و براي شما محرمان حلال شده است شكار كردن صيد آب زي چه خوردني و چه غير خوردني باشد و همينطور خوردن از آن خوردني هاي آن نيز بر شما كه مقيم هستيد و همينطور براي شما كه مسافر باشيد و حرام شده است شكار خشكي و حيوانات غير آب زي، و اين حكم مادامي است كه شما محرم باشيد و يا در حرم باشيد و بترسيد و پروا كنيد از الله كه به وي جمع شدن شماست نه به غير وي .
الله متعال كعبه محترم و معظم را باعث انتظام امور مردم قرار داد و همينطور ماههاي حرام را نيز و همينطور هدي و قلائد را چنين قرار داد. اين گرداندن و اين اخباري كه تا بدينجا بيان شد تا بدانيد كه الله به آنچه كه در آسمانها و زمين است، را ميداند و تا بدانيد كه الله متعال به همه چيز داناست پس قطعا تمام احكامش بر اساس حكمت است.
و بدانيد كه الله متعال سخت عذاب است پس مواظب رفتار خود باشيد و بدانيد كه الله متعال آمرزنده و مهربان است. نكته: تهديد و وعيد قبل انجام گناه مطرح ميشود تا كسي اقدام به گناه نكند و وعده نيز براي كساني است كه فريب شيطان را خورده و مركتب گناه شده اند پس در اينجا بايد مهرباني و آمرزندگي الله را يادآوري كرد تا از دين خارج نشود و به عمل صالح برگردد و از بدي دست بكشد ولي متاسفانه اغلب ما با فريب شيطان جاي آنها را عوض ميكنيم و يكي با يادآوري آمرزندگي الله بيخيالي به وي دست ميدهد و مرتكب گناه ميشود و بعد انجام نيز بعضي عذاب الهي يادشان ميآيد و از رحمت الهي نااميد ميشوند.
و نيست بر پيامبر مگر رساندن پيام به صورت رسا و وي مسؤول عملكرد شما نيست و ديگر اينكه الله متعال آنچه آشكار ميكنيد و آنچه را كه كتمان ميكنيد همه را ميداند. نكته: اول بيان داشت كه عالم به همه چيز است و اينجا نيز بيان ميكند كه وظيفه ي پيامبر رساندن پيام پروردگارش است و اينكه شما عمل ميكنيد يا خير به خودتان مانده است و نفع و ضررش به خودتان باز ميگردد.
اي محمد بگو كه خبيث يعني پليد با طيب يعني پاك نزد الله متعال برابر نيست هرچند كه زياد بودن خبيث تو را خوشحال بكند پس آنچه شما صاحبان عقل سليم بايد انجام دهيد اين است كه از الله متعال پروا كنيد و فرمانبردار باشد كه با اينكار نجات يابيد و باشد كه كامياب گرديد. نكته: وقتي آيه با قُل يعني بگو يعني به رسول الله ص ميفرمايد كه بگويد مشخص است كه مخاطب در وَلَوْ أَعْجَبَكَ كَثْرَةُ الْخَبِيثِ ، رسول الله ص نيستند بلكه مخاطب رسول الله ص هستند و از مقول رسول الله ص ميباشد.
اي كسانيكه ايمان آورده ايد از چيزهايي نپرسيد كه اگر به شما جواب داده بشود باعث غم شما ميشود و اگر باز از آن بپرسيد در وقت نزول وحي به شما آشكار كرده ميشود. الله متعال از آن نوع سوالات كه قبل اين آيه آمده بود را از شما عفو كرد. و الله متعال آمرزنده و بردبار است. نكته: آمرزنده و بردبار وعده و وعيد است يعني هم در مورد آنچه گذشته ناراحت نشويد كه بخشيده است و هم در مورد ادامه و اصرار بر اين نوع سوال مواظب باشيد كه خداوند در عذاب دادن گناهكار عجله نميكند پس شما را اينكه در حال عذاب نميدهد دچار غرور نكند. نكته: با توجه به انواع شان نزولي كه براي اين آيه ذكر شده است و اقوالي كه در تعيين منظور از منع از كثرت سوال چيست آنچه به نظر حقير ميرسد اين است كه يهود هميشه در سوال افراط ميكردند و تمامي جزييات را از پيامبرشان درخواست ميكردند همانطور كه در قصه ي گاو و مقتول بني اسراييل ذكر شده است حال آيه در صدد اين است كه مسلمانان مثل آنها نشوند و زياد وارد جزييات نشوند كه حكم سنگين خواهد شد تا ميتوانيد سوال نكنيد تا بر اساس دليل هرگونه عمل كرديد خدا آن را از شما قبول كند. ديگر اينكه در آيه ي بعدي وضعيت سوال كنندگان در گذشته را بيان كرده است. ومن الله التوفيق.
به تحقيق كه قومي قبل شما از اين دست سوالات پرسيدند و بخاطر اين سوالشان كه از روي انكار بود و يا بخاطر جوابي كه شنيدند، كافر گشتند.
الله متعال در دين خودش اشيايي به نامهاي بحيره و سائبه و وصلية و حامي، ندارد و چنين امري نداده است كه از اين طريق پرستش خود را ثابت كنيد. بلكه واقعيت امر اين است كه كسانيكه كافر شده اند، به الله دروغ نسبت ميدهند و اكثر عاملان به اين امور، فكر نميكنند وتعقل نميكنند.
منبعی معتبر برای مطالعه کتابها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.