کتابخانه / ترجمه فارسی شاطبیه / جلد اول کتاب شاطبیه / باب فرش حروف سورة الأنعام [632 - 680]
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

باب فرش حروف سورة الأنعام [632 - 680]

ترجمه فارسی شاطبیه

در حال پخش صوت بخش
فایل صوتی برای این بخش ثبت نشده است
0%
بازگشت
↻بچرخانید
۶۳۲

وصحبة يصرف فتح ضمّ وراؤه❖بكسر وذكّر لم يكن شاع وانجلا

شعبة وحمزة والكسائي: مَنْ يُصْرَفْ عَنْهُ
ترجمه

را به فتح بجای ضم یاء و راءش را.... به کسر خوانده اند

و ثم لم تکن را لم یکن خواندن حمزة والکسائی مشهور و آشکار گشت.

۶۳۳

وفتنتهم بالرّفع عن دين كامل❖ويا ربّنا بالنّصب شرّف وصّلا

ترجمه

فتنتهم را به رفع خوانده اند حفص وابن کثیر وابن عامر....وربنا را به نصب خوانده اند حمزة والکسائی.پس دیگران به جر خوانده اند.

۶۳۴

نكذّب نصب الرّفع فاز عليمه❖وفي ونكون انصبه في كسبه علا

ترجمه

نکذب را به نصب بجای رفع حمزه و حفص خوانده اند.(دانایش نجات یافت).....و نکون را به نصب بجای رفع خوانده اند وقرأ حمزة وابن عامر وحفص.

۶۳۵

وللدّار حذف اللّام الاخرى ابن عامر❖والآخرة المرفوع بالخفض وكّلا

ترجمه

للدار اللاخرة را به حذف لام دومش خوانده است ابن عامر. (لدار الاخرة)......... والآخره که مرفوع بود را به جر خواندنش را وکالت کرده است این ابن عامر.

۶۳۶

وعمّ علا لا يعقلون وتحتها❖خطابا وقل في يوسف عمّ نيطلا

ترجمه

نافع وابن عامر وحفص لایعقلون در این سوره و در سوره ی بعدی(یعنی اعراف) را... به خطاب خوانده اندو بگو در یوسف را ابن عامر ونافع وعاصم به خطاب خوانده اند.

۶۳۷

وياسين من أصل ولا يكذبونك ال❖خفيف أتى رحبا وطاب تأوّلا

ترجمه

و در سوره یاسین را ابن ذکوان ونافع به خطاب خوانده اند و لایکذبونک را به تخفی...ف آورده اند نافع والکسائی و چه خوش است تاویلشان.

۶۳۸

أريت في الاستفهام لا عين راجع❖وعن نافع سهّل وكم مبدل جلا

ترجمه

ارأیت در استفهام را بدون عین فعل (به حذف همزه) خوانده است کسائی...و از نافع تسهیل مروی است و چه بسیار راویانی که از ورش به ابدال همزه به الف و اشباع آن را روایت کرده اند.

۶۳۹

إذا فتحت شدّد لشام وهاهنا❖فتحنا وفي الأعراف واقتربت كلا

ترجمه

اذا فتحت را به تشدید تاء بخوان برای ابن عامر شامی و در این سوهر ...ففتحنا را نیز همینطور و در اعراف و در اقترب همه را

۶۴۰

وبالغدوة الشّاميّ بالضّمّ هاهنا❖وعن ألف واو وفي الكهف وصّلا

ترجمه

بالغدوة را ابن عامر به ضم غین خوانده است در این سوره... وبجای الف واو آورده است و در کهف نیز چنین خوانده است.

۶۴۱

وإنّ بفتح عمّ نصرا وبعدكم❖نما يستبين صحبة ذكّروا ولا

ترجمه

به فتح إن خوانده اند نافع وابن عامر وعاصم (در أَنَّهُ مَنْ عَمِلَ) و بعدی را (فَأَنَّهُ غَفُورٌ را) ابن عامر وعاصم به فتح همزه خوانده اند و ولتستبین را به یاء، شعبة وحمزة والکسائی ذکر کرده اند.

۶۴۲

سبيل برفع خذ ويقض بضمّ سا❖كن مع ضمّ الكسر شدّد وأهملا

ترجمه

سبیل المجرمین را به رفع بگیر برای همه به غیر از نافع و یقص الحق را به ضم بجای سکون قاف بخوان و بجای کسر صاد نیز ضم بخوان با تشدید و بدون نقطه. و دیگران با ضاد با نقطه خوانده اند.

۶۴۳

نعم دون إلباس وذكّر مضجعا❖توفّاه واستهواه حمزة منسلا

ترجمه

بله هر دو قرائت را بدون اینکه التباسی پیش بیاید بیان کرده ام. و ذکر کن اضجاع (اماله الف) توفاه و استهواه را از حمزه در حالیکه از دیگران پیشی گرفته است. یعنی توفته و استهوته را به الف به جای تاء خوانده و اماله کرده است.

۶۴۴

معا خفية في ضمّه كسر شعبة❖وأنجيت للكوفيّ أنجى تحوّلا

ترجمه

وَخُفْیَةً را بجای ضم خاء به کسره خوانده است شعبه.... لَئِنْ أَنْجَیْتَنا را کوفیون انجانا گفته اند.

۶۴۵

قل الله ينجيكم يثقّل معهم❖هشام وشام ينسينّك ثقّلا

ترجمه

بگو الله ینجیکم را به تشدید جیم خواند به همراه کوفیون... و هشام و ینسنک را ابن عامر به تشدید سین خواند.

۶۴۶

وحرفي رأى كلّا أمل مزن صحبة❖وفي همزة حسن وفي الرّاء يجتلا

ترجمه

دو قسم رأی (حرف بعدش ساکن و یا متحرک باشد) هر دو را اماله کرده اند ابن ذکوان وشعبة وحمزة والکسائی.....و فقط همزه را اماله میکند أبا عمرو و در راء آشکار میکنند

۶۴۷

بخلف وخلف فيهما مع مضمر❖مصيب وعن عثمان فى الكلّ قلّلا

ترجمه

با خلاف از سوسی و اگر با ضمیر بیاید خلاف است در اماله همزه و راء.... از ابن ذکوان و از ورش تقلیل هر دو وارد است.

۶۴۸

وقبل السّكون الرّا أمل في صفا يد❖بخلف وقل في الهمز خلف يقي صلا

ترجمه

و اگر راء قبل از ساکن واقع شود اماله کن آنرا برای حمزة، وشعبة و برای سوسی.. با خلاف از وی و بگو در اماله همزه خلاف است از سوسی و شعبه در وقت وصل.

۶۴۹

وقف فيه كالأولى ونحو رأت رأوا❖رأيت بفتح الكلّ وقفا وموصلا

ترجمه

وقف کن بر رأی مانند حکم اول و در مانند رأت و رأوا.. رأیت به فتح وقف همه را به فتح خوانده اند همه در حالت وقف و در حالت وصل.

در رَأى كَوْكَباً
۶۵۰

وخفّف نونا قبل في الله من له❖بخلف أتى والحذف لم يك أوّلا

ترجمه

نون َتُحاجُّونِّی را بدون تشدید بخوان برای ابن ذکوان ونافع و از هشام... با خلاف روایت شده است و نون محذوف نون اولی نیست بلکه نون دوم است.

۶۵۱

وفي درجات النّون مع يوسف ثوى❖وو اليسع الحرفان حرّك مثقّلا

ترجمه

و در نَرْفَعُ دَرَجاتٍ به نون تنوین بخوان در این سوره و در یوسف برای کوفیون... و والیسع در دو موضع را به فتح لام و تشدیدش خواند اند

۶۵۲

وسكّن شفاء واقتده حذف هائه❖شفاء وبالتّحريك بالكسر كفّلا

و سکون یاء حمزة والكسائي و اقتده
ترجمه

را به حذف هاءش... خوانده اند حمزة والکسائی و به کسر هاء خوانده است ابن عامر

۶۵۳

ومدّ بخلف ماج والكلّ واقف❖بإسكانه يذكو عبيرا ومندلا

ترجمه

و مد کسر هاء با خلاف از ابن ذکوان مروی است و همه ی قراء در وقت وقف... به اسکانش خواندنشان عطر عبیر(زعفران) و مندل(عود هندی) میفشاند.

۶۵۴

وتبدونها تخفون مع تجعلونه❖على غيبه حقّا وينذر صندلا

ترجمه

این سه کلمه (تبدونها و تخفون و تجعلونه ) را .. غائب خوانده اند ابن کثیر و ابوعمرو و لتنذر أمّ القری را غائب خواندن شعبه عطر( صندل )افشانی میکند.

۶۵۵

وبينكم ارفع في صفا نفر وجا❖عل اقصر وفتح الكسر والرّفع ثمّلا

ترجمه

و بینکم را رفع کن برای حمزة وشعبة وابن کثیر وأبو عمرو وابن عامر و جاعل اللَّیْلَ را قصر کن (بدون الف بخوان) و کسر عین ر ابه فتح و همینطور رفع لام را نیز به فتح برای کوفیون اصلاح کن.

۶۵۶

وعنهم بنصب اللّيل واكسر بمستقر❖ر القاف حقّا خرّقوا ثقله انجلا

ترجمه

و از طرف آنها اللیل را نصب کن و قاف بمستقر را کسر کن برای ابن کثیر وأبو عمرو و خرقوا را به تشدید راء خواندن نافع آشکار گشت.

۶۵۷

وضمّان مع ياسين في ثمر شفا❖ودارست حقّ مدّه ولقد حلا

ترجمه

و به دو ضم (ضم ثاء و میم) در این سوره و در یاسین در کلمه ثمر حمزه و کسائی قرائت کرده اند... و درست را به الف(دارست) خوانده اند ابن کثیر وأبو عمرو و زینت داده اند.

۶۵۸وحرّک وسکّن کافیا واکسرنّها ... حمی صوبه بالخلف درّ واوبلا

و سین درست را فتح ده و ساکن کن برای ابن عامر و کسر کن همزه إنها را .... أبو عمرو وابن کثیر وشعبة با خلاف از شعبه اینگونه بسیار بارید و دارای قطره های درشت است.

۶۵۹

وخاطب فيها يؤمنون كما فشا❖وصحبة كفؤ في الشّريعة وصّلا

ترجمه

به خطاب خوانده اند یؤمنون را ابن عامر وحمزة همچنانکه مشهور گشت... ابن عامر وشعبة وحمزة والکسائی برابر خواندند در سوره جاثیه. یعنی در سوره جاثیه نیز به خطاب خوانده اند.

۶۶۰

وكسر وفتح ضمّ في قبلا حمى❖ظهيرا وللكوفيّ في الكهف وصّلا

كُلَّ شَيْءٍ قُبُلًا
ترجمه

را به جای کسر قاف و فتح باء هر دو را به ضم خوانده اند ابن کثیر وأبو عمرو والکوفیون و کوفیون انچه در سوره کهف است را نیز به این قرائت اضافه کرده اند.

۶۶۱

وقل كلمات دون ما ألف ثوى❖وفي يونس والطّول حاميه ظلّلا

ترجمه

کلمات ربک را بدون الف خوانده اند کوفیون... و در یونس و غافر نیز أبو عمرو وابن کثیر والکوفیون خوانده اند.

۶۶۲

وشدّد حفص منزل وابن عامر❖وحرّم فتح الضّمّ والكسر إذ علا

ترجمه

به تشدید خوانده اند منزل(أَنَّهُ مُنَزَّلٌ) را حفص و ابن عامر... و حرم علیکم را به فتح ضم حاء و کسر راء خوانده اند نافع و حفص.

۶۶۳

وفصّل إذ ثنّى يضلّون ضمّ مع❖يضلّوا الّذي في يونس ثابتا ولا

ترجمه

وقد فصل را هر دو نافع و کوفیون معلوم خوانده اند. لَیُضِلُّونَ را به ضم یاء خوانده اند باضافه ... یضلوا که در یونس هست را کوفیون.

۶۶۴

رسالات فرد وافتحوا دون علّة❖وضيقا مع الفرقان حرّك مثقّلا

ترجمه

یجعل رسالاته را مفرد خوانده اند ابن کثیر و حفص و فتح کنید تاء را بدون علت کسر... ضیقا در این سوره و در سوره فرقان را حرکت کسرده و مشدد بخوان

۶۶۵

بكسر سوى المكّي ورا حرجا هنا❖على كسرها إلف صفا وتوسّلا

ترجمه

برای همه بغیر از ابن کثیر و راء حرجا را در این سوره... بر کسر بخوان برای نافع وشعبة و به آن صفا یافتند و رسیدند.

۶۶۶

ويصعد خفّ ساكن دم ومدّه❖صحيح وخفّ العين داوم صندلا

ترجمه

کَأَنَّما یَصَّعَّدُ را تخفیف کن و ساکن کن صادش را برای ابن کثیر و مد دادنش ...برای شعبه صحیح است و عینش را بدون تشدید دوام ده صندلش را برای ابن کثیر و شعبه.

۶۶۷

ونحشر مع ثان بيونس وهو في❖سبا مع نقول اليا في الاربع عمّلا

ترجمه

و نحشر در این سوره و نحشر دوم در یونس را و در .. سبأ را و نقول را به یاء خواندنش را در این چهار موضع حفص عمل کرده است.

۶۶۸

وخاطب شام يعملون ومن تكو❖ن فيها وتحت النّمل ذكّره شلشلا

ترجمه

ابن عامر به خطاب خوانده است یعملون را . و من تکو..ن در این سوره و در سوره بعد نمل (یعنی قصص) را مذکر خوانده است حمزة والکسائی

۶۶۹

مكانات مدّ النّون في الكلّ شعبة❖بزعمهم الحرفان بالضّمّ رتّلا

ترجمه

علی مکانتکم را به مد نون خوانده است همه را شعبه...و بزعمهم را در دو موضع به ضم زاء ترتیل کرده است کسائی.

۶۷۰

وزيّن في ضمّ وكسر ورفع قت❖ل أولادهم بالنّصب شاميّهم تلا

ترجمه

و زین را به ضم و کسر و رفع قتل و نصب اولادهم را ابن عامر تلاوت کرده است.

۶۷۱

ويخفض عنه الرّفع في شركاؤهم❖وفي مصحف الشّامين بالياء مثّلا

ترجمه

و رفع شرکاؤهم را به جر خوانده است... و در مصحف شامیین شرکاؤهم به یاء نوشته شده است.

۶۷۲

ومفعوله بين المضافين فاصل❖ولم يلف غير الظّرف في الشّعر فيصلا

ترجمه

و مفعول قتل بین مضاف و مضاف الیه فاصله انداخته است ... و در شعر چیزی غیر از ظرف نمیتواند فاصل بین مضاف و مضاف الیه شود.

۶۷۳

كلله درّ اليوم من لامها فلا❖تلم من مليمي النحو إلّا مجهّلا

ترجمه

مانند شعر لله درّ الیوم من لامها (الیوم ظرف بین در و من که مضاف و مضاف الیه هستند فاصله انداخته است و معنیش از خدا است خیر کثیر برای کسی که ملامتش کرده است).. پس ملامت نکن از اهل نحو مگر آنکسی را که به ابن عامر نسبت جهل داده است.

۶۷۴

ومع رسمه زجّ القلوص أبي مزا❖دة الاخفش النّحويّ أنشد مجملا

و رسم الخط مصحف و جمله زج القلوص ابی مزاده
ترجمه

را که اخفش نحوی روایت کرده است زینت دهنده ی قرائت ابن عامر است یعنی هم رسم الخط و هم روایت اخفش قرائت ابن عامر را تائید میکند.

۶۷۵

وإن يكن انّث كفؤ صدق وميتة❖دنا كافيا وافتح حصاد كذي حلا

إن یكن ميتة
ترجمه

را مونث خوانده اند ابن عامر و شعبه و میتة را ... به رفع و مذکر خواندن ابن کثیر نزدیک و کافی است و فتح کن حاء حصاد را برای

ابن عامر وأبو عمرو
۶۷۶

نما وسكون المعز حصن وأنّثوا❖يكون كما في دينهم ميتة كلا

ترجمه

وعاصم. و عین المعز را به سکون خوانده اند کوفیون ونافع و مونث خوانده اند... یکون را همچنانکه روش آنان (ابن عامر وحمزة وابن کثیر)بود. در میتة و دم را ابن عامر به رفع خوانده است.

۶۷۷

وتذّكّرون الكلّ خفّ على شذا❖وأنّ اكسروا شرعا وبالخفّ كمّلا

ترجمه

تذکرون را در همه ی مواضع به تخفیف خوانده اند حفص و کسائی و حمزه... أن را به کسر همزه بخوان و تخفیف نون خوانده است ابن عامر .

۶۷۸

وياتيهم شاف مع النّحل فارقوا❖مع الرّوم مدّاه خفيفا وعدّلا

ترجمه

یأتیهم الملائکة را در این سوره و در نحل به یاء مذکر خوانده اند حمزه و کسائی. الّذین فرقوا دینهم دینهم را فارقوا ... خوانده اند و در سوره روم و مد داده اند با تخفیف راء و تعدیل کرده اند.

۶۷۹وکسر وفتح خفّ فی قیما ذکا ... ویا آتها وجهی مماتی مقبلا

قیما را به کسر قاف و فتح یاء و بدون تشدید خوانده اند ابن عامر و کوفیون.. و یاء اضافه اش وجهی و مماتی است و

۶۸۰

وربّي صراطي ثمّ إنّي ثلاثة❖ومحياي والإسكان صحّ تحمّلا

ترجمه

ربی و صراطی بعدش سه موضع انی... محیای و اسکان محیای صحیح است و منقول.

تفسیر

GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود