0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاءَ لِلَّهِ وَلَوْ عَلَىٰ أَنْفُسِكُمْ أَوِ الْوَالِدَيْنِ وَالْأَقْرَبِينَ ۚ إِنْ يَكُنْ غَنِيًّا أَوْ فَقِيرًا فَاللَّهُ أَوْلَىٰ بِهِمَا ۖ فَلَا تَتَّبِعُوا الْهَوَىٰ أَنْ تَعْدِلُوا ۚ وَإِنْ تَلْوُوا أَوْ تُعْرِضُوا فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا ﴿135﴾
النِّسَآء
تفسیر

ای کسانیکه ایمان آورده اید، برپادارندگان قسط و عدالت باشید، در حالیکه شهادت و گواهیتان برای الله متعال باشد و برای کسب رضای الله باشد و هیچ امر دیگری را در برپاداشت شهادت، در نظر نگیرید هرچند که این شهادت بر علیه خودتان باشد و یا که بر علیه پدر و مادرتان باشد، و بر علیه قوم خودتان باشد. در اقامه ی شهادت اگر که مشهود علیه غنی باشد و یا که فقیر، نگذارید که بر شهادت شما تاثیر بگذارند و بدانید که الله متعال از آنها اولی است و الله متعال اولی به نظر به آنها است که حکم میکند که بر علیه ظالم شهادت به حق بدهید، دیگر اینکه تبعیت از هوای نفس باعث ترک عدالت نشود و اگر که کج کنید و کجروی پیش بگیرید و حقیقت شهادت را تغییر دهید و یا که قاضی باشید و از حق رویگردانی کنید، پس بدانید که الله متعال به آنچه انجام میدهید آگاه است. نکته: اقامه ی شهادت اینکه آنچه که مشاهده کرده ای و دیده ای را شهادت دهی و به اینکه طرف چه کسی است وچه جایگاهی دارد اعتنا نکنید و هدفتان فقط اقامه ی شهادت به حق است. نکته: نه غنی بودن مشهود علیه مانع شهادت به حق شود و نه فقیر بودن وی مانع شهادت بر علیه وی نشود.

مستندات
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ
از ابن عباس: یعنی برپادارنده ی عدل در شهادت باشید هرچند بر علیه هرکس که باشد، چه نزدیک و چه دور و هرچند علیه خودش باشد که با اقرار آن بر پا میدارد. (تاویلات اهل سنت)
یعنی حق گویان باشید، یعنی در هر عمل و گفتاری برای الله متعال عمل کند و شهادت را برای متعال برپا دارد وقتی اینکار را انجام داد دیگر برای وی نزدیک یا دور بودن افراد برایش تاثیر نخواهند داشت نه خودش و والدینش تاثیر گذار نخواهند بود. (تاویلات اهل سنت)
در اجرای عدل و برپاداشت قسط، در تمامی امور، کوشا باشید و مبالغه به خرج دهید. (ابوسعود)
رسول الله ص: هرکس که به امر قضاوت بین مسلمانان مبتلا شود، پس وی در نگاه و اشاره و نشستن بین هردوی خصم ها عدالت را رعایت کند و بر یکی از خصمها، صدایش را از مقداری که به دیگری بلند میکند، بالا نبرد. (احکام جصاص)
قیام به قسط این استکه حق و عدالت رعایت بشود و این بر هر شخصی از هر طبقه ای واجب میگرداند که بر مردم در آنچه برای آنها لازم میآید، منصف باشد و همینطور حق مظلوم را از ظالم بگیرد و ظالم را از ظلم منع کند، و همه ی اینها قیام به قسط است. (احکام جصاص)
از آنجا که رسیدن به قسط از طریق گواهی و شهادت است پس امر متضمن اقامه ی شهادت بر علیه ظالم که مانع حق است، به نفع مظلومی که صاحب حق است و همینطور در برگیرنده ی اعتراف و اقرار برای صاحب حق نیز میباشد. (احکام جصاص)
شُهَدَاءَ لِلَّهِ وَلَوْ عَلَىٰ أَنفُسِكُمْ أَوِ الْوَالِدَيْنِ وَالْأَقْرَبِينَ ۚ
هرچند که این شهادت بر علیه خودتان و یا بر علیه والدینتان و بر علیه، خویشاوندان خودتان باشد. (ابوسعود)
شهادت بر علیه خود یعنی اعتراف به حق برای صاحب حق و همینطور شهادت علیه والدین جزو عقوق حساب نمیشود چراکه این امر به نفع والدین است چراکه این شهادت، منع آنان از ظلم است و این کمک به آنان است همانطور که رسول الله ص فرموده اند: برادرت را یاری کن چه ظالم باشد و چه مظلوم باشد، بعد صحابه گفتند: کمک به مظلوم که مشخص است حال کمک به ظالم چگونه است؟رسول الله ص فرمودند: کمک به ظالم اینکه وی را از ظلمش برگردانی و این کمک به وی است. (احکام جصاص)
إِن يَكُنْ غَنِيًّا أَوْ فَقِيرًا فَاللَّهُ أَوْلَىٰ بِهِمَا ۖ
پس غنی بودن کسی و فقیر بودن کسی مانع برپاداشت و مانع بودن برای الله نشود. (تاویلات اهل سنت)
هرچند این مشهود علیه، غنی باشد که رضایتش طلبیده میشود و از غضبش پروا کرده میشود و یا فقیری باشد که به وی ترحم میکنید. (ابوسعود)
اگر غنی باشید و یا فقیر باشید، الله از هردوی آنها اولی به اطاعت و رضایت است. (تاویلات اهل سنت)
در شهادت به فقیر یا غنی بودن مشهود علیه توجهی نکنید و حق را بیان کنید. (احکام جصاص)
فَلَا تَتَّبِعُوا الْهَوَىٰ أَن تَعْدِلُوا ۚ
تبعیت از هوی باعث برای غیر الله عمل کردنتان نشود. (تاویلات اهل سنت)
بخاطر بد داشتن عدالت، از هوی تبعیت نکنید. (تاویلات اهل سنت)
با تبعیت از هوی از حق میل نکنید و منصرف نشوید. (تاویلات اهل سنت)
در اجرای عدالت بین مردم از هوی تبعیت نکنید. (تاویلات اهل سنت)
بخاطر تبعیت از هوی و طرفداری از خویشان، عدالت را ترک نکنید. (احکام جصاص)
وَإِن تَلْوُوا أَوْ تُعْرِضُوا
تلووا به یک واو خوانده شود، از ولایت، معنی ان چنین میشود: برای الله کار کنید و بخاطر الله بگویید و شهادت را ادا کنید، اگر شهادت دادن بر شما محول شود و از شهادت روگردانی نکنید و کتمان نکنید. (تاویلات اهل سنت)
تلووا به دو واو باشد از تحریف است یعنی از هوی تبعیت نکنید و شهادت را تحریف نکنید. (تاویلات اهل سنت)
اگر زبان خود را از ادای شهادت حق و یا از حکم به حق بچرخانید، یعنی به طریق درست ان ادا نکنید،. (ابوسعود)
در مورد قاضی است که وقتی خصم ها بر وی وارد میشوند، به یکی از آنها میل میکند و از دیگری اعراض میکند. (احکام جصاص)
در مورد شاهد است که نباید از شهادت امتناع کند و صاحب حق را دفع نکند و وی را معطل نگذارد وقتی که از وی شهادت بخواهد. (احکام جصاص)
فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا
وعید و تهدید کسانی است که از شهادت امتناع میکنند و برای الله انجام نمیدهند و آنچه بر آنها لازم شده است را تحریف میکنند. (تاویلات اهل سنت)
رسول الله ص: کسیکه به الله متعال و روز آخر ایمان دارد، پس شهادت خودش را ادا کند، علیه هرکس باشد، و کسیکه به الله متعال و روز آخر ایمان دارد حقی گردنش باشد، آن را انکار نکند، و حقش را اضافه ادا کند و وی را مجبور به مراجعه به سلطان نکند، به دعوی نکشاند تا حق وی را قطع کند، هر کسی که دعوی پیش من بیاورد، و من علیه برادرش حکم کردم، در حالیکه حق وی نبوده است، پس آن را نگیرد چراکه من قطعه ای از جهنم برای وی میدهم. (تاویلات اهل سنت)
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا آمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَالْكِتَابِ الَّذِي نَزَّلَ عَلَىٰ رَسُولِهِ وَالْكِتَابِ الَّذِي أَنْزَلَ مِنْ قَبْلُ ۚ وَمَنْ يَكْفُرْ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا بَعِيدًا ﴿136﴾
النِّسَآء
تفسیر

ای کسانیکه ایمان آورده اید، طریقه ی ایمان این است: ایمان بیاورید به الله و به فرستاده ی وی که محمد است نیز ایمان بیاورید و همینطور به کتابی که به وی نازل کرده است نیز ایمان بیاورید و همینطور به تمامی کتب منزله از نزد الله متعال نیز ایمان داشته باشید. و هرکس که به الله متعال کفر ورزد و یا به فرشتگان کفر ورزد و یا به کتبش و یا به رسولان وی و یا روز رستاخیز کفر ورزد، پس وی تحقیقا گمراه شده است گمراهی بسیار دور از حق. نکته: کفر به هر یک از این امور کفر به تمامی آنها است چراکه کلمه ی واو به معنی جمع است که هر یک از اینها نقض شود، نقض کل انهاست. نکته: این تاکید بر ایمان به تمامی رسولان، دال بر این مطلب است که همگی یک رویه و یک هدف را دنبال میکنند و هرکس بخواهد بر فرض به آنچه موسی گفته است عمل کرده وارد بهشت شود باید که به محمد نیز ایمان داشته باشد و به فرمان وی نیز عمل کند.

مستندات
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا
ای کسانیکه به انبیای قبل محمد، ایمان آورده اید، (احکام جصاص)
وقتی که عبدالله ابن سلام و یارانش مسلمان شدند پیش رسول الله ص آمدند و گفتند: یا رسول الله ص ما به تو و کتابت و موسی و کتابش و عزیر ایمان آورده ایم، و بغیر از اینها از رسولان و کتب، کفر ورزیده ایم. رسول الله ص فرمودند: بلکه به الله و محمد و کتابش قرآن و هرکتابی که قبل آن نازل شده است ایمان بیاورید پس آنها گفتند: خیر ما چنین نخواهیم کرد و این آیه نازل شد و آنها ایمان آوردند. (ابوسعود)
گفته اند: خطاب به مومنین اسلام است که به معنی بر ایمان خود مداومت ورزید و ثابت قدم باشید. (احکام جصاص)
گفته اند: خطاب به منافقین است یعنی با دل ایمان بیاورید. (ابوسعود)
ای کسانیکه در روز میثاق ایمان آورده اید، ایمان بیاورید به.... (بحر العلوم)
ای کسانیکه قبلا ایمان آورده اید در زمانهای حادث شونده نیز ایمان داشته باشید. (تاویلات اهل سنت)
ای کسانی که به زبان ایمان آورده اید به قلب نیز ایمان بیاورید. (تاویلات اهل سنت)
ای کسانیکه در وقت سختی و تنگنا، ایمان آورده اید، حقیقتا ایمان بیاورید. (تاویلات اهل سنت)
ای کسانیکه به بعضی از رسولان ایمان آورده اید، به همه ی رسولان ایمان بیاورید همانطور که مومنان امت محمد چنین هستند. (تاویلات اهل سنت)
ای کسانیکه قبل بعثت محمد، به وی ایمان آورده اید در وقت بعثت وی نیز ایمان بیاورید. تفسير (تأويلات أهل السنة)
آمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ
به الله متعال و محمد ایمان بیاورید و همینطور به اموری که وی از طرف الله متعال آورده است نیز ایمان بیاورید. (احکام جصاص)
یعنی بعد ایمان اجمالی، ایمان تفصیلی بیاورید. (ابوسعود)
وَالْكِتَابِ الَّذِي نَزَّلَ عَلَىٰ رَسُولِهِ
یعنی فرقان. (نسفی)
وَالْكِتَابِ الَّذِي أَنزَلَ مِن قَبْلُ ۚ
و به هر کتابی که قبل قرآن نازل شده است ایمان بیاورید. (نسفی)
یعنی به کتب آسمانی که الله متعال فروفرستاده است نیز ایمان بیاورید. (تاویلات اهل سنت)
ایمان به الله متعال مستلزم ایمان به جمیع رسولان و کتب آسمانی است چراکه تمامی انبیا به ایمان به همه ی آنها امر میکرده اند و همینطور به ایمان به همه ی کتب آسمانی دستور میداده اند. (تاویلات اهل سنت)
وَمَن يَكْفُرْ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا بَعِيدًا
به یکی از اینها کفر ورزد، از هدف دور شده است طوری که بازگشت به حق دور است. (ابوسعود)
اگر کسی یگانگی الله را انکار کند و بنده ی الله بودن فرشتگان را انکار کند و پیامبر بودن انبیا را انکار کند و زنده شدن بعد مرگ انکار کند، از هدایت گم شده است و از حق دور شده است. (ابوسعود)
در جانب کفر فرشتگان و یوم آخر را اضافه کرده است تا بیان کند که کفر به یکی از اینها، مانع تحقق ایمان میشود. (ابوسعود)
جمع اوردن کتاب و رسول برای این است که کفر به یکی از آنها، کفر به کل کتب و رسولان است. (ابوسعود)
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا ثُمَّ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا ثُمَّ ازْدَادُوا كُفْرًا لَمْ يَكُنِ اللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلَا لِيَهْدِيَهُمْ سَبِيلًا ﴿137﴾
النِّسَآء
تفسیر

قطعا کسانیکه ایمان آورده اند بعد کفر ورزیده اند وبعد ایمان آورده اند و بعد کفر ورزیده و بر کفر خود افزوده اند، الله متعال قصد آمرزش آنان را ندارد و همینطور به راه درست نیز هدایتشان نخواهد کرد.

مستندات
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا ثُمَّ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا ثُمَّ ازْدَادُوا كُفْرًا
مقاتل: یعنی به موسی و تورات ایمان اوردند و بعد موسی کافر شدند و بعد به عیسی و انجیل ایمان آوردند و بعد وی کفر ورزیدند و بعد با کفر به محمد و قرآن، بر کفر خود افزودند. (بحر العلوم)
کسانیکه به موسی ایمان آوردند و بعد به عسی کفر ورزیدند و بعد محمد ص قبل بعثت ایشان ایمان آوردند و بعد بعثت ایشان کفر ورزیدند و بعد کفرشان را فزونی دادند یعنی بر کفر مداومت ورزیدند. (بحر العلوم)
کلبی: به موسی ایمان آوردند و بعد وی به وی کفر ورزیدند وبعد به عزیر ایمان آوردند وبعد بعد به عیسی کافر شدند و بعد به محمد کفر ورزیده بر کفر خود افزودند. (بحر العلوم)
ضحاک: در شان ابی عامر راهب نازل شده است که مسجد ضرار را بنا کرده بود که به رسول الله ص ایمان آورد بعد کافر شد بعد ایمان آورد بعد کافر شد و بر کفر خود مرد. (بحر العلوم)
زجاج: ممکن است که منظور محاربی باشد که ایمان آورده بعد کفر ورزیده باز ایمان آورده و بعد باز کفر ورزیده باشد. (بحر العلوم)
ممکن استکه منافقی باشد که اظهار ایمان کرده و کفر را در دل داشته بعد ایمان میآورد و بعد کفار شده و بعد با ثبات بر نفاق، بر کفر خود افزوده باشد. (بحر العلوم)
فائده ی تکرار ایمان و کفر آنان برای بیان این مطلب است که الله متعال وقتی کسی ایمان میآورد، کفر وی را و آنچه در کفر انجام داده است را می آمرزد ولی اگر دوباره کافر شود، به کفر قبلی وی و کارهای که در آن زمان انجام داده، نیز وی را مواخذه خواهد کرد. (بحر العلوم)
کسانیکه به موسی ایمان اوردند بعد با عبادت گوساله کافر شدند بعد وقتی برگشت ایمان آوردند و بعد به عیسی کافر شدند و بعد بر کفر خود با کفر به محمد ص، افزودند. (نسفی)
منظور منافقین هستند که با ثبات بر کفر خود بر کفر خود افزوده اند و این احتمال را ایه ی بعدی تایید میکند چراکه در حق منافقین است. (نسفی)
کسانی هستند که مرتد شدن از آنها تکرار شده باشد و بر کفر خود اصرار دارند و گمراهی فرورفته اند. (ابوسعود)
در اینکه این آیه در شان چه کسانی نازل شده ما را حاجتی نیست بلکه آنچه مشخص است اینکه در مورد قومی نازل شده است که الله متعال میداند که ابدا ایمان نخواند اورد و توبه نمیکنند چراکه خبر داده است که نمیآمرزد و هدایتشان نمیکند. (تاویلات اهل سنت)
در این آیه دلیل بر مقبول بودن توبه ی مرتد است. (تاویلات اهل سنت)
لَّمْ يَكُنِ اللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ
الله متعال آمرزنده ی انان نیست اگر بر کفر بمیرند. (بحر العلوم)
این عدم آمرزش از این جهت است که توبه ی اینان از کفر و ثبات بر ایمان بعید است چراکه قلبهای آنان بر کفر زده شده و بر مرتد شدن عادت کرده اند و ایمان نزد آنان خوارترین و بی مقدارترین اشیا است و منظور این نیست که اگر توبه کنند، قبول نشود. (ابوسعود)
وَلَا لِيَهْدِيَهُمْ سَبِيلًا
و آنان را به یافتن راه موفق نمیگرداند. (بحر العلوم)
نه به راهی که به نجات ختم شود و نه به بهشت هدایتشان نکند. (نسفی)
بَشِّرِ الْمُنَافِقِينَ بِأَنَّ لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا ﴿138﴾
النِّسَآء
تفسیر

منافقین را بشارت ده به اینکه آنچه در انتظار آنان است، عذابی بس بزرگ و دردآور است.

مستندات
بَشِّرِ الْمُنَافِقِينَ
منافقین را خبر ده. (نسفی)
استفاده از کلمه ی بشارت از جهت تهکم است. (نسفی)
وقتی در حق رسول الله ص آیه ی لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَما تَأَخَّرَ [الفتح: 2] نازل شد و در حق مومنان نیز این آیه وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ بِأَنَّ لَهُمْ مِنَ اللَّهِ فَضْلًا كَبِيراً [الأحزاب: 47] نازل شد، منافقان گفتند که برای چه هست؟ پس این آیه در شان منافقان نازل شده است. (بحر العلوم)
بشارت مطلق برای اعلام خبر مسرت بخش است و اگر مقید باشد میتواند برای خبر شر نیز باشد. (تاویلات اهل سنت)
بِأَنَّ لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا
دردآور. (نسفی)
به اینکه برای آنان در آخرت عذابی دردآور است. (بحر العلوم)
الَّذِينَ يَتَّخِذُونَ الْكَافِرِينَ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ ۚ أَيَبْتَغُونَ عِنْدَهُمُ الْعِزَّةَ فَإِنَّ الْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا ﴿139﴾
النِّسَآء
تفسیر

منظور از منافقین کسانی هستند که کفار را دوست و یاور میدانند و از آنان کمک و یاری میخواهند، آیا این افراد دنبال عزت یافتن از طریق موالات با کفار هستند؟ بدانند که قطعا همه ی عزت و نصرت و ظفر از نزد الله متعال است نه از کسی غیر وی تعالی و این عزت را الله متعال به محمد ص و یارانش میدهد.

مستندات
الَّذِينَ يَتَّخِذُونَ الْكَافِرِينَ أَوْلِيَاءَ مِن دُونِ الْمُؤْمِنِينَ ۚ
منظور از منافقین کسانی هستند که با کفار موالات میکنند و دوستی میکنند و از آنان طلب یاری میکنند و میگویند امر محمد کامل نخواهد شد. (نسفی)
با یهود موالات میکردند و از آنان درخواست یاری و کمک میکردند. (بحر العلوم)
أَيَبْتَغُونَ عِندَهُمُ الْعِزَّةَ
آیا با موالات کفار دنبال عزت هستند؟ (بیضاوی)
آیا از نزد آنان نصرت و قوت میطلبید تا بر محمد و اصحابش غلبه کنید؟ (بحر العلوم)
فَإِنَّ الْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا
کسی ارجمند نگردد مگر اینکه الله وی را ارجمند بگرداند. (بیضاوی)
برای الله متعال است و همینطور کسانیکه در راه عزت دین الله تلاش میکننند یعنی محمد ص و مومنان. (نسفی)
ظفر و نصرت همه از نزد الله متعال است. (بحر العلوم)
وَقَدْ نَزَّلَ عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ أَنْ إِذَا سَمِعْتُمْ آيَاتِ اللَّهِ يُكْفَرُ بِهَا وَيُسْتَهْزَأُ بِهَا فَلَا تَقْعُدُوا مَعَهُمْ حَتَّىٰ يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ ۚ إِنَّكُمْ إِذًا مِثْلُهُمْ ۗ إِنَّ اللَّهَ جَامِعُ الْمُنَافِقِينَ وَالْكَافِرِينَ فِي جَهَنَّمَ جَمِيعًا ﴿140﴾
النِّسَآء
تفسیر

و این موالات کفار در حالی بوده است که در قران بر شما نازل شده بود که وقتی قران در شان چیزی نازل میگردد، مورد کفر و استهزاء قرار خواهد گرفت پس وظیفه ی شما این است که همراه آنان ننشینید تا وقتی به سخنی دیگر مشغول شوند. چراکه اگر با آنان بنشینید شما نیز مثل آنان خواهید بود. قطعا الله متعال همه ی منافقین و کفار را در جهنم جمع میاورد.

مستندات
وَقَدْ نَزَّلَ عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ
در کتاب یعنی قرآن بر شما نازل کرد ویا نازل شد که ... (نسفی)
و آیه نازل شده این آیه است: {وَإِذَا رَأَيْتَ الَّذِينَ يَخُوضُونَ فِي آيَاتِنَا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّى يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ} [الأنعام: 68]. (نسفی)
یعنی خطاب به منافقین است که اینان در حالی با کفار مجالست میکنند که در قرآن از مجالست با انان نهی شده بودند. (ابوسعود)
أَنْ إِذَا سَمِعْتُمْ آيَاتِ اللَّهِ يُكْفَرُ بِهَا وَيُسْتَهْزَأُ بِهَا
یعنی وقتی بر شما نازل شد که امر و مساله فلان گونه است. (نسفی)
یعنی کفر ورزیده میشود و استهزاء کرده میشود. (بحر العلوم)
این کارشان باعث انزجار از مجالست با آنان میشود، چه برسد به اینکه با آنان موالات داشته باشید و بوسیله ی آنان بخواهید عزت یابید. (ابوسعود)
فَلَا تَقْعُدُوا مَعَهُمْ حَتَّىٰ يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ ۚ
تا اینکه کلامی غیر از کفر و استهزای قرآن را شروع کنند. (نسفی)
و وضعیت اینگونه بود که وقتی در مکه قرآن نازل میشد مشرکین در مورد قرآن صحبت میکردند و مسخره اش میکردند پس مسلمانان را از مجالست با آنان نهی شد و در مدینه نیز منافقین چنین میکردند و از نشست با آنان مادامیکه در مورد قرآن صحبت کرده و مسخره میکردند، نیز نهی شدند. (نسفی)
در این آیه دلیل بر این مطلب است که اگر کسی مشاهده کند که گناهی در حال ارتکاب است از آن کار نهی کند و انکار کند و اگر عاجز بود همراه آنان نباشد تا مشمول این آیه نشود و کسی با آنان باشد و انکار نکند، در گناه با آنان شریک است. (بحر العلوم)
إِنَّكُمْ إِذًا مِّثْلُهُمْ ۗ
اگر با آنان باشید، شما نیز مانند انان هستید. (نسفی)
چراکه شما بر روی گردانی و انکار بر آنان قادر هستید. (بیضاوی)
و یا اینکه در کفر مثل انان هستید اگر به آن کارشان راضی باشید. (بیضاوی)
این مثل منافقین بودن از تمام وجوه نیست چراکه این نشستن مومنان معصیت است ولی عمل منافقین کفر است. (نسفی)
إِنَّ اللَّهَ جَامِعُ الْمُنَافِقِينَ وَالْكَافِرِينَ فِي جَهَنَّمَ جَمِيعًا
چراکه منافقین با مشرکان در مسخره کردن و کفر یکی هستند. (نسفی)
یعنی کسانیکه مینشینند و کسانیکه همراهشان نشسته میشود هر دو را در جهنم جمع خواهد کرد. (بیضاوی)
یعنی اگر بر نفاق و کفر بمیرند. (بحر العلوم)
شروع با منافقین از این جهت است که آنان از کفار بدتر هستند و مکان هردو جهنم است. (بحر العلوم)
چراکه منافقین در سر و حقیقت با کفار بودند. (تاویلات اهل سنت)
در روایت کلبی این آیه با آیه ی وَما عَلَى الَّذِينَ يَتَّقُونَ مِنْ حِسابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ [الأنعام: 69] منسوخ شده است و جمهور بر محکم بودن این آیه قائل هستند و منسوخ نیست. (بحر العلوم)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود