830 - وسكتة حفص دون قطع لطيفة ... على ألف التّنوين في عوجا بلا
سکته ی حفص بدون قطع نفس لطیف است... بر الف تنوین عوجا
831 - وفي نون من راق ومرقدنا ولا ... م بل ران والباقون لا سكت موصلا
و در نون من راق و در مرقدنا و لام.... بل ران و بقیه ی قراء در هنگام وصل بدون سکت خوانده اند.
832 - ومن لدنه في الضّمّ أسكن مشمّه ... ومن بعده كسران عن شعبة اعتلا
من لدنه را به سکون دال و اشمام ضم ... و نون و هاء بعدش را کسر کردن برای شعبه رفیع گشت
833 - وضمّ وسكّن ثمّ ضمّ لغيره ... وكلّهم في الها على أصله تلا
ضم دال وسكون نون وضم هاء برای غیر از شعبه است.... و هر یک از قراء بر طبق اصل خودشان در مورد این کلمه تلاوت کرده اند.
834 - وقل مرفقا فتح مع الكسر عمّه ... وتزور للشّامي كتحمرّ وصّلا
و بگو مرفقا را به فتح میم و کسر فاء قرائت کرده اند نافع و ابن عامر.... ابن عامر تزور را مثل تحمرّ وصل کرده است یعنی به سکون زاء و تشدید راء.
835 - وتزّاور التّخفيف في الزّاي ثابت ... وحرميّهم ملّئت في اللّام ثقّلا
و تزاور به تخفیف زاء کوفیون تلاوت کرده اند... و نافع وابن كثي ملئت را به تشدید لام خوانده اند.
836 - بورقكم الإسكان في صفو حلوه ... وفيه عن الباقين كسر تأصّلا
بورقكم را حمزة وشعبة وأبو عمرو به سکون راء خوانده اند.... و در این کلمه برای بقیه ی قراء کسر راء اصل است.
837 - وحذفك للتّنوين من مائة شفا ... وتشرك خطاب وهو بالجزم كمّلا
و حذف تنوینت از مائة برای حمزه و کسائی است.... لا یشرک را به تاء خطاب و به جزم ابن عامر خوانده است.
838 - وفي ثمر ضمّيه يفتح عاصم ... بحرفيه والإسكان في الميم حصّلا
و در ثُمُر بجای هر دوضم فتح خوانده است عاصم....هر دوی این کلمه را و به سکون میم و ضم ثاء ابوعمرو خوانده است
839 - ودع ميم خيرا منهما حكم ثابت ... وفي الوصل لكنّا فمدّ له ملا
میم : لَأَجِدَنَّ خَيْراً مِنْهما را بیانداز (پس مِنْها میشود)برای ابوعمرو کوفیون... و رد وقت وصل لكِنَّا هُوَ اللَّهُ را به مد یعنی الف خوانده است ابن عامر.
840 - وذكّر تكن شاف وفي الحقّ جرّه ... على رفعه حبر سعيد تأوّلا
ولم تكن لّه فئة را مذکر خوانده اند حمزه و کسائی و در لِلَّهِ الْحَقِّ بجا جر حق .... به رفع خوانده اند ابوعمرو و کسائی.
841 - وعقبا سكون الضّمّ نصّ فتى ويا ... نسيّر والى فتحها نفر ملا
خَيْرٌ عُقْباً را به سکون قاف بجای ضمش خوانده اند عاصم و حمزه و یاء .... نسیر به فتح خوانده اند ابن كثير وأبو عمرو وابن عامر.
842 - وفي النّون أنّث والجبال برفعهم ... ويوم يقول النّون حمزة فضّلا
نون نسیر را به تانیث تبدیل کن و جبال را رفع کرده اند.... و یوم یقول را نقول خواندنش را حمزه ترجیح داده است.
843 - لمهلكهم ضمّوا ومهلك أهله ... سوى عاصم والكسر في اللّام عوّلا
لِمَهْلِكِهِمْ ضم کرده اند میمش را و همچنین مهلک اهله را ... همه به غیر از عاصم و به کسر لام در هر دو موضع خوانده است حفص.
844 - وها كسر أنسانيه ضمّ لحفصهم ... ومعه عليه الله في الفتح وصّلا
هاء انسانیه را به ضم خوانده است بجای کسر حفص آنان.... باضافه عَلَيْهُ اللَّهَ در سوره فتح را نیز همچنین.
845 - لتغرق فتح الضّمّ والكسر غيبة ... وقل أهلها بالرّفع راويه فصّلا
لتغرق را به فتح بجای ضم و فتح راء و یاء غیبت خوانده اند یعنی لیغرق.... و اهلها را به رفع خوانده اند کسائی و حمزه.
846 - ومدّ وخفّف ياء زاكية سما ... ونون لدنّي خفّ صاحبه إلى
به مد (الف) و بدون تشدید یاء نفسا زكية را زاکیة خوانده اند نافع وابن كثير وأبو عمرو... لدنی نونش را تخفیف کن برای صاحبش یعنی شعبه و نافع.
847 - وسكّن وأشمم ضمّة الدّال صادقا ... تخذت فخفّف واكسر الخاء دم حلا
و ساکن کن و اشمام کن ضمه ی دال را شعبه .... لَاتَّخَذْتَ علیه را به تخفیف تاء اول و کسر خاء خوانده اند ابن کثیر و ابوعمرو.
848 - ومن بعد بالتّخفيف يبدل هاهنا ... وفوق وتحت الملك كافيه ظلّلا
و بعدش أَنْ يُبْدِلَهُما را به دال بخوان در این سوره.... و در سوره تحریم و در قلم را ابن كثير وابن عامر والكوفيون خوانده اند پس بقیه به تشدید خوانده اند.
849 - فأتبع خفّف في الثلاثة ذاكرا ... وحامية بالمدّ صحبته كلا
أتبع را به تخفیف تاء خوانده اند ابن عامر وكوفيون.... حمئة را به مد (الف) خوانده اند ابن عامر وشعبة وحمزة والكسائي.
850 - وفي الهمز ياء عنهمو وصحابهم ... جزاء فنوّن وانصب الرّفع واقبلا
و همزه اش را به یاء خوانده اند. حفص وحمزة والكسائي... جزاء را به تنوین خوانده اند و به نصب همزه بجای ضم مقبول است.
851 - على حقّ السّدّين سدّا صحاب حق ... ق الضّمّ مفتوح وياسين شد علا
حفص وابن كثير وأبو عمرو ، بَيْنَ السَّدَّيْنِ را .... بجای ضم سین فتح خوانده اند و در یس نیز حفص وحمزة والكسائي به فتح سین خوانده اند.
852 - وياجوج ماجوج اهمز الكلّ ناصرا ... وفي يفقهون الضّمّ والكسر شكّلا
وياجوج ماجوج را به همزه خوانده است در این سوره و در انبیاء را عاصم... لا يكادون يفقهون را به ضم یاء و کسر قاف خوانده اند حمزة والكسائي.
853 - وحرّك بها والمؤمنين ومدّه ... خراجا شفا واعكس فخرج له ملا
به فتح بخوان در این سوره و در مومنون و با الف... یعنی خراجا برای حمزه و کسائی و فخرج ربّك در مومنون را به عکس بخوان یعنی به سکون راء هشام وابن ذكوان از ابن عامر.
854 - ومكّنني أظهر دليلا وسكّنوا ... مع الضّمّ في الصّدفين عن شعبة الملا
نون اول مکنی را اظهار کن(مکنَنی) برای ابن کثیر و راویان از شعبه ساکن کرده اند دال صدف را ... و ضم کرده اند در الصدفین .
855 - كما حقّه ضمّاه واهمز مسكّنا ... لدى ردما ائتوني وقبل اكسر الولا
همچنانکه ابن عامر وأبو عمرو وابن كثير هر دو را (ص و د) ضم کرده اند و همزه را ساکن کن... در ردما ائتونی و قبل همزه را مکسور بخوان یعنی ردمانائتونی.
856 - لشعبة والثّاني فشا صف بخلفه ... ولا كسر وابدأ فيهما الياء مبدلا
برای شعبه و سکون همزه موضع دوم (قال أتوني) حمزه واز شعبه با خلاف مذکور است.....و ماقبل همزه کسر نیست و در ابتدا به ائتونی همزه را به یاء ابدال کن.
857 - وزد قبل همز الوصل والغير فيهما ... بقطعهما والمدّ بدءا وموصلا
و قبلش همزه ی وصلیه ای اضافه کن و غیر این دو قارئ... به همزه ی قطعیه خوانده اند و به مد در ابتداء خوانده اند و در وقت وصل نیز.
858 - وطاء فما اسطاعوا لحمزة شدّدوا ... وأن تنفذ التذكير شاف تأوّلا
و طاء فما اسطاعوا را برای حمزه مشدد کن.... و ان تنفذ را مذکر خوانده اند حمزة والكسائي یعنی ینفذ.
859 - ثلاث معي دوني وربّى بأربع ... وما قبل إن شاء المضافات تجتلا
یاءات اضافه ی این سوره سه معی و دونی و ربی چهار موضع... و ما قبل ان شاء یعنی سَتَجِدُنِي آشکار گشت.