کتابخانه / کتاب قول الفصل فی شبهات الوهابیه / نتيجه گيري ازمعاني عبادت و اینکه سجده بر غیر الله ﷻ روا نیست
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

نتيجه گيري ازمعاني عبادت و اینکه سجده بر غیر الله ﷻ روا نیست

کتاب قول الفصل فی شبهات الوهابیه

در حال پخش صوت بخش
فایل صوتی برای این بخش ثبت نشده است
0%
بازگشت
↻بچرخانید

نتیجه گیری ازمعانی عبادت و اینکه سجده بر غیر الله ﷻ روا نیست:

۱
فروتنی و خواری در برابر معبود.
۲
ادای حقّ الله و حقّ الناس. 3)

هر کاری که الله ﷻ برای تقرّب به وی تعالی معیّن کرده است. 4) انجام اوامرالله ﷻ و اجتناب از نواهی الله ﷻ. 5) نهایت خواری.

حال چیزی که باید یادآور شویم این است که آیا هر نوع فروتنی و ذلّت عبادت محسوب می شود و اگر این فروتنی و ذلّت بر غیر الله ﷻ باشد، این معنی را می دهد که ما آن را عبادت کرده ایم یا معنی دقیق تری باید از عبادت جستجو کنیم.

برای روشن شدن این مطلب نظری بر آیات قرآن می اندازیم.

مثلاً اگر خواری و ذلّت بدون قیدی دیگر عبادت محسوب شود پس ما نباید به غیر الله ﷻ فروتنی کنیم در حالی که آیاتی می باشند که ما را به فروتنی و ذلّت (خواری) در برابر آنها امر می کند و در جائی دیگر کسانی را که در برابر مؤمنان فروتنی می کنند را ستایش می کند.

❝
وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ ﴿24﴾.
سوره الاسراء آیه 24
و پست کن برای ایشان بازوی تواضع را از جهت مهربانی (یعنی در برابر والدین).
❝
أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكَافِرِينَ ﴿54﴾.
سوره المائدة آیه 54
متواضعاند برای مؤمنان. درشت طبعاند بر کافران.

این صفت مؤمنان می باشد.

پس در اینجا می بینیم که فقط ذلّت و خضوع معنی عبادت طرف مقابل را نمی رساند بلکه معنی عبادت باید فراتر از اینها باشد.

در جایی دیگر نیز گفته اند که عبادت کمال خضوع می باشد و آن کمال خضوع در سجده نمود پیدا می کند؛ یعنی سجده نهایت خضوع و فروتنی می باشدکه آن را غیر الله ﷻ لایق نیست.

(تفسير آلوسي سوره الفاتحة ذيل آية4 - تفسير غرائب القرآن سوره الاسراء ذيل آية90 - تفسير نظم الدرر البقاعيسورهالرعد ذيل‌ آية
۱۵
تفسير ابن عربيسوره بقرة ذيل‌ آية41 - فتح الباري شرح صحيح البخاري ج2ص411- عون المعبود شرح سنن أبي داوود ج3ص93)
ترجمه

باز هم باید گفت با نظر انداختن در آیات، خودِ سجده را به تنهایی نمی توان عبادت محسوب کرد، مگر اینکه به آن قیدی داده شود تا آن را از غیر عبادت جدا سازد؛ زیرا در قرآن آمده است که پیامبران بر پیامبری دیگر سجده کرده اند و الله ﷻ هیچ یک از آنها را تخطئه نکرده است بلکه آن را در قرآن ذکر کرده است که این نشانه ی تأیید آن می باشد و همچنین در جاهای دیگر سخن از مأمور شدن فرشتگان به سجده در برابرآدم (ع) می شوند.

❝
و خَرُّوا لَهُ سُجَّدًا ﴿100﴾.
سوره يوسف آیه 100
و ایشان (یعقوب پیامبر و پسران وی) افتادند بسوی او (یوسف) سجده کنان.

و در جایی دیگر قرآن همین سجده را نشانه ی کفر سجده کنندگان می داند و می فرماید:

❝
وَجَدْتُهَا و قَوْمَهَا يَسْجُدُونَ لِلشَّمْسِ مِنْ دُونِ اللَّهِ و زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ أَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيلِ فَهُمْ لَا يَهْتَدُونَ ﴿24﴾.
سوره النمل آیه 24
او و قومش را دیدم که برای غیر الله ﷻ - یعنی به خورشید- سجده میکنند و شیطان اعمالشان را در نظرشان جلوه داده، و آنها را از راه باز داشته و از این رو هدایت نمیشوند!»

و در جایی دیگر نیز امر می کند که: (اگر عبادت کننده ی الله ﷻ هستید) بر خورشید و ماه و غیر آنها سجده نکنید بلکه بر خالق آنها یعنی الله ﷻ سجده کنید.

❝
وَمِنْ آيَاتِهِ اللَّيْلُ و النَّهَارُ و الشَّمْسُ و الْقَمَرُ لَا تَسْجُدُوا لِلشَّمْسِ و لَا لِلْقَمَرِ و اسْجُدُوا لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَهُنَّ إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ ﴿37﴾.
سوره فصلت آیه 37
از نشانه های او- وجود و یگانگی او- وجود شب و روز و خورشید و ماه می باشد؛ پس بر خورشید و بر ماه سجده نکنید، بلکه بر الله ﷻ که آنها را خلق کرده است، سجده کنید؛ اگر او- الله ﷻ - را می پرستید (پس بر او سجده کنید).

حال باید عبادت قیدی داشته باشد تا از غیر عبادت تمایز یابد.

پس ملاحظه می کنید که سجده در جائی کفر و در جای دیگر نشانه ی کفر نیست؛ بلکه فرشتگان و پیامبران هستند که بر غیر الله ﷻ سجده می کنند.

پس باید تفاوتی باشد بین این سجده که شرک است و بین آن سجده که از موحّد صادر می شود.

❝
أن معاذ بن جبل لما قدم الشام رأى اليهود يسجدون لأحبارهم و علمائهم و رأى النصارى يسجدون لأساقفتهم فلما قدم على رسول الله صلى الله عليه و سلم سجد له فقال ما هذا يا معاذ فقال إني قدمت الشام فرأيت اليهود يسجدون لعلمائهم و أحبارهم و رأيت النصارى يسجدون لقسيسيهم و رهبانهم فقلت ما هذا قالوا تحية الأنبياء فقال صلى الله عليه و سلم كذبوا على أنبيائهم كما حرفوا كتابهم لو أمرت أحدا أن يسجد لأحد لأمرت المرأة أن تسجد لزوجها. معاذ بن جبل (رض) (صحابي)
معجم الطبراني الكبير ج8ص31
وقتی به شام رفت، یهود و نصاری را دید که بر علمای (اسقف) خود سجده می کنند؛ وقتی معاذ (رض) به پیش رسول الله ﷺ برگشت بر ایشان سجده کرد. رسول الله ﷺ فرمودند: این چیست ای معاذ؟ معاذ (رض) جواب دادند: وقتی به شام رفتم یهود و نصاری را دیدم که به علمای خود سجده می کنند، پس به آنان گفتم این چیست؟ یهود و نصاری جواب دادند که این سلام دادن انبیاء است. پس حضرت رسول الله ﷺ فرمودند که آنان بر انبیاء خود دروغ نسبت می دهند، همچنان که کتابشان را تحریف کرده اند. اگر من (که نبی هستم و همه ی انبیاء به توحید دعوت می کنند و موحّد هستند) می خواستم فرمان دهم که کسی بر کس دیگر سجده کند، همانا به زن دستور می دادم که بر شوهرش سجده کند.
❝
أن رجلاً أتى النبي فقال: يا رسول الله علّمني شيئاً أزداد به يقيناً، قال: فقال: «ادْعُ تِلْكَ الشَّجَرَةَ» فدعا بها، فجاءت حتى سلَّمت على النبي ثم قال لها: «ارْجِعي» فرجعت، قال: ثم أَذِنَ له فَقَبَّل رأسه و رجليه، و قال: «لَوْ كُنْتُ آمِراً أَحداً أَنْ يَسْجُدَ لأَحَدٍ لأَمَرْتُ الْمَرْأَةَ أَنْ تَسْجُدَ لِزَوْجِها ». هذا حديث صحيح الإسناد و لم يخرجاه.
المستدرك علي الصحيحين ج4ص190
مردی نزد رسول الله ﷺ آمد و گفت: یا رسول الله ﷺ چیزی به من بیاموز تا یقین من به شما بیشتر شود. پس رسول الله ﷺ فرمودند که آن درخت را فرا بخوان؛ پس آن مرد آن درخت را فرا خواند؛ پس درخت آمد و به پیامبر ﷺ عرض سلام کرد و بعد به درخت گفت که برگردد و آن درخت نیز برگشت و رسول الله ﷺ به آن مرد اجازه داد تا سر و پاهای مبارکشان را ببوسد و بعد گفتند: اگر قرار بود که من به کسی امر کنم که بر دیگری سجده کند، همانا به زن می گفتم که بر شوهرش سجده کند.

حال معنی اصحّ در باره ی عبادت و سجده این باید باشد که؛ اگر کسی بر چیزی سجده بکند باید منظور و اعتقاد وی را دید که برای چه سجده می کند، حال اگر آن شئ را شریک الله ﷻ در الوهیت و ربوبیت (اله بودن و مالک و مربی وی) وی تعالی بداند، پس آن شخص مشرک است، مانند کسانی که بر خورشید سجده می کردند؛ زیرا آنان اعتقاد داشتند که سرنوشت آنها به دست خورشید می باشد.

ولی اگر سجده نه برای شریک دانستن بلکه برای احترام باشد، این را نمی توان شرک دانست؛ مانند سجده ی حضرت یعقوب (ع) و پسرانش بر حضرت یوسف (ع).

پس معنی عبادت را می توان این طور بیان داشت که: خضوع و فروتنی است در برابر شئ با اعتقاد به الوهیت و ربوبیت آن شئ، که در این صورت اگر بر الله ﷻ سجده یا عبادتی دیگر واقع شود، موحّد است و اگر بر غیر الله ﷻ باشد، مشرک است.

و اگر بخواهیم فعلی را که شخصی انجام می دهد، بگوییم که عبادت غیر الله ﷻ و شرک است یا که خیر باید اعتقاد وی را دید. همچنان که علماء بلاغت می گویند که جمله ی (انبت الربیع البقل= بهار گیاه را رویاند) را، اگر دهری (کسی که همه چیز را از زمان و طبیعت می داند) بگوید حقیقت محسوب می شود؛ زیرا دهری روئیدن گیاه را از بهار می داند نه از الله ﷻ ، ولی اگر این جمله را یک مسلمان بگوید مجاز محسوب می شود؛ یعنی شخص مسلمان معتقد است که رویاندن از الله ﷻ است و بهار سبب آن می باشد؛ از اسبابی که الله ﷻ آن را قرار داده است.

تذکر مهم: بنا بر آیات و احادیثی که قبلاً گذشت در دین اسلام کسی حقّ ندارد بر غیر الله ﷻ سجده کند.

پس معلوم شد که شرک و توحید از مباحث اعتقادی می باشد و اینکه بعضی از کارها را علامت شرک دانسته می شود مانند بستن زنار (چیزی که مسیحیان به علامت مسیحی بودن می بندند) و سجده کردن به بت.

و در کتب عقائد اسلامی آمده است که سجده بر بت علامت کفر است و همچنین بستن زنار.

و معنی دیگر عبادت همچنان که در کتب اصول بیان شده، کاری است که برای رضای الله ﷻ انجام شود و آن:

۱
خالص حقّ الله ﷻ است مثل ایمان و توابع آن.
۲
خالص حقّ عباد است و این نیز عبادت الله ﷻ است؛ مانند ادای حقوق والدین و صله رحم و عدم ظلم و از این قبیل اعمال.

تفسیر

GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود