قدیم یول

قدیم یول

پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
عبادات
پاسخ داده‌شده

مسئله نماز تراویح و بیست رکعت بودن آن

استاد، یک سؤال درباره نماز تراویح و نحوه قرار گرفتن دست‌ها در نماز داشتم. اول درباره نماز تراویح؛ با توجه به اینکه پیامبر(ص) در طول حیاتشان نماز تراویح را به این شکل و به صورت جماعتِ مستمر برگزار نکردند، و طبق روایت صحیح بخاری، حضرت عمر(رض) مردم را پشت سر یک امام جمع کردند و فرمودند: «نِعْمَتِ الْبِدْعَةُ هَذِهِ»، سؤال من این است که مبنای انجام نماز تراویح به این شکل چیست؟ آیا این عمل را می‌توان به عنوان سنت پیامبر(ص) در نظر گرفت، یا اینکه حضرت عمر(رض) با توجه به اینکه خودشان فرمودند «چه بدعت خوبی است»، آن را به عنوان یک اجتهاد انجام دادند؟ و منظور دقیق از «بدعت خوب» در این روایت چیست؟ منبع: صحیح بخاری، جلد ۲، صفحه ۳۷۷. سؤال دوم درباره بستن دست‌ها در نماز است. ما معمولاً نماز را با دست‌های بسته می‌خوانیم، اما در برخی منابع مطالب متفاوتی آمده است. برای مثال، در بدایة المجتهد، جلد ۱، صفحه ۱۳۶ درباره اختلاف در این مسئله صحبت شده و در سنن الکبری بیهقی نیز روایتی نقل شده که ظاهراً نشان می‌دهد پیامبر(ص) بعد از تکبیر دست‌ها را به حالت رها قرار می‌دادند. سؤالم این است که مبنای دقیق بستن دست‌ها در نماز چیست؟ آیا روایت معتبری از پیامبر(ص) در این مورد وجود دارد که بستن دست‌ها را ثابت کند، یا این مسئله بیشتر بر اساس عمل صحابه و اجتهاد فقها شکل گرفته است؟ اگر ممکن است مبنای هر دو مسئله را از نظر روایت، سند حدیث و عمل پیامبر(ص) و صحابه توضیح بفرمایید.
1405/6/10 #634 1

الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
وَالصَّلَاةُ والسَّلَامُ عَلَى مُحَمَّدٍ رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ
وَعَلَى آلِهِ وَأصْحَابِهِ وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإحْسَانٍ إلَى يَوْمِ الدِّينِ
أمَّا بَعْدُ
۱ رسول الله ص با جماعت برگزار کرده‌اند پس کسیکه می‌گوید به جماعت نبوده اشتباه میکند.
أنَّ رَسولَ اللهِ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم خَرَجَ لَيلةً مِن جَوفِ اللَّيلِ، فصَلَّى في المَسجِدِ، وصَلَّى رِجالٌ بصَلاتِه، فأصبَحَ النَّاسُ فتَحَدَّثوا، فاجتَمع أكثَرُ منهم فصَلَّى فصَلَّوا معهُ، فأصبَحَ النَّاسُ فتَحَدَّثوا، فكَثُرَ أهلُ المَسجِدِ مِنَ اللَّيلةِ الثَّالِثةِ، فخَرَجَ رَسولُ اللهِ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم فصَلَّى فصَلَّوا بصَلاتِه، فلَمَّا كانَتِ اللَّيلةُ الرَّابِعةُ عَجَزَ المَسجِدُ عن أهلِه، حتَّى خَرَجَ لصَلاةِ الصُّبحِ، فلَمَّا قَضى الفَجرَ أقبَلَ على النَّاسِ، فتَشَهَّدَ، ثُمَّ قال: أمَّا بَعدُ؛ فإنَّه لَم يَخفَ عليَّ مَكانُكُم، ولَكِنِّي خَشيتُ أن تُفتَرَضَ علَيكُم فتَعجِزوا عَنها، فتوفِّيَ رَسولُ اللهِ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم والأمرُ على ذلك
پس به جماعت بوده است.
۲ به این شکل اگر منظور به ۲۰ رکعت باشد در زمان رسول الله ص و خلفای راشدین به اجماع ائمه اهل سنت ۲۰ رکعت است.
النبي ( صلى الله عليه وسلم ) كان يصلي في شهر رمضان عشرين ركعة . تفعل : ركعتين ركعتين في جماعة ، مع الوتر بالمسجد أول الليل ، والأفضل وسنتها في رمضان.
منابع: مصنف ابن ابي شيبه. المعجم الأوسط للطبراني. المنتخب من مسند عبد بن حميد. السنن الكبري للبيهقي . المطالب العالية ابن حجر. اعلاء السنن للتهانوي. اثار السنن وووو.
٣ آن جمع کردن حضرت عمر پشت سر یک امام همانطور که در پیام آمده است. یک امام چون قبل حضرت عمر هر چند نفر می‌آمدند و به جماعت تراویح برگزار می‌کردند یعنی در مسجد گروه گروه برگزار می‌کردند کاری که حضرت عمر انجام داد جمع کردن پشت سر یک امام است. پس به جماعت و به ۲۰ رکعت و منهای به یک امام در یک مسجد بوده است.
آن سخن معروف نعمت البدعة هذه کمال قتپای حضرت عمر است که حتی از چند دستگی خارج کردن و به یک امام را نیز بدعت البته حسنه می‌داند. یعنی چه نیک است.
نماز تراویح رکعت برگزار کردند سنت مؤکده برای مردان است.
۲۰ رکعت است.
اجماع اهل سنت بر این است.
برای اطلاعات بیشتر به کتب:
۱ چرا ۲۰ رکعت تراویح.
۲ رساله تهجد و تراویح.
۳ القول المبین فی اثبات التراویح العشرین.
۴ برادران فرقه‌ی سلفی بیایید تراویح خود را اثبات کنید.
مراجعه نمایید چرا تحقیقات مختص و بسنده انجام شده است.

در مورد دست بسته خواندن رسول الله ص و سنت ایشان است و خلفای راشدین و تابعین اهل سنت از ایشان تبعیت کرده‌اند.
اختلاف در چگونگی آن است.
گفتن و ادعای آیا سنت معتبر و مستندی هست اگر منظور آنچه مدعی می‌خواهد و برای خود تعیین کرده باشد که ثکلا در بخاری باشد شاید جای چالش باشد ولی از نظر رویات صحیح احناف دست را زیر ناف گذاشتن ثابت است.
و در نزد بقیه ممکن است بر طبق شروط قبول روایت، مختلف باشد.
پس دست بسته نماز خواندن سنت مؤکده است.
آن قضیه‌ی مکروه دانستن تکتف بر طبق قول امام مالک منظور از تکتف دست را روی سینه گذاشتن است که در مذهب مالکی مکروه است نه دست بستن.
برای اطلاع بیشتر به این لینک مراجعه نمایید :
http://www.ghadimyol.com/articles/28

پاسخ رسمی دارالافتاء قدیم یول قدیم یول