ترجمه فارسی شاطبیه
681 - وتذّكّرون الغيب زد قبل تائه ... كريما وخفّ الذّال كم شرفا علا
و تَذَكَّرُونَ را به یاء غائب قبل تاءش خوانده است... ابن عامر و به تخفیف ذال خوانده اند ابن عامر وحفص وحمزة والكسائي.
682 - مع الزّخرف اعكس تخرجون بفتحة ... وضمّ وأولى الرّوم شافيه مثّلا
وَمِنْها تُخْرَجُونَ باضافه تخرجون در زخرف به فتح تاء... و ضم راء خوانده اند و در تخرجون اول سوره روم حمزة والكسائي وابن ذكوان.
683 - بخلف مضى في الرّوم لا يخرجون في ... رضا ولباس الرّفع في حقّ نهشلا
و در لایخرجون سوره روم با خلاف روایت شده است ... از ابن ذکوان. و لباس را به رفع خوانده شود در حق نهشل (حمزة وابن كثير وأبا عمرو وعاصم)
684 - وخالصة أصل ولا يعلمون قل ... لشعبة في الثّاني ويفتح شمللا
و رفع خالصة برای نافع اصل است و لایعملون بخوان برای نافع و بگو... برای شعبه در لایعلمون دوم(غائب خواندنش) و لا تفتّح لهم را مذکر خوانده اند حمزة والكسائي.
685 - وخفّف شفا حكما وما الواو دع كفى ... وحيث نعم بالكسر في العين رتّلا
تفتح را به تخفیف خوانده اند حمزة والكسائي وأبو عمرو و وَما كُنَّا لِنَهْتَدِيَ را واوش را ترک کن کفایت کند برای ابن عامر... و نعم هر کجا که باشد به کسر عین ترتیل نموده است کسائی.
686 - وأن لعنة التّخفيف والرّفع نصّه ... سما ما خلا البزّي وفي النّور أوصلا
أَنْ لَعْنَةُ اللَّهِ را به خفیف خوانده اند و رفع خواندن لعنة نص .... نافع وقنبل وأبو عمرو وعاصم میباشد. و در سوره نور ان لعنة را نافع مانند اینان قرائت کرده است.
687 - ويغشي بها والرّعد ثقّل صحبة ... وو الشّمس مع عطف الثّلاثة كمّلا
یغشی در این سوره و در سوره رعد را به تشدید شین خوانده اند شعبة وحمزة والكسائي.... و والشمس باضافه سه اسم معطوفش(وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّراتٍ) را به رفع خوانده است ابن عامر.
688 - وفي النّحل معه في الأخيرين حفصهم ... ونشرا سكون الضّمّ في الكلّ ذلّلا
و در نحل با ابن عامر همراه شده است در دو اسم اخیر(وَالنُّجُومَ مُسَخَّراتٍ) حفصشان... بشرا را به سکون شین بجای ضمش خوانده اند ابن عامر و کوفیون در همه ی مواضع.
689 - وفي النّون فتح الضّمّ شاف وعاصم ... روى نونه بالباء نقطة اسفلا
و بشرا را به نون مفتوح بجای مضموم خوانده اند حمزة والكسائي و عاصم... بجای نون باء که نقطه اش زیر حرف باشد خوانده است یعنی حمزه و کسائی نشرا خوانده اند و عاصم بشرا
690 - ورا من إله غيره خفض رفعه ... بكلّ رسا والخفّ أبلغكم حلا
و راء من اله غیره را به جر خوانده است بجای رفعش...کسائی و به تخفیف لام ابلغکم خوانده است أبو عمرو.
691 - مع احقافها والواو زد بعد مفسدي ... ن كفؤا وبالإخبار إنّكم علا
و در احقاف نیز چنین خوانده است و واوی اضافه کن بعد از مفسدی..ن برای ابن عامر (قالَ الْمَلَأُ را وقال الملأ گفته است) و انکم را خبری خوانده اند حفص ونافع (یعنی انکم را به یک همزه و جمله ی خبری خوانده اند.)
692 - ألا وعلى الحرميّ إنّ لنا هنا ... وأو أمن الإسكان حرميّه كلا
حفص ونافع وابن كثير ان لنا در این سوره را به یک همزه مکسوره خوانده اند... او أمن اهل را به سکون واو خوانده اند نافع وابن كثير وابن عامر.
693 - عليّ على خصّوا وفي ساحر بها ... ويونس سحّار شفا وتسلسلا
حَقِيقٌ عَلى أَنْ لا را همه به جز نافع علی حرف جر خوانده اند و ساحر را در این سوره ... و در یونس سحّار خوانده اند حمزة والكسائي
694 - وفي الكلّ تلقف خفّ حفص وضمّ في ... سنقتل واكسر ضمّه متثقّلا
در همه ی مواضع تلقف را به تخفیف خوانده است حفص . و مضموم خوانده اند... سنقتل را و بجای ضم تاء به کسر مشدد خوانده اند
695 - وحرّك ذكا حسن وفي يقتلون خذ ... معا يعرشون الكسر ضمّ كذي صلا
و به فتح قاف أبو عمرو وابن عامر والكوفيون و در یقتلون بگیر ... با یعرشون کسر بجای ضم برای ابن عامر وشعبة
696 - وفي يعكفون الضّمّ يكسر شافيا ... وأنجى بحذف الياء والنّون كفّلا
و یعکفون را به کسر کاف بجای ضمش خوانده اند حمزه و کسائی... و انجیناکم را به حذف یاء و نون خوانده است ابن عامر.
697 - ودكّاء لا تنوين وامدده هامزا ... شفا وعن الكوفيّ في الكهف وصّلا
جَعَلَهُ دَكَّاءَ تنوین ندارد و همزه اش را مد ده... برای حمزة والكسائي و از کوفیون در کهف چنین خوانده اند.
698 - وجمع رسالاتي حمته ذكوره ... وفي الرّشد حرّك وافتح الضّمّ شلشلا
رسالاتی را به جمع خواندنش را حمایت کرده اند مردانش (أبو عمرو وابن عامر والكوفيون)..... الرشد را به فتح راء و شینش بجای ضمش بخوان برای حمزة والكسائي.
699 - وفي الكهف حسناه وضمّ حليّهم ... بكسر شفا واف والاتباع ذو حلا
و رشدا در کهف را ابوعمرو چنین قرائت کرده است و حلیهم را بجای حاء ...کسر خوانده اند حمزة والكسائی و کسر حاء را به کسر لامش اتباع کرده اند.
700 - وخاطب يرحمنا ويغفر لنا شذا ... وبا ربّنا رفع لغيرهما انجلا
به خطاب خوانده اند یرحمنا را و یغفر لنا را حمزه و کسائی... و ربنا را مرفوع خواندن به کسانی غیر از این دو منسوب بودنش آشکار گشت.
701 - وميم ابن أمّ اكسر معا كفؤ صحبة ... وآصارهم بالجمع والمدّ كلّلا
میم ابن ام را مکسور کن همراه با ابن ام در سوره طه را برای ابن عامر وشعبة وحمزة والكسائي.... اصرهم را به جمع و مد (آصارهم)خواندنش را تاج گذاری کرده است ابن عامر.
702 - خطيئاتكم وحّده عنه ورفعه ... كما ألّفوا والغير بالكسر عدّلا
خطيئاتكم را مفرد خوانده است وی و به رفع آن خوانده اند ابن عامر ونافع....و دیگران به کسر تاء خوانده اند.
703 - ولكن خطايا حجّ فيها ونوحها ... ومعذرة رفع سوى حفصهم تلا
ولی ابوعمرو خطایا خوانده است در این سوره و در نوح... معذرة را همه به رفع تلاوت کرده اند به غیر از حفص.
704 - وبيس بياء أمّ والهمز كهفه ... ومثل رئيس غير هذين عوّلا
بئیس را به یاء نافع خوانده است(بیس گفته است بدون همزه) و ابن عامر با همزه و کسر باء خوانده است...و دیگران بر وزن رئیس خوانده اند.
705 - وبيئس اسكن بين فتحين صادقا ... بخلف وخفّف يمسكون صفا ولا
و بَیئَس را ساکن کن بین دو فتحه (یاء ساکن بین فتح باء و فتح همزه) از شعبه .. با خلاف مروی است و یمسکون را به تخفیف سین خوانده است شعبه
706 - ويقصر ذرّيّات مع فتح تائه ... وفي الطّور في الثّاني ظهير تحمّلا
: مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ را به قصر (بدون الف) و فتح تاءش در این سوره .... و در سوره طور موضع دومش خوانده اند ابن کثیر و کوفیون.
707 - وياسين دم غصنا ويكسر رفع أو ... ول الطّور للبصري وبالمدّ كم حلا
در یاسین نیز چنین خوانده اند المكي والبصرى والكوفيون و کسر میدهد بجای رفع موضع او..ل سوره طور را برای بصری و شامی وبصری به مد خوانده اند.
708 - تقولوا معا غيب حميد وحيث يل ... حدن بفتح الضّمّ والكسر فصّلا
تقولوا را غائب خوانده است ابوعمرو و یل... حدون را به فتح بجای ضم یاء و فتح حاء بجای کسرش خوانده است حمزه.
709 - وفي النّحل والاه الكسائي وجزمهم ... يذرهم شفا والياء غصن تهدّلا
و در نحل کسائی با وی موافقت کرده است و به جزم خوانده اند... یذرهم را حمزة والكسائي و به یاء خوانده اند آنرا (از کثرت میوه شاخه خم شد.)
710 - حرّك وضمّ الكسر وامدده هامزا ... ولا نون شركا عن شذا نفر ملا
به فتح راء بخوان و ضم بجای کسر شین و مد ده در حالیکه در اخرش همزه میدهی... و تنوین نده از طرف حفص وحمزة والكسائي وابن كثير وأبو عمرو وابن عامر
711 - ولا يتبعوكم خفّ مع فتح بائه ... ويتبعهم في الظّلّة احتلّ واعتلا
لا يَتَّبِعُوكُمْ را به تخفیف تاء خوانده است بهمراه باء مفتوح.. و یتبعهم را در سوره شعراء نیز نافعو
712 - وقل طائف طيف رضى حقّه ويا ... يمدّون فاضمم واكسر الضّمّ أعدلا
و بگو طائف را طیف برای الكسائي وابن كثير وأبو عمرو و یاء ... یمدون را مضموم کن و کسر کن میم مضموم را برای نافع.
713 - وربّي معي بعدي وإنّي كلاهما ... عذابي آياتي مضافاتها العلا
یاءات اضافه ی این سوره از این قرار است ربی و معی و انی در هر دو موضع ... عذابی و آیاتی .