الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
وَالصَّلَاةُ والسَّلَامُ عَلَى مُحَمَّدٍ رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ
وَعَلَى آلِهِ وَأصْحَابِهِ وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإحْسَانٍ إلَى يَوْمِ الدِّينِ
أمَّا بَعْدُ
اعتکاف و غذا خوردن در مساجد با نیت اعتکاف:
می گویند که در مراسم ها می توان با نیت اعتکاف در مساجد غذا خورد.
وبا این سخن ساعتی در مسجد نیت کرده و غذا می خورند و باز از مسجد خارج می شوند یعنی یک ساعت اعتکاف می گیرند.
حال می خواهیم بدانیم که این اعتکاف چیست؟
(الاِعتکِاف سنة مؤكده و هو لبْث صائِمٍ فـي مسْجِدِ جماعةٍ بنِِـیتهِِ. وأقلهُّ یوْمٌ ، فیقْضِي منْ قطعه فِـیهِ.) فی مختصر الوقایه فی مسائل الهدایه کتاب صوم ص41 و در تمام کتاب های حنیفه دیگر.
اعتکاف سنت موکده است. شروط اعتکاف این است:
اعتکاف ایستادن در حال روزه در مسجد جامع، یعنی مسجدی که در آن پنج وقت نماز خوانده شود با نیت اعتکاف و کمترین وقت آن یک روز است، پس قضاء میکند آن کس که قطع کند در آن یک روز یعنی یک ساعت بعد باز کند.
دیدیم که اعتکاف باید در حالت روزه و با نیت اعتکاف باشد.
و در کتاب هدایه روزه را برای اعتکاف شرط می کند (الصوم من شرطه عندنا) فی الهدایه فی شرح البدایه ج1کتاب صوم باب اعتکاف ص211
و روزه از شرط های اعتکاف است در نزد ما یعنی در مذهب حنفی.
( قوله عليه الصلاة والسلام " لا إعتكاف إلا بالصوم) فی اعلاء السنن ج6ص2920 و فی الهدایه فی شرح البدایه ج1ص211
نیست اعتکافی مگر با روزه.
و باز هم دیدیم که رسول الله (ص) نیز تأکید بر روزه کرده اند و حتی گفتند که نیست اعتکاف مگر با روزه و حال که ثابت شد که روزه جزء شرط های اعتکاف است، پس ما روزه یک ساعته نداریم بنابراین نمی توانیم برای یک ساعت روزه بگیریم.
و دلیل آن ها قول امام محمد (ره) است که با قیاس در کوه عرفه که اگر یک لحظه هم باِیستند کافی است، می گویند که (اقلهّ ساعه) فی الهدایه فی شرح البدایه ج1ص211
کمترین وقت یک لحظه است.
و باید بگوییم که:
１- در نزد ما (مذهب حنفی) روزه شرط است
و کمترین وقت آن یک روز است.
２- در هدایه می گوید: (والقياس في مقابلة النص المنقول غير مقبول ثم الصوم شرط لصحة الواجب منه روایة واحدة) فی الهدایه فی شرح البدایه ج1باب اعتکاف ص211
قیاس در مقابل حدیث مقبول، غیر قابل قبول است پس روزه شرط است برای صحت واجب از آن به روایت واحد .
３- مگر امام محمد (ره) برای غذا خوردن گفت(اقلهّ ساعه)؟
ما خوب می دانیم که مراسمات همه مستحب است و یک نفر برای شکرانه نعمتش (عروسی ،ضیافت آخوندی و....) به مردم صدقه می دهد و آن هم مستحب است.
و وقتی که ما را به مراسم دعوت می کنند (از بلندگو یا با نامه و...) ما می دانیم که برای خوردن باید برویم نه برای اعتکاف.
４- در کتاب نورالانوار می گوید که (الاعتكاف لايصح الا بصوم ) فی النورالانوار ص43
یعنی صحیح نیست اعتکاف مگر با روزه.
این کتاب نیز جزء کتاب های درسی و جزء کتاب های معتیر مذهب حنفی است که با این کتاب ها فقه حنفی زنده است چون این کتاب ها اصول فقه حنفی هستند.
حتي بعدش میگه :
((فإذا نذر بالاعتکاف فقد نذر بالصوم)) صفحه ۴۳
پس وقتی که تنها به اعتکاف نذر کرد نذر کند با روزه.
((ﻓﺄﻣﺎ اﻟﺘﻄﻮﻉ ﻣﻦ اﻻﻋﺘﻜﺎﻑ ﻓﻲ ﺭﻭاﻳﺔ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻦ ﺃﺑﻲ ﺣﻨﻴﻔﺔ ﺭﺣﻤﻬﻤﺎ اﻟﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﻰ ﻻ ﻳﻜﻮﻥ ﺇﻻ ﺑﺼﻮﻡ ﻭﻻ ﻳﻜﻮﻥ ﺃﻗﻞ ﻣﻦ ﻳﻮﻡ ﻓﺠﻌﻞ اﻟﺼﻮﻡ ﻟﻻﻋﺘﻜﺎﻑ ﻛﺎﻟﻄﻬﺎﺭﺓ ﻟﻠﺼﻼﺓ )) مبسوط سرخسی جلد ۳ صفحه ۱۱۷
پس اما اعتکاف نفل در روایت حسن از ابو حنیفه رحمة الله عليه نمی شود (اعتکاف) مگر با روزه و کمتر نمی شود وقت آن از یک روزپس قرار داد روزه را برای اعتکاف مثل وضوء برای نماز.
５- دلیل امام محمد قیاس است و در مقابل آن حدیث رسول الله ص هستند که راوی آن حضرت عایشه رضی الله عنه می باشند و در اصول فقه مذهب حنفی قیاسی که در مقابل حدیث فقیه باشد مردود است.
معروف بالعلم والاجتهاد كالخلفاء الأربعة وعبد الله بن مسعود وعبد الله بن عباس وعبد الله بن عمروزيد بن ثابت ومعاذ بن جبل وأمثالهم رضي الله عنهم فإذ صحت عندك روايتهم عن رسول الله صلى الله عليه وسلم يكون العمل بروايتهم أولى من العمل بالقياس
والقسم الثاني من الرواة هم المعروفون بالحفظ والعدالة دون الاجتهاد والفتوى كأبي هريرة وأنس بن مالك فإذا صحت رواية مثلهما عندك فإن وافق الخبر القياس فلا خفاء في لزوم العمل به وإن خالفه كان العمل بالقياس أولى.» اصول شاشی صفحه ۲۷۵
راوی به دو قسم تقسيم می شود يک معرف به عالم و مجتهد بودن مثل خلفای راشدين و عبدالله ابن مسعود ، عبدالله ابن عمر و عبدالله ابن عباس ، زيد بن ثابت و معاذ ابن جبل و امثالشان رضی الله عنهم پر هر وقتی که صحت خبر به ما رسيد از رسول الله ص پس عمل به آن از عمل به قياس اولی است. و قسم دوم از راويانی که معروف به حفظ و عدالت هستند بدون اجتهاد و فتوی مثل ابو هريره و انس ابن مالک که اگر خبر با قياس موافق بود عمل به آن لازم است و اگر مخالف قياس بود عمل به قياس اولی است.
چون که قياس از مجتهد و اجتهاد می آيد و دليل محکم تری دارد ولی خبر واحد از غير مجتهد ظانی است.

６- و آن حدیثی است که مجتهد ( ابوحنیفه ) نیز به آن استناد کرده است.
و بعضی ها می گویند که قول امام ابوحنیفه مطلق نیست و مقید به نذر است!!
شما چگونه فهمیدید که مطلق نیست ؟
و اینکه در حدیث نیز اعتکاف اسم نکره است و نکره به عام معنی می شود.

و این را نیز بدانید که اگر ما عملی را انجام دهیم باید بخاطر خداوند باشد چون می گوییم (انمّا الاعمال بنیة) و به اینکه نیت شرط هر عبادتی است چهار مذهب متفق هستند یعنی هر عبادتی برای خداوند است.
و اعتکاف نیز عبادت است پس ما باید برای رضای خداوند اعتکاف بگیریم نه برای سیر کردن شکم خود در مساجد و اگر چنین باشد خالصاً لله که نمی شود (برای خداوند که انجامش نمی‌دهیم) چون اصلا کسانی که درون مسجد هستن اعتکاف و عبادت و ... به یادشان نمی آید و ناگهان مجری صدا می‌زند و می گوید: ای مردم، خدمه ها در حال کشیدن غذا هستند لطفا اعتکاف نیت کنید.
پس ما چگونه برای خداوند اعتکاف گرفته ایم؟؟
بنابراین خالصاً لِلّه که نیست بلکه خالصاً للبطن هست و اگر انسان جاهل نباشد می داند که معنی خود اعتکاف گوشه نشینی و ماندن در جایی است نه اینکه به معنی خوردن باشد .
و اگر این عمل ما در وقت ظهر باشد نهار معنی می شود و اگر در وقت شب باشد پس شام معنی می شود و اگر این کار را ادامه دهیم مساجد ما نیز به رستوران تبدیل می شوند و باید فکر کنیم که اگر این اعمال که پیامبر اکرم (ص) و صحابه و تابعین و علمای ما، ما را از آن نهی کرده اند چگونه در بین ما عادی شده!!!