0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
يَسْتَفْتُونَكَ قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِي الْكَلَالَةِ ۚ إِنِ امْرُؤٌ هَلَكَ لَيْسَ لَهُ وَلَدٌ وَلَهُ أُخْتٌ فَلَهَا نِصْفُ مَا تَرَكَ ۚ وَهُوَ يَرِثُهَا إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهَا وَلَدٌ ۚ فَإِنْ كَانَتَا اثْنَتَيْنِ فَلَهُمَا الثُّلُثَانِ مِمَّا تَرَكَ ۚ وَإِنْ كَانُوا إِخْوَةً رِجَالًا وَنِسَاءً فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ ۗ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ أَنْ تَضِلُّوا ۗ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ﴿176﴾
النِّسَآء
تفسیر

از تو طلب فتوی در مورد مساله ای سوال میکنند. بگو الله متعال به شما در مورد کلاله، حکم میدهد، اگر کسی فوت کند و فرزندی نداشته باشد، در حالیکه وی را خواهری باشد که پدرشان یکی است چه مادرشان یکی باشد چه نباشد، پس برای این خواهر، نصف ترکه است. و این برادر نیز از این نوع خواهر ارث میبرد اگر این خواهر را فرزندی نباشد پس اگر این کس، دو خواهر باشد و یا بیشتر پس برای آنها دو سوم ترکه است و اگر که خواهران و برادران برای وی باشند، پس برای هر یک برادر سهمش به مانند سهم دو خواهر است. الله متعال برای شما احکام را و احکام میراث را بیان میکند تا که گمراه نشویدو اگر که بیان نکند گمراه خواهید شد و الله متعال بر هم چیز داناست پس بر حذر باشید که حق را پایمال نکنید.

مستندات
يَسْتَفْتُونَكَ قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِي الْكَلَالَةِ ۚ
سوال کننده و فتوی خواه، جابر بن عبدالله بوده است در مورد سوال وی آمده است: در حجة الوداع در راه مکه جابر پیش رسول الله ص آمده و گفته است: مرا خواهری است که کلاله است، من از میراث وی چه مقدار بردارم؟ و این آیه نازل شد. (ابوسعود)
در روایتی دیگر آمده است که خود جابر بن عبدالله بیمار بوده است و رسول الله ص به عیادت وی آمد و گفته است: من کلاله هستم، در مورد اموالم چه کنم و این ایه نازل گشت. (ابوسعود)
در روایتی دیگر آمده است که جابر گفت: من بیمار بودم و چیزی را متوجه نبودم و رسول الله ص به عیادتم آمد و وضو گرفت از وضویش به من پاشید و من سرحال آمدم و میراث خودم پرسیدم و این آیه نازل گشت. (ابوسعود)
از حضرت ابوبکر کلاله کسی است که نه فرزندی دارد و نه پدر دارد. همینطور از حضرت عمر نیز چنین روایت شده است. از ابن عباس نیز چنین روایت شده است. (تاویلات اهل سنت)
إِنِ امْرُؤٌ هَلَكَ لَيْسَ لَهُ وَلَدٌ وَلَهُ أُخْتٌ
اگر کسی چه مرد چه زن هلاک شود در حالیکه وی را فرزندی چه دختر و چه پسر هیچ یک نباشد، و وی را خواهری باشد که فقط مادرشان یکی نیست چراکه اگر فقط مادرشان یکی باشد، فرض وی یعنی سهم وی یک ششم است که قبلا بیان شده است. (ابوسعود) خواهری که پدرشان یکی است چه اینکه مادرشان هم یکی باشد چه اینکه نباشد.
اگر همراه خواهر، میت را دختری باشد، خواهر همراه این دختر، عصبه میگردد. (تاویلات اهل سنت)
فَلَهَا نِصْفُ مَا تَرَكَ ۚ
پس برای این خواهر نصف ترکه به طریق فرض است و باقی به عصبه میرسد اگر وی را عصبه ای باشد و اگر نباشد به این خواهر بر میگردد. (ابوسعود)
وَهُوَ يَرِثُهَا إِن لَّمْ يَكُن لَّهَا وَلَدٌ ۚ
و این شخص مورد مساله، ارث خواهرش را کلا بعنوان عصبه میبرد، اگر برای این خواهر، فرزندی نباشد یعنی در صورتیکه خواهر هلاک شود و این شخص مزبور بماند. (ابوسعود)
منظور از فرزند، پسر است چراکه پسر خواهر را ساقط میکند و دختر ساقط نمیکند. (نسفی)
در آیه دلیلی بر اینکه برادران بغیر از فرزند با کسی دیگر از ارث ساقط شوند نیست و سقوط آنان به وسیله ی پدر با سنت نبوی ثابت شده است. (ابوسعود)
فَإِن كَانَتَا اثْنَتَيْنِ فَلَهُمَا الثُّلُثَانِ مِمَّا تَرَكَ ۚ
یعنی اگر دو یا بیشتر باشند، پس برای آنان دو سوم از ترکه است. (ابوسعود)
وَإِن كَانُوا إِخْوَةً رِّجَالًا وَنِسَاءً فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنثَيَيْنِ ۗ
اگر کسانیکه از طریق برادری و خواهری ارث میبرند، مختلط باشند از مردان و زنان پس برای مذکر آنان سهمی مثل سهم دو مونث است. (ابوسعود)
ترکه را به طریق تعصیب بین خودشان تقسیم میکنند. (ابوسعود)
اخوه به جمع برادر و خواهر اطلاق میگردد برای همین اگر میت اخوه داشته باشد چه خواهر چه برادر سهم مادر میت را از ثلث به سدس تغییر میدهد. (تاویلات اهل سنت)
يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ
الله متعال حکم کلاله را و یا شریعت را بیان میکند که از جمله ی آن حکم کلاله است. (ابوسعود)
أَن تَضِلُّوا ۗ
از اینکه شما گمراه شوید کراهت دارد. این نظر بصریون است که مبرد به آن تصریح کرده است. (ابوسعود)
فراء و کسائی و دیگران از کوفیون به حذف لا دانسته اند یعنی لأن لا تضلوا است، یعنی بیان میکند تا گمراه نشوید. (ابوسعود)
گفته شده است: حذف و تقدیری نیست بلکه ان تضلوا مفعول یبین است یعنی الله متعال وجه گمراه شدن شما را بیان میکند اگر به حال خود رها شوید تا از آن مواقع احتراز کنید و دور باشید و راه درست که خلاف آن است را انتخاب کنید. (ابوسعود)
وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ
و الله متعال به تمامی اشیاء که از جمله ی آن احوال شما است از زندگی و مرگ شما، علم به غایت کامل دارد در نتیجه به شما آنچه در آن مصلحت شماست و منفعت شماست را بیان میکند. (ابوسعود)
از رسول الله ص: هرکس سوره ی نساء را قرائت کند انگار که وی بر هر مومن زن و مرد، صدقه داده است و به وی ثواب کسیکه برده ای را آزاد کرده است داده میشود و از شرک بریئ میگردد و در مشئیت الهی از زمره ی کسانی قرار میگیرد که از آنها گذشت کرده است. (ابوسعود)
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
الْمَآئِدَة
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ ۚ أُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيمَةُ الْأَنْعَامِ إِلَّا مَا يُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّي الصَّيْدِ وَأَنْتُمْ حُرُمٌ ۗ إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيدُ ﴿1﴾
الْمَآئِدَة
تفسیر

ای کسانیکه به آنچه که در ایمان واجب است، باور دارید و گردن نهاده اید برای شما حلال گردانیده شد حیوانات انعام که در سوره انعام شمرده شده است و اهلی و وحشی آنها، مگر آنچه که برای شما حرام بودن آن تلاوت میشود، چه در این سوره و چه در سوره ای و جایی دیگر. و این حلال بودن یک استثناء دارد و آن اینکه شما نباید از کسانی باشید که شکار حیوانات وحشی را در حالت احرام، حلال میشمارند یعنی حرام بداند. قطعا الله متعال آنچه اراده میکند را حکم میکند و میداند که چه چیزی باید حلال باشد و چه چیزی حرام باشد.

مستندات
سوره مائده همه ی آیاتش مدنی هستند. (بحر العلوم)
از جبیر بن نفیر روایت است که پیش حضرت عائشه رفتم و ایشان گفت: آیا سوره ی مائده را قرائت میکنی؟ گفتم: آری. گفت: این سوره آخرینها قرآن است پس هرآنچه در آن از حلال آمده است را حلال بشمارید و هرآنچه از حرام در آن امده است را حرام بشمارید. (بحر العلوم)
از شعبی: از این سوره بغیر از ... وَلا الشَّهْرَ الْحَرامَ وَلا الْهَدْيَ وَلا الْقَلائِدَ وَلا آمِّينَ الْبَيْتَ الْحَرامَ... هیچ آیه ای منسوخ نشده است. (بحر العلوم)
بعضی نیز گفته اند که أَوْ آخَرانِ مِنْ غَيْرِكُمْ [سورة: 106] نیز منسوخ شده است. (بحر العلوم)
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا
ای کسانیکه تصدیق کرده اید، در اینجا الله متعال بیان نکرد که چه چیزی را تصدیق کرده اند پس شامل تمام آنچه در ایمان باید تصدیق بشود را تصدیق کرده اند از یگانگی الله متعال و رسالت محمد ص و قرآن و جمیع انبیاء و زنده شدن بعد مرگ و بهشت و جهنم. (بحر العلوم)
أَوْفُوا بِالْعُقُودِ ۚ
وفا و ایفاء به عقود یعنی اقدام به انجام آنچه که عقد لازم میگرداند. (ابوسعود)
یعنی وفا به آنچه که واجب است و هرآنچه که از نظر دینی مستحسن است و مستحب است. (ابوسعود)
عقودی الله متعا امر به وفای آن کرده است همان عهدهایی هستند که الله متعال از اهل کتاب گرفته است بر اینکه به محمد ایمان بیاورند به شریعت وی ص عمل کنند. (تاویلات اهل سنت)
یعنی تکمیل کنید فرائض الله متعال که در قرآن بر شما فرض گردانیده است از حلال و حرام. (بحر العلوم)
مقاتل: به عهدی که بین شما و مشرکین است وفا کنید. (بحر العلوم)
گفته میشود: به هر عقدی که بین شما و مردم است و همینطور با الله بسته اید، وفا کنید. (بحرالعلوم)
ابن عباس: منظور از عقود، حلال و حرامهای الله متعال هستند که باید به آنها وفا کرده شوند. (احکام جصاص)
از حسن: عقود دینی منظور است. (احکام جصاص)
عقود به چند دسته تقسیم میشوند:
الف: عقدی که الله متعال بر بندگانش میبندند از اوامر و نواهی.
ب: عقدی انسان بین خودش و الله میبندد از نذر و قسم.
ج: عقود بین انسان با انسانی دیگر مثل معاملات از فروش و اجاره.
عمل و وفا به تمامی این عقود واجب است. (بحر العلوم)
ابن عباس ومجاهد ومطرف و الرَّبِيعِ وَالضَّحَّاكِ وَالسُّدِّيِّ وَابْنِ جُرَيْجٍ وَالثَّوْرِيِّ روایت است که منظور از عقود در اینجا عهود یعنی عهدها هستند. (احکام جصاص)
از قتاده: عقود جاهلی همان هم پیمان و هم قسم شدن است. (احکام جصاص)
از جبیر بن مطعم از رسول الله ص: همپیمانی در اسلام نیست و آنچه در جاهلیت بوده است را اسلام چیزی جز محکمتر و سختتر کردن آن نیافزوده است. (احکام جصاص)
ابن عیینه از عاصم احول از انس بن مالک رسول الله ص در خانه ی ما بین مهاجرین و انصار همپیمانی و هم قسمی برقرار کرد و به وی گفته شد رسول الله ص فرموده اند که در اسلام همپیمانی نیست. انس گفت در خانه ی ما بین مهاجرین و انصار همپیمانی بر قرار کردند. ابن عیینه گوید: رسول الله ص بین انصار و مهاجرین عقد برادری بسته اند. (احکام جصاص)
طبق آیه { وَالَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمَانُكُمْ فَآتُوهُمْ نَصِيبَهُمْ} [النساء: 33] در مورد اینکه در اوائل اسلام با همپیمان شدن ارث بری داشتند، مفسران اختلافی ندارند و تا اینکه الله متعال ذوی الارحام را بر آنان مقدم داشت. (احکام جصاص)
پس کمک به یکدیگر و ارث بری در اسلام بوده است. (احکام جصاص)
یک نوع همپیمانی در جاهلیت بود که در آن با هم عهد میبستند که همدیگر را یاری کنند چه بر حق باشد چه بر باطل و این در اسلام قطعا باطل است. (احکام جصاص)
ابوعبیده: منظور از عقود، عهدها و قسمها هستند. (احکام جصاص)
أُحِلَّتْ لَكُم بَهِيمَةُ الْأَنْعَامِ
انعام همان حیواناتی هستند که در سوره انعام شمرده است. (ابوسعود)
هشت حیوان از هر نوع ماده و نر آن نوع منظور است: شتر و گوسفند و گاو و بز که در آیه {ثَمَانِيَةَ أَزْوَاجٍ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ} [الأنعام: 143] شمرده است.
به شما اجازه داده شده است انعام را که شامل شتر و گاو و گوسفند چه اهلی و چه وحشی میشود. (بحر العلوم)
گفته اند: منظور حیوانات وحشی هستند و این قول فراء است چراکه در ادامه میفرماید غیر محلی الصید و انتم حرم که این حکم مربوط به حیوانات وحشی است نه اهلی و لیکن نزد ما احناف شامل هردوی آنها میشود. (تاویلات اهل سنت)
بهیمه هر زنده ای که قابلیت تشخیص ندارد. (بحر العلوم)
إِلَّا مَا يُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ
یعنی به شما انعام را رخصت داده شده است مگر آنچه از حیوانات که در این سوره بر شما حرام گردانده شده است و آن مردار و خون و گوشت خوک و غیر آن است. (بحر العلوم)
و این در جواب قول مشرکین است که میگفتند: الله متعال سائبه و بحیره را حرام گردانده است پس الله متعال میفرماید که این دو حلال هستند مگر آنچه که در این سوره میگوییم. (بحر العلوم)
غَيْرَ مُحِلِّي الصَّيْدِ وَأَنتُمْ حُرُمٌ ۗ
یعنی این اشیاء بر شما حلال هستند بدون اینکه شکار را حلال بدانید در حالیکه محرم هستید. (بحر العلوم)
إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيدُ
یعنی الله متعال هرچه خواهد را حلال و هرچه را خواهد حرام میگرداند زیرا وی تعالی است که صلاح خلقش و آنچه برای شما صلاحیت دارد و آنچه ندارد، را میداند و کسی را نسزد که در حکم وی تعالی دخالت کند. (بحر العلوم)
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُحِلُّوا شَعَائِرَ اللَّهِ وَلَا الشَّهْرَ الْحَرَامَ وَلَا الْهَدْيَ وَلَا الْقَلَائِدَ وَلَا آمِّينَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنْ رَبِّهِمْ وَرِضْوَانًا ۚ وَإِذَا حَلَلْتُمْ فَاصْطَادُوا ۚ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ أَنْ صَدُّوكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ أَنْ تَعْتَدُوا ۘ وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ ۖ وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ ۖ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ ﴿2﴾
الْمَآئِدَة
تفسیر

ای کسانیکه ایمان آورده اید، حرامهای خدا را و نشانه های دین خدا را حلال نشمارید و هتک حرمت نکنید، و همینطور در ماههای حرام نیز قتال نکنید و همینطور به حیوان هدیه شده با کعبه را نیز به آن تعرض نکنید و همینطور آنچه که بعنوان هدیه به بیت الله نشان شده است را نیز حلال نشمارید و همینطور کسانیکه امان گیرندگان به بیت الله را که قصدشان حضور در آنجا و کسب دنیوی است و به زعم خود کسب رضای الله را دارند را نیز مورد تعرض قرار ندهید. و وقتی حلال شدید و از حرم خارج شدید، پس میتوانید به شکار بپردازید و دشمنی و کینه ی شما با قومی که شما را از بیت الله منع کرده اند، باعث نشود که عدالت را زیر پا بگذارید و عدالت نکنید، و از حدود الهی تجاوز کنید، و شما با یکدیگر در اجرای دستورات الهی همکاری کنید و بر دوری از حرام و ممنوع خدا، همکاری کنید و بر گناه و دشمنی، همکاری نکنید. از الله بترسید و پروا کنید. قطعا الله متعال سخت عذاب است برای کسیکه از وی پروا نکند.

مستندات
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُحِلُّوا شَعَائِرَ اللَّهِ
شعائر جمع شعیرة، آنچه که الله متعال آن را نشانه ی عبادت وی تعالی قرار داده است. (بحر العلوم)
یعنی ترک چیزی از مناسک را که الله متعال به آن امر کرده است، حلال نشمارید از امر حج یعنی سعی صفا و مروه و خروج به عرفات و رمی جمار و طواف و استلام حجر الاسود و غیر اینها را تکر نکنید. (بحر العلوم)
این امر بدین خاطر بود که انصار سعی صفا و مروه را ترک میکردند و اهل مکه به عرفات نمیرفتند و اهل یمن از عرفات بر میگشتند. پس به همه ی آنها در این سوره امر شد که هیچ یک از مناسک را ترک نکنند. (بحر العلوم)
از عطا: منظور از شعائر، فرضهایی است که الله متعال بربندگانش تعیین کرده است. (احکام جصاص)
از حسن: تمامی امور دین، شعائر الله هستند. (احکام جصاص)
لاَ تُحِلُّوا شَعائِرَ اللَّهِ منسوخ نشده است بلکه محکم است برای همین ما اصحاب ما احناف گفته اند که اگر کسی حجش را فاسد کند بر وی باید است که تمام مناسک حج را انجام دهد و حق ترک هیچ یک از مناسک را ندارد و بعدا در سال بعد قضای آن را بجای بیاورد. (بحر العلوم)
یعنی آنچه را که الله متعال حرام بودن آن را به شما اعلام کرده است، حلال نشمارید. (تاویلات اهل سنت)
وَلَا الشَّهْرَ الْحَرَامَ
و همینطور قتل در ماههای حرام را نیز حلال نشمارید. (بحر العلوم)
این قسمت آیه نیز با آیه ی وَقاتِلُوا الْمُشْرِكِينَ كَافَّةً [سورة التوبة: 36] منسوخ شده است و در ماههای حرام نیز قتال مجاز است. (بحر العلوم)
وَلَا الْهَدْيَ وَلَا الْقَلَائِدَ
و همینطور متعرض هدی و شتر و گاو علامت شده برای حرم نشوید و آن را نیز حلال نشمارید. (بحر العلوم)
در جاهلیت نیز وقتی برای حج حیوانی از میبردند بر آن علامت میگذاشتند و بر گردن آن چیزی میبستند و در برگشت نیز بر گردن حیوانات خود از لیف درختان مکه، بر ان میبستند و بدین طریق میدانستند که وی حاج است و بر وی تعرض نمیکردند و در اسلام نیز امر شد که آن را حلال نشمارید. (بحر العلوم)
این نیز محکم است و برای همین کسیکه با سوق هدی؛ با بردن هدی با خود و نشان کردن آن؛ به سوی مکه روان شود و نیت احرام کند محرم میشود و حق حلالی شدن ؛ از احرام بیرون آمدن؛ را ندارد مگر با انجام مناسک حج. (بحر العلوم)
وَلَا آمِّينَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ
همینطور کسانی را که قصد بیت الحرام را دارند مورد تعرض قرار ندهید. (بحر العلوم)
در شان شُرَيْح بن ضُبَيْعة بن شُرَحْبِيل اليماني نازل شده است و داستان از این قرار بود که وی پیش رسول الله ص رفته بود و با ایشان سخن گفته بود و در وقت برگشت گله ای در حال چرا را از اهل مدینه دید و آن را با خود به یمامه برد، بعد با اموال تجاری بزرگی به مکه حرکت کرد پس اصحاب رسول الله ص قصدشان این بود که بر وی حمله کنند و اموالش را غارت کنند پس این آیه نازل شد. (بحر العلوم)
این قسمت آیه با آیه ی سوره ی توبه فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ [سورة التوبة: 5]، منسوخ شده است. (بحر العلوم)
يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِّن رَّبِّهِمْ وَرِضْوَانًا ۚ
از رسول الله ص: در مورد تجارت در حج سوال شد و این آیه نازل شد. (احکام جصاص)
فضل یعنی در طلب کسب سود هستند و رضوان یعنی طلب رضایت الله متعال که آن حاصل نخواهد شد مگر با ایمان آوردن. (بحر العلوم)
در این آیه متعرض امر کفار نشده است و آنچه ذکر شده است برای بیان این مطلب است که به چنین افرادی تعرض کرده نشود و اگر کسی این امور را انجام دهد و کافر باشد از وی قبول کرده نشود و در آیه ای دیگر این را بیان کرده است یعنی وَمَنْ يَكْفُرْ بِالْإِيمانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ [سورة المائدة: 5] ذکر کرده است. (بحر العلوم)
وَإِذَا حَلَلْتُمْ فَاصْطَادُوا ۚ
و وقتی از احرام بیرون آمدید اگر خواستید شکار کنید. (بحر العلوم)
ضحاک: یعنی وقتی از احرام بیرون آمدید و از حرم نیز خارج شدید. (بحر العلوم)
وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ أَن صَدُّوكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ أَن تَعْتَدُوا ۘ
و دشمنی اهل مکه که مانع شما از مسجد الحرام شده بودند، باعث نشود که به اهل یمامه تعدی کرده و حلال بشمارید. (بحر العلوم)
یعنی دشمنی با قومی باعث نشود که در دادن جزای آنان تعدی کرده و حدود را رعایت نکنید. (بحر العلوم)
وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ ۖ
بر اجرای دستور الله متعال با هم همکاری کنید و به آن عمل کنید. (بحر العلوم)
بر بخشش و گذشت تقصیر دیگران همکاری کنید. (نسفی)
از ابن عباس: نیکی همان دستورات الهی است پس بر آن یکدیگر را تشویق کنید و عمل کنید و از نهی وی تعالی دوری کرده و از ارتکاب آن باز دارید. (بحر العلوم)
رسول الله ص فرموده اند: دلالت کننده و راهنمایی کننده به خیر، همانند فاعل آن کار است و نیز گفته شده است دال بر شر همانند کننده ی ان است. (بحر العلوم)
وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ۚ
یعنی در تعرض به حجاج اهل یمامه همکاری نکنید. (بحر العلوم)
این آیه در حق تمامی مردم عمومیت دارد. (بحر العلوم)
در انتقام گرفتن و در تسکین خاطر با انتقام. (نسفی)
بر یعنی انجام امر و تقوی ترک ممنوع دینی و اثم ترک مامور و عدوان، انجام ممنوع دینی. (نسفی)
وَاتَّقُوا اللَّهَ ۖ
از الله بترسید و در آنچه که دستور میدهد، اطاعت کنید. (بحر العلوم)
إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ
اگر عذاب دهد، سخت عذاب است. (بحر العلوم)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود