کتابخانه / ترجمه فارسی شاطبیه / جلد اول کتاب شاطبیه / باب فرش الحروف- سورة البقرة [445 - 545]
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

باب فرش الحروف- سورة البقرة [445 - 545]

ترجمه فارسی شاطبیه

در حال پخش صوت بخش
فایل صوتی برای این بخش ثبت نشده است
0%
بازگشت
↻بچرخانید
۴۴۵

وما يخدعون الفتح من قبل ساكن❖وبعد ذكا والغير كالحرف أوّلا

ترجمه

شامی و کوفیون وَمَا یَخْدَعُونَ را به فتح یاء که قبل از ساکن(خْ) است خوانده اند.....و دال بعدش را نیز به فتح خوانده اند و دیگران مانند کلمه ی اول (یعنی یخادعون) خوانده اند.

۴۴۶

وخفّف كوف يكذبون وياؤه❖بفتح وللباقين ضمّ وثقّلا

ترجمه

بِما کانُوا یَکْذِبُونَ را به بدون تشدید و به فتح یاء خوانده اند و باقی قراء به ضم یاء و تشدید ذال خوانده اند.

۴۴۷

وقيل وغيض ثمّ جيء يشمّها❖لدى كسرها ضمّا رجال لتكملا

ترجمه

و قیل و غیض و جیء را کسائی و هشام به اشمام خوانده اند....

۴۴۸

وحيل بإشمام وسيق كما رسا❖وسيء وسيئت كان راويه أنبلا

ترجمه

و حیل را باشمام خوانده ابن عامر و کسائی و سیق را ..... و سیء و سیئت را کسائی و نافع به اشمام خوانده اند.

۴۴۹

وها هو بعد الواو والفا ولامها❖وها هي أسكن راضيا باردا حلا

ترجمه

به اسکان هاءِ هو بعد از واو بیاید و فاء و لامش... و هاء هی را نیز ساکن خوان برای کسائی وقالون وأبی عمرو.

۴۵۰

وثمّ هو رفقا بان والضّمّ غيرهم❖وكسر وعن كلّ يملّ هو انجلا

و ثم هو
ترجمه

را نیز به اسکان هاءش بخوان برای الکسائی وقالون و غیر آنان به هاء هو خوانده اند.... و کسر هی و از همه ی قراء ضم هو در یمل هو آشکار است.

۴۵۱

وفي فأزلّ اللّام خفّف لحمزة❖وزد ألفا من قبله فتكمّلا

ترجمه

و در فازل لام را بدون تشدید برای حمزه... و الفی قبل از لام اضافه کن تا کامل شود. یعنی فازال بخوان برای حمزه

۴۵۲

وآدم فارفع ناصبا كلماته❖بكسر وللمكّيّ عكس تحوّلا

ترجمه

و آدم را در فَتَلَقَّی آدَمُ را به رفع بخوان و کلمات را نصب بخوان... علامت نصبش کسر است و مکی عکس این را متحول کرده است.

۴۵۳

ويقبل الاولى أنّثوا دون حاجز❖وعدنا جميعا دون ما ألف حلا

وَلا يُقْبَلُ مِنْهای اول
ترجمه

را به تاء تانیث خوانده اند ابن کثیر وأبو عمرو..... وعدنا را همه بدون الف خوانده اند و ابوعمرو به الف خوانده است یعنی واعدنا.

۴۵۴

واسكان بارئكم ويأمركم له❖ويأمرهم أيضا وتأمرهم تلا

ترجمه

و به اسکان ئ در بارئکم و راء در یأمرکم برای ابوعمرو... و یأمرهم باز چنین است و تأمرهم را تلاوت کرده است.

۴۵۵

وينصركم أيضا ويشعركم وكم❖جليل عن الدّوريّ مختلسا جلا

ترجمه

و ینصرکم باز و یشعرکم و چه بسیار حاذقانی که ... از دوری اختلاس کسره و ضمه را آشکار کرده اند.

۴۵۶

وفيها وفي الأعراف نغفر بنونه❖ولا ضمّ واكسر فاءه حين ظلّلا

ترجمه

و نغفر در این سوره و در اعراف را به نون خوانده اند.... و ضم در آن نیست و کسر کن فاءش را برای أبو عمرو وابن کثیر والکوفیون.

۴۵۷

وذكر هنا أصلا وللشّام أنّثوا❖وعن نافع معه في الاعراف وصّلا

ترجمه

و به صیغه ی مذکر بخوان برای نافع و برای ابن عامر به تانیث خواندند.... و از نافع به همراهش در اعراف را چنین وصل کرده اند.

۴۵۸

وجمعا وفردا في النّبيء وفي النّبو❖ءة الهمز كلّ غير نافع ابدلا

ترجمه

جمع و واحد در نبئ و در نبوءة..... همه ی قراء به همزه غیر از نافع که به یاء ابدال کرده اند.

۴۵۹

وقالون في الأحزاب في للنّبيّ مع❖بيوت النّبيّ الياء شدّد مبدلا

ترجمه

و در سوره احزاب در للنبی باضافه... بیوت النبی را به یاء مشدد ابدال کرده است.

۴۶۰

وفي الصّابئين الهمز والصّابئون خذ❖وهزؤا وكفؤا في السّواكن فصّلا

ترجمه

و در صابئین و صابئون به همزه بگیر (به غیر از نافع).... و هزءا و کفؤا را به اسکان تفصیل کرده است.

۴۶۱

وضمّ لباقيهم وحمزة وقفه❖بواو وحفص واقفا ثمّ موصلا

ترجمه

و برای باقیشان به ضم بخوان و حمزه در وقف ... به واو خواند و حفص در وقف و وصل به واو خواند.

۴۶۲

وبالغيب عمّا تعملون هنا دنا❖وغيبك في الثّاني إلى صفوه دلا

ترجمه

به غائب خوانده است عما تعملون را ابن کثیر.... و غائب خواندن در عماتعملون دوم از نافع وشعبة وابن کثیر است.

۴۶۳

خطيئته التّوحيد عن غير نافع❖ولا يعبدون الغيب شايع دخللا

ترجمه

و خطیئته را مفرد خواند غیر از نافع.... و ولایعبدون را غائب خواندن از حمزة والکسائی وابن کثیر در امورت داخل کرده اند.

۴۶۴

وقل حسنا شكرا وحسنا بضمّه❖وساكنه الباقون واحسن مقوّلا

ترجمه

و بگو حسنا به ضم ح و ... به سکون س برای باقیشان (به غیر از حمزة والکسائی) و این را به نیکی برسان و نقل کن.

۴۶۵

وتظّاهرون الظّاء خفّف ثابتا❖وعنهم لدى التّحريم أيضا تحلّلا

ترجمه

تظاهرون را به تخفیف ظاء بخوان برای عاصم وحمزة والکسائی.... و از انها در سوره تحریم باز جای گرفت به تخفیف خواندن.

۴۶۶

وحمزة أسرى في أسارى وضمّهم❖تفادوهمو والمدّ إذ راق نفّلا

ترجمه

و حمزه اسری خوانده است اساری را و ضم قراء ...تاء تفادوهم را و به مد (به فتح فاء و الف بعد فاء) وقتی که غنیمت میدهد. (از نافع والکسائی وعاصم)

۴۶۷

وحيث أتاك القدس إسكان داله❖دواء وللباقين بالضّمّ أرسلا

ترجمه

و هرجا که قدس آمد به سکون دال..... ابن کثیر خواند و برای بقیه به ضم ارسال شده است.

۴۶۸

وينزل خفّفه وتنزل مثله❖وننزل حقّ وهو في الحجر ثقّلا

ترجمه

و ینزل تخفیفش کن و تنزل مثل آن... و ننزل برای المکی والبصری و در سوره حجر مشدد خوانده شده است.

۴۶۹

وخفّف للبصري بسبحان والذي❖في الانعام للمكّي على أن ينزّلا

ترجمه

و تخفیف کن برای بصری در اسراء و آنچه در ... انعام هست برای مکی تخفیف کن تا نزال شوند.

۴۷۰

ومنزلها التّخفيف حقّ شفاؤه❖وخفّف عنهم ينزل الغيث مسجلا

ترجمه

و منزلها را به تخفیف خوانده اند ابن کثیر وأبو عمرو وحمزة والکسائی... و تخفیف کن از طرف آنان ینزل الغیث را در حالیکه مسجل است.

۴۷۱

وجبريل فتح الجيم والرّا وبعدها❖وعى همزة مكسورة صحبة ولا

ترجمه

جبریل را به فتح جیم و راء و بعدش همزه ی مکسور بیاور برای حمزة والکسائی وشعبة

۴۷۲

بحيث أتى والياء يحذف شعبة❖ومكّيّهم في الجيم بالفتح وكّلا

ترجمه

هرکجا که بیاید و یاء را شعبه حذف کند... و مکی شان در جیم به فتح خواندن را وکالت کرده است.

۴۷۳

ودع ياء ميكائيل والهمز قبله❖على حجّة والياء يحذف أجملا

ترجمه

و ترک کن یاء میکائیل و همزه ی قبلش را ... برای حفص وأبو عمرو و یا حذف میشود حذفی جمیل.

۴۷۴

ولكن خفيف والشّياطين رفعه❖كما شرطوا والعكس نحو سما العلا

ترجمه

لکن الشیاطین را به تخفیف نون و رفع شیاطین... همچنانکه شرط کرده اند (ابن عامر وحمزة والکسائی) و عکس آن را بقیه خوانده اند.

۴۷۵وننسخ به ضمّ وکسر کفی ونن ... سها مثله من غیر همز ذکت إلی

و ننسخ را به ضم ن و کسر س خواند کفی (ابن عامر) و ننسها مانند آن بدون همزه خوانده اند ذکت الی(ابن عامر والکوفیون ونافع)

۴۷۶

عليم وقالوا الواو الاولى سقوطها❖وكن فيكون النّصب في الرّفع كفّلا

ترجمه

علیم و قالوا را به حذف واو اول خوانده است ابن عامر .... و کن فیکون را به نصب خوانده است.

۴۷۷

وفي آل عمران في الاولى ومريم❖وفي الطّول عنه وهو باللّفظ أعملا

ترجمه

و در آل عمران در اولی و در مریم... و در غافر از وی و او به لفظ عمل داده است.

۴۷۸

وفي النّحل مع يس بالعطف نصبه❖كفى راويا وانقاد معناه يعملا

ترجمه

و در نحل با یس با عطف نصب کرده اند... ابن عامر والکسائی و گردن نهاد معنایش تا عمل کند.

۴۷۹

وتسأل ضمّوا التّاء واللّام حرّكوا❖برفع خلودا وهو من بعد نفي لا

ترجمه

و تسأل را به ضم تا و حرکت رفع لام خوانده اند به غیر از نافع و لای لاتسأل حرف نفی است.

۴۸۰

وفيها وفي نصّ النّساء ثلاثة❖أواخر إبراهام لاح وجمّلا

ترجمه

و در این سوره و در نساء سه موضع ... دیگر ابراهام خوانده است هشام و جمال داده است

۴۸۱

ومع آخر الأنعام حرفا براءة❖أخيرا وتحت الرّعد حرف تنزّلا

ترجمه

وبه همراه آخر انعام و دو در سوره برائت... که آخرش میآیند و در سوره زیرین(بعد) رعد یکی را

۴۸۲

وفي مريم والنّحل خمسة أحرف❖وآخر ما في العنكبوت منزّلا

ترجمه

و در مریم ونحل در پنج موضع.... و آخر عنکبوت را

۴۸۳

وفي النّجم والشّورى وفي الذّاريات وال❖حديد ويروي في امتحانه الاوّلا

ترجمه

و در والنجم و الشوری و در ذاریات و حدید و در سوره امتحان اولی را اینگونه روایت کرده اند.

۴۸۴

ووجهان فيه لابن ذكوان هاهنا❖وو اتّخذوا بالفتح عمّ وأوغلا

ترجمه

و به دو وجه از ابن ذکوان مروی است در اینجا (سوره بقره)...واتخذوا را به فتح خ خوانده اند نافع والشامی و کوشش کرده اند.

۴۸۵

وأرنا وأرني ساكنا الكسر دم يدا❖وفي فصّلت يروى صفا درّه كلا

ترجمه

و ارنا و ارنی را به سکون یا کسر بخوان برای ابن کثیر والسوسی.... و در فصلت به سکون راء السوسی وشعبة وابن کثیر وابن عامر خوانده اند.

۴۸۶

وأخفاهما طلق وخفّ ابن عامر❖فأمتعه أوصى بوصّى كما اعتلا

ترجمه

و اخفاء کرده است (اختلاس) دوری از ابی عمرو و تخفیف کرده است ابن عامر.. فامتعه را و واوصی خوانده اند ابن عامر ونافع، وصی را .

۴۸۷وفی أم یقولون الخطاب کما علا ... شفا ورءوف قصر صحبته حلا

در ام یقولون به خطاب خوانده اند ابن عامر وحفص وحمزة والکسائی و رؤوف را به قصر(حذف واو) خوانده اند

شعبة وحمزة والكسائي و ابوعمرو
۴۸۸

وخاطب عمّا يعملون كما شفا❖ولام مولّيها على الفتح كمّلا

ترجمه

و به خطاب خوانده اند عمایعملون را شعبة وحمزة والکسائی... و لام مولیها را به فتح خوانده است ابن عامر.

۴۸۹

وفي يعملون الغيب حلّ وساكن❖بحرفيه يطّوّع وفي الطّاء ثقّلا

ترجمه

و در یعملون (که بعدش و من حیث خرجت است) را به غائب خواند ابوعمرو و ساکن است... دو کلمه یطوع و در طاء ثقل است یعنی به سکون عین و تشدید طاء خوانده اند حمزة والکسائی.

۴۹۰

وفي التّاء ياء شاع والرّيح وحّدا❖وفي الكهف معها والشّريعة وصّلا

ترجمه

و به جای تاء یاء خواندنشان شایع شد و ریاح را مفرد خوانده اند...و در کهف و الجاثیة همچنین

۴۹۱

وفي النّمل والأعراف والرّوم ثانيا❖وفاطر دم شكرا وفي الحجر فصّلا

ترجمه

و در نمل و اعراف و روم در کلمه ی دوم(ریاح دوم را)....و در فاطر ابن کثیر و حمزه و کسائی و در حجر حمزه مفرد خوانده است.

۴۹۲

وفي سورة الشّورى ومن تحت رعده❖خصوص وفي الفرقان زاكيه هلّلا

ترجمه

و در سوره ی الشوری و در سوره بعد رعد .... غیر از نافع مفرد خوانده اند و در فرقان البزی وقنبل از ابن کثیر مفرد خوانده اند.

۴۹۳

وأيّ خطاب بعد عمّ ولو ترى❖وفي إذ يرون الياء بالضّمّ كلّلا

ترجمه

و خطاب خوانده اند نافع و ابن عامر لوتری را ... و در اذ یرون یاء را به ضم خوانده است ابن عامر (به ضم تاج گذاری شده است)

۴۹۴

وحيث أتى خطوات الطّاء ساكن❖وقل ضمّه عن زاهد كيف رتّلا

ترجمه

هر کجا که بیاید خطوات طاءش ساکن است ... و بگو ضمش از حفص وقنبل وابن عامر والکسائی هر گونه که ترتیل شود.

۴۹۵

وضمّك أولى السّاكنين لثالث❖يضمّ لزوما كسره في ند حلا

ترجمه

مضموم خواندنت اول دو ساکن که سومینش دارای ضم لازم باشد(برای بقیه ی قراء) و به کسر خوانده اند حمزة وعاصم وأبو عمرو.

۴۹۶

قل ادعوا أو انقص قالت اخرج أن اعبدوا❖ومحظورا انظر مع قد استهزئ اعتلا

ترجمه

مثل قل ادعوا و اوانقص و قالت اخرج و ان اعبدوا... و محظورا انظر بهمراه قد استهزئ بزرگی یافته اند.

۴۹۷

سوى أو وقل لابن العلا وبكسره❖لتنوينه قال ابن ذكوان مقولا

ترجمه

به غیر از أو و قل(اوادعوا الرحمن و قل ادعوا) برای ابن العلاء که ضم خوانده است و به کسر خوانده است ..

بخاطر تنوینش ابن ذکوان .
۴۹۸

بخلف له في رحمة وخبيثة ... ......

ترجمه

با خلاف از وی در رحمة و خبیثة......

۴۹۸

............. ........ ... ورفعك ليس البرّ ينصب في علا

ترجمه

و لیس البر را رفع خوانی و حمزة وحفص به نصب خوانندش.

۴۹۹

ولكن خفيف وارفع البرّ عمّ في❖هما وموصّ ثقلة صحّ شلشلا

ترجمه

ولکن بدون تشدید است (در لکن البر) و بر را در اینصورت رفع بخوان در..... هر دو موضع و موص را شعبة وحمزة والکسائی مشدد خوانده اند و صحیح است که خفیف خوانده اند بقیه.

۵۰۰

وفدية نوّن وارفع الخفض بعد في❖طعام لدى غصن دنا وتذلّلا

ترجمه

فدیة را با تنوین و رفع کن جر بعد از آن در ... طعام نزد هشام وأبو عمرو والکوفیون وابن کثیر .

یعنی فدیة با تنوین و رفع طعام برای هشام وأبو عمرو والکوفیون وابن کثیر میباشد و برای بقیه بدون تنوین و جر طعام است.

۵۰۱

مساكين مجموعا وليس منوّنا❖ويفتح منه النّون عمّ وأبجلا

ترجمه

و مسکین را مساکین جمع بدون تنوین خواند.... و نونش مفتوج است نزد هشام و این کفایت کند.

۵۰۲

ونقل قران والقران دواؤنا❖وفي تكملوا قل شعبة الميم ثقّلا

ترجمه

و نقل کرد دوای ما (ابن کثیر) قرآن را قران و القران......و لتکملوا را بگو شعبه میمش را مشدد خوانده است.

۵۰۳

وكسر بيوت والبيوت يضمّ عن❖حمى جلّة وجها على الأصل أقبلا

ترجمه

و بیوت و البیوت را به ضم باء خوانده شود از .... حفص وأبو عمرو وورش بخاطر اینکه اصلش همین است.

۵۰۴

ولا تقتلوهم بعده يقتلوكمو❖فإن قتلوكم قصرها شاع وانجلا

ترجمه

و لاتقتلوهم که بعدش یقتلوکم است... فان قتلوکم را همه را به قصر (بدون الف) خواندن حمزة والکسائی مشهور و آشکار است.

۵۰۵

وبالرّفع نونه فلا رفث ولا❖فسوق ولا حقّا وزان محمّلا

ترجمه

و به رفع و تنوین بخوان فلارفث و لا .... فسوق را حقا برای ابن کثیر وأبو عمرو و زینت داد کسی که این را روایت کرده است.

۵۰۶

وفتحك سين السّلم أصل رضى دنا❖وحتّى يقول الرّفع في اللّام أوّلا

ترجمه

به فتح خواندن سین فی السلم اصلی است که رضا به آن نزدیک شده است(نافع والکسائی وابن کثیر).... و حَتَّی یَقُولُ را به رفع خوانده است نافع.

۵۰۷

وفي التّاء فاضمم وافتح الجيم ترجع ال❖أمور سما نصّا وحيث تنزّلا

ترجمه

و تاء را ضم کن و جیم را به فتح در ترجع ال... امور نافع وابن کثیر وأبو عمرو وعاصم به صراحت هر کجا که بیاید.

۵۰۸

وإثم كبير شاع بالثّا مثلّثا❖وغيرهما بالباء نقطة اسفلا

ترجمه

و اثم کبیر ر اکثیر خواندن شایع گشت از حمزة والکسائی.... و غیر آنها به کبیر به نقطه ی زیرین خوانده اند.

۵۰۹

قل العفو للبصريّ رفع وبعده❖لأعنتكم بالخلف أحمد سهّلا

ترجمه

و قل العفو را برای بصری به رفع بخوان و بعدش... لاعنتکم با خلاف از أحمد البزی به تسهیل خوانده است.

۵۱۰

ويطهرن في الطّاء السّكون وهاؤه❖يضمّ وخفّا إذ سما كيف عوّلا

ترجمه

و یطهرن به سکون طاء و هاء... مضموم و تخفیف وقتی بلندی یابد هر کجا که باشد خوانده اند اهل سما (نافع وابن کثیر وأبو عمرو وعاصم) وابن عامر وحفص.

۵۱۱

وضمّ يخافا فاز والكلّ أدغموا❖تضارر وضمّ الرّاء حقّ وذو جلا

ترجمه

به ضم یاء یخافا خوانده است حمزه و کل قراء ادغام کرده اند... تضارّ را و راء را مضموم خوانده است ابن کثیر وأبو عمرو و این آشکار است.

۵۱۲

وقصر أتيتم من ربا وأتيتمو❖هنا دار وجها ليس إلّا مبجّلا

َما آتَيْتُمْ مِنْ رِباً را به قصر خوانده است و همینطور سَلَّمْتُمْ ما آتَيْتُمْ... در این سوره (بقره) ابن کثیر دلیلی که جز تعظیم راهی ندارد.
۵۱۳

معا قدر حرّك من صحاب وحيث جا❖يضمّ تمسّوهن وامدده شلشلا

ترجمه

قدر را متحرک(به فتح) کن از طرف ابن ذکوان وحفص وحمزة والکسائی و هر کجا که آمد... تمسوهن را به ضم و مد (به الف بعد از میم)بخوان برای حمزة والکسائی.

۵۱۴

وصيّة ارفع صفو حرميّه رضى❖ويبصط عنهم غير قنبل اعتلا

ترجمه

وصیة را رفع کن برای شعبة و نافع وابن کثیر والکسائی.... یبصط خواندن آنها به غیر از قنبل بزرگی یافت.

۵۱۵

وبالسّين باقيهم وفي الخلق بصطة❖وقل فيهما الوجهان قولا موصّلا

ترجمه

و باقی قراء به سین و در الخلق بصطه.... و بگو در این دو موضع دو وجه از ابن ذکوان رسیده است.

۵۱۶

يضاعفه ارفع في الحديد وهاهنا❖سما شكره والعين في الكلّ ثقّلا

ترجمه

یضاعفه را رفع کن در سوره حدید و در اینجا.... نافع وابن کثیر وأبو عمرو وحمزة والکسائی و عین این کلمه مشدد است نزد ابن عامر وابن کثیر.

۵۱۷

كما دار واقصر مع مضعّفة وقل❖عسيتم بكسر السّين حيث أتى انجلا

ترجمه

هر کجا به هر صیغه بیاید و قصر کن نزد کسی که مشدد بخواند و بگو... عسیتم به کسر سین هر کجا که باشد برای نافع.

۵۱۸

دفاع بها والحجّ فتح وساكن❖وقصر خصوصا غرفة ضمّ ذو ولا

ترجمه

دفع در این سوره و در حج فتح کن دال را و ساکن است فاء.... و به قصر است به غیر از نافع و غرفة را ضم کن برای الشامی و کوفیون.

۵۱۹

ولا بيع نوّنه ولا خلّة ولا❖شفاعة وارفعهنّ ذا أسوة تلا

ترجمه

ولابیع را تنوین ده و لا خلة را و لا... سفاعة را و آنان را رفع کن برای صاحب اسوه( نافع وابن عامر وکوفیون)

۵۲۰

ولا لغو لا تأثيم لا بيع مع ولا❖خلال بإبراهيم والطّور وصّلا

ترجمه

و همینطور ولالغو و لاتاثیم و لابیع همراه ولا.. خلال در ابراهیم و طور.

۵۲۱

ومدّ أنا في الوصل مع ضمّ همزة❖وفتح أتى والخلف في الكسر بجّلا

ترجمه

مد ده انا را در هنگام وصل اگر همزه مضموم بیاید... و یاء همزه مفتوح برای نافع و خلاف در وقت آمدنش قبل همزه مکسور تعظیم شده است. یعنی خلاف مذکور است.

۵۲۲

وننشزها ذاك وبالرّاء غيرهم❖وصل يتسنّه دون هاء شمردلا

ترجمه

ننشزها خوانده اند اینان ابن عامر وکوفیون و به راء خوانده اند غیر آنها... در هنگام وصل یتسنه را بدون هاء خوانده اند خفیف و کریم(حمزة والکسائی).

۵۲۳

وبالوصل قال اعلم مع الجزم شافع❖فصرهنّ ضمّ الصّاد بالكسر فصّلا

ترجمه

به همزه وصلیه قال اعلم همراه جزمش حمزة والکسائی خوانده اند.... فصرهن به ضم صاد را به کسر خواند حمزه.

۵۲۴

وجزءا وجزء ضمّ الاسكان صف وحي❖ثما أكلها ذكرا وفي الغير ذو حلا

جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءاً و مِنْ عِبادِهِ جُزْءاً زای ساکن
ترجمه

را به ضم خوانده است شعبه..... اکُلها را به ضم کاف ساکن خوانده اند ابن عامر وکوفیون (در حالت مضاف به ضمیر تانیث بودن) و در غیر این مورد الکوفیون وابن عامر وأبو عمرو نیز به همین صورت خوانده اند.

۵۲۵

وفي ربوة في المؤمنين وهاهنا❖على فتح ضمّ الرّاء نبّهت كفّلا

ترجمه

و در ربوة سوره مومنون و در این سوره .... به فتح راء مضموم آگاه ساختند و کفالت کردند (عاصم وابن عامر) یعنی به ضم خوانده میشود نزد دیگران.

۵۲۶

وفي الوصل للبزّيّ شدّد تيمّموا❖وتاء توفّي في النّسا عنه مجملا

ترجمه

و در وصل تاء تیمموا را مشدد بخوان برای بزی.... و تاء توفی را نیز در نساء از وی به زیبائی بخوان.

۵۲۷

وفي آل عمران له لا تفرّقوا❖والانعام فيها فتّفرّق مثّلا

ترجمه

و در آل عمران تاء لاتفرفوا را از وی .... و در انعام فتفرق را مثال زده شده است.

۵۲۸

وعند العقود التّاء في لا تعاونوا❖ويروي ثلاثا في تلقّف مثّلا

ترجمه

و در سوره مائده تاء لاتعاونوا .... و سه موضع تاء تلقف را مثال آورده شده است.

۵۲۹

تنزّل عنه أربع وتناصرو❖ن نارا تلظّى إذ تلقّون ثقّلا

ترجمه

تنزل به چهار موضع از وی و تناصرو...ن و نارا تلظی و اذتلقون مشدد خوانده شده است.

۵۳۰

تكلّم مع حرفي تولّوا بهودها❖وفي نورها والامتحان وبعد لا

ترجمه

و همینطور تکلم و تولوا در هود... و در نور و امتحان تولوا که بعد از لا باشد را مشدد خوانده است.

۵۳۱

في الانفال أيضا ثمّ فيها تنازعوا❖تبرّجن في الأحزاب مع أن تبدّلا

ترجمه

و در انفال نیز چنین و در آن تنازعوا را... و تبرجن در احزاب بهمراه ان تبدلا را مشدد خوانده است.

۵۳۲

وفي التّوبة الغرّاء قل هل تربّصو❖ن عنه وجمع السّاكنين هنا انجلى

ترجمه

و در توبه در قل هل تربصو..ن از وی (بزی) و در این موضع بین دو ساکن در غیر حدش جمع شدنش آشکار است.

۵۳۳

تميّز يروى ثمّ حرف تخيّرو❖ن عنه تلهّى قبله الهاء وصّلا

ترجمه

و تمیز نیز از وی مروی است و بعدش تخیرو...ن و عنه تلهی که قبلش هاء است را وصل کرده است پس مشدد شدن تاء حاصل شده است.

۵۳۴

وفي الحجرات التّاء في لتعارفوا❖وبعد ولا حرفان من قبله جلا

ترجمه

و در حجرات تاء لتعارفوا ... و بعد از آن در دو کلمه بعد از لا قبل از لتعارفوا (یعنی این دو کلمه وَلا تَنابَزُوا بِالْأَلْقابِ وَلا تَجَسَّسُوا)را مشدد خواندن آشکار گشت.

۵۳۵

وكنتم تمنّون الّذي مع تفكّهو❖ن عنه على وجهين فافهم محصّلا

ترجمه

و در کنتم تمنون و تفکهو...ن از وی به دو جه آمده است پس یاد بگیر در حالیکه حاصل کننده ای.

۵۳۶

نعمّا معا في النّون فتح كما شفا❖وإخفاء كسر العين صيغ به حلا

ترجمه

نعما در این سوره و بهمراه سوره نساء را به فتح نون خوانده اند قرأ ابن عامر وحمزة والکسائی.... و اخفاء کسر عین خوانده اند شعبة، وقالون، وأبو عمرو.

۵۳۷

ويا ونكفّر عن كرام وجزمه❖أتى شافيا والغير بالرّفع وكّلا

ترجمه

حفص وابن عامر: وَیُکَفِّرُ عَنْکُمْ را به یاء خوانده اند و به جزم راء.... خوانده اند نافع وحمزة والکسائی و دیگران به رفعش خوانده اند.

۵۳۸

ويحسب كسر السّين مستقبلا سما❖رضاه ولم يلزم قياسا مؤصّلا

ترجمه

یحسب مضارع را به کسر سین خوانده اند نافع، وابن کثیر وأبو عمرو والکسائی..... و در این مورد قیاس اصل را لازم نگرفته است.

۵۳۹

وقل فأذنوا بالمدّ واكسر فتى صفا❖وميسرة بالضّمّ في السّين أصّلا

ترجمه

فآذنوا بحرب را به مد و کسر ذال خوانده اند حمزة وشعبة ...و میسره را به ضم سین خوانده است نافع.

۵۴۰

وتصّدّقوا خفّ نما ترجعون قل❖بضمّ وفتح عن سوى ولد العلا

ترجمه

و تصدقوا خیرا را به تخفیف خوانده است عاصم ترجعون را بگو ... به ضم تاء و فتح جیم است نزد همه ی قراء به غیر از ابوعمرو(ابن العلا)

۵۴۱

وفي أن تضلّ الكسر فاز وخفّفوا❖فتذكر حقّا وارفع الرّا فتعدلا

ترجمه

و در ان تضل حمزه به کسره همزه خوانده است و تخفیف کرده اند... ابن کثیر وأبو عمرو، یادت باشدو راءش را رفع کن تا معتدل گردد(برای حمزه)

۵۴۲

تجارة انصب رفعه في النّسا ثوى❖وحاضرة معها هنا عاصم تلا

ترجمه

تجارة را در ان تکون تجارة منصوب بخوان مرفوعش را در نساء نزد کوفیون... و حاضرة به همراه تجارة را در این سوره عاصم منصوب تلاوت کرده است.

۵۴۳

وحقّ رهان ضمّ كسر وفتحة❖وقصر ويغفر مع يعذّب سما العلا

ترجمه

و ابن کثیر وأبو عمرو کلمه رهان را که راءش مکسور است به ضم خوانده اند و هاءش را نیز به ضم ... و قصر (حذف الف) خوانده است. و یغفر را به همراه یعذب نافع،

وابن كثير، وأبو عمرو، وحمزة والكسائي
۵۴۴

شذا الجزم والتّوحيد في وكتابه❖شريف وفي التّحريم جمع حمى علا

ترجمه

به جزم خوانده اند و کتبه و رسله را مفرد خوانده اند... حمزة والکسائی و در سوره تحریم کتبه را به صیغه ی جمع خوانده اند أبو عمرو وحفص.

۵۴۵

وبيتي وعهدي فاذكروني مضافها❖وربّي وبي منّي وإنّي معا حلا

ترجمه

در این سوره هشت یاء اضافه میباشد که از این قرار است: وبیتی وعهدی فاذکرونی ... وربّی وبی منّی وإنّی.

تفسیر

GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود