کتاب اسلام المسلم باسلام محمد خاتم الانبیاء - جلد 3
جلد 3
اگر کودکی از بدو تولد تا دو و نیم سالگی از پستان کسی غیر از مادر خودش یکبار بمکد، آن زن حکم مادر کودک را دارد و شوهر آن زن نیز حکم پدر شیرخوار را دارد.
دلیل:
الله تعالی میفرماید: مدت بارداری و مدت شیردهی کودک 30 ماه است. سوره احقاف/15
پس زن و شوهر آن زن که شیرش از آن شوهر بوده است، بر آن کودک حرام میگردد.
همچنین قوم آنها نیز بر وی حرام میشود، همچنان که در نسب حرام است.
فرزندان و نوه و نتیجه و نسل آن کودک بر آن زوج که شیر از آنها خورده است حرام میگردد.
همچنین، همسر آن کودک نیز محرم می گردد.
و با یکبار مکیدن، رضاع ثابت میشود.
دلیل:
قرآن کریم: و (حرام است بر شما) ...... مادرانی که شمارا شیر دادهاند. آیه23/ سوره نساء
شوهر آن زن نیز پدر رضاعی آن کودک شده است. بدائع الصنائع ج4ص3
رسولالله ﷺ: آنچه در نسب حرام است، با رضاع حرام میگردد. مسند امام احمد ج3ص359سنن ابن ماجه ج3ص119
خواهر و برادر رضاعی او برای برادرش حلال است همچنان که در نسب چنین است.
صورتمسئله:
اگر کودکی در مدت رضاع از زنی، شیر بخورد، فرزندان آن زن، برادر و خواهر رضاعی این کودک میگردند و «خواهر رضاعی» آن کودک را «برادر نسبی» کودک میتواند به نکاح خود درآورد.
توضیح: شخصی به نام زید از زنی شیر می خورد و آن زن دختری دارد و این دختر، خواهر رضاعی زید محسوب میشود و این خواهر رضاعی زید برای برادر نسبی زید حلال می باشد و اینگونه است که گفته میشود که خواهرِ برادرش را به نکاح خود درآورده است.
همچنین در نسب نیز حلال است.
صورتمسئلهاینچنین است:
کسی برادرِ مادری و خواهرِ پدری دارد، پس خواهر پدری وی را برادر مادری می تواند به نکاح خود درآورد.
توضیح: مادر شخصی به نام زید دختری دارد که پدر آن دختر غیر از پدر زید است. این دخترخواهر مادری زید محسوب میشود و پدر زید دو زن دارد و پدر زید پسری دارد که مادر آن پسر، مادر زید نمی باشد، پس وی برادر پدری زید میشود. حال برادر پدری زید با خواهر مادری زید میتوانند ازدواج کنند. اینگونه میشود که برادر زید، خواهر زید را به نکاح خود درآورده است.
با «احتقان» شیر زن به کودک، رضاع ثابت نمیشود.
دلیل:
زیرا از این طریق به معده غذا نمیرسد و رشد و نمو حاصل نمیشود. الاختیار لتعلیل المختار ج3ص120
احتقان: غذا دادن از مقعد.
اگر پستان مردی شیر داشته باشد و به کودک بدهد، رضاع ثابت نمیشود.
دلیل:
زیرا آنچه از پستان مرد میآید حقیقتاً شیر نیست؛ زیرا شیر از جنسی که ولادت دارد تولید میشود. العنایه شرح الهدایه ج3ص456
اگر شیر زنی را با غذا مخلوط کنند و به کودک بدهند، رضاع ثابت نمیشود.
دلیل:
زیرا طعام اصل است و شیر مخلوط شده به آن تابع آن است و با طعام رضاع ثابت نمیشود. البنایه شرح الهدایه ج5ص271
اگر شیر را با چیزی غیر از طعام مخلوط کنند و به کودک بدهند، در این صورت اگر شیر بیشتر باشد رضاع ثابت میشود و اگر غیر طعام بیشتر از شیر باشد رضاع ثابت نمیشود.
دلیل:
زیرا در این موارد شیر مقصود است؛ یعنی اصل است. البنایه شرح الهدایه ج5ص271
طعام مثل شیر و نان و مانند آن و غیر طعام مانند آب و دواء.
اگر شیر از راه بینی به کودک داده شود، رضاع ثابت میشود.
دلیل:
زیرا شیر از راه بینی به معده میرسد بهطوریکه تغذیه محسوب میشود. مجمع الانهر1ص378
اگر دختری شیر داشته باشد، آنهم حکم رضاع را ثابت میکند.
دلیل:
زیرا وی نیز مادر رضاعی محسوب میشود و سبب رضاع که همان شیر دادن است تحققیافته است. المبسوط للسرخسی ج30ص295
و دیگر اینکه آیهی حرمت رضاع مطلق است و بکر یا ثیب بودن را مطرح نکرده است. هدایه ج1ص219
آیه حرمت رضاع: ..... و مادرهایتان که به شما شیر دادهاند و خواهران رضاعی شما،...... آیه 23 سوره نساء.
اگر از شیر زن فوتشده بخورد، حکم رضاع ثابت میشود.
اگر شخصی دو زن داشته و یکی از آنها «شیرخوار» باشد، در این صورت اگر زن بزرگتر آن فرد، به زن کوچک آن فرد، شیر بدهد، هردوی آنها بر آن فرد، حرام می گردند.
دلیل:
زیرا با این کار بین مادر و دختر رضاعی جمع نموده است و این کار حرام است. البحر الرائق ج3ص247
و زن بزرگش بهحکم رضاع مادرزنش شده و زن کوچکش نیز دختر رضاعی آن مرد شده است. البحر الرائق ج3ص247
و در این صورت اگر با زن بزرگترش همخوابی نکرده باشد، نصف مهر باید بدهد و اگر نزدیکی کرده باشد کل مهر ثابت میشود و برای زن کوچکش نصف مهر واجب میشود.
و اگر زن بزرگ بهقصد فساد این کار را کرده باشد، نصف مهری که به زن کوچکش داده از زن بزرگش بگیرد و الا خیر.
منبعی معتبر برای مطالعه کتابها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.