و قد هدانی و اتقون یا اولی اخشون را نیز به اثبات یاء خوانده است.
434 - وعنه وخافوني ومن يتّقي زكا ... بيوسف وافى كالصّحيح معلّلا
و از وی وخافونی را و قنبل من یتقی به اثبات یاء خوانده است.... در سوره یوسف مانند وافی به سکون آخر مانند صحیح آمده است در حالیکه خودش معتل است.
435 - وفي المتعالي درّه والتّلاق والت ... تناد درا باغيه بالخلف جهّلا
در المتعالی (المتعال هود) ابن كثير یاء را اثبات کرده است و در التلاق و التناد با خلاف از ابن کثیر، ورش وقالون روایت کرده اند و قارئش جهال را از تضعیف این روایت دفع کرده است.
436 - ومع دعوة الدّاعي دعاني حلا جنا ... وليسا لقالون عن الغرّ سبّلا
و دعوة داع و دعانی را أبو عمرو وورش چیدند(یاء را اثبات کردند)....و این دو یاء از قالون ثابت نشده است.
437 - نذيري لورش ثمّ تردين ترجمو ... ن فاعتزلون ستّة نذري جلا
و یاء نذیری برای ورش ثابت است و یاء تردین و ترجمونی و فاعتزلونی و شش موضع نُذُری آشکار شد.
438 - وعيدي ثلاث ينقذون يكذّبو ... ن قال نكيرى أربع عنه وصّلا
وعیدی در سه موضع و ینقذونی و یکذبونی و نکیری در چهار موضع اثبات یاء سندش به ورش وصل است.
439 - فبشّر عباد افتح وقف ساكنا يدا ... وو اتّبعوني حجّ في الزّخرف العلا
و فبشر عبادی را به فتح یاء در وقت وصل و در وقت وقف به سکونش بخوان برای سوسی..... و اتبعونی در زخرف برای أبو عمرو .
440 - وفي الكهف تسألني عن الكلّ ياؤه ... على رسمه والحذف بالخلف مثّلا
و در تسالنی در سوره کهف از همه ی قراء یاءش مذکور گشت.... بر طبث رسم الخط مصحف و حذفش از ابن ذکوان با خلاف مثال زده شده است.
441 - وفي نرتعي خلف زكا وجميعهم ... بالاثبات تحت النّمل يهديني تلا
و در کلمه نرتع با خلاف از قنبل مذکور است و همه اشان.... با اثبات یاء در یهدینی سوره قصص (سوره زیرین نمل) تلاوت کرده اند.
442 - فهذي أصول القوم حال اطّرادها ... أجابت بعون الله فانتظمت حلا
اینها اصول قوم قراء هستند در حالیکه پی یکدیگر میآیند.... جواب داد به یاری الله پس نظم یافت زیورش.
443 - وإنّي لأرجوه لنظم حروفهم ... نفائس أعلاق تنفّس عطّلا
و همانا من امید یاری الله را دارم برای نظم حروفش.... حروفی که نفیس و مانند گردنبندی که گردن خالی از زیور را زینت میدهد.
444 - سأمضي على شرطي وبالله أكتفي ... وما خاب ذو جدّ إذا هو حسبلا
و بر شرط خود پایبند هستم و الله کافیم است..... شکست نخورد صاحب بختی که حسبی الله را گوید.