0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَكُمْ لَا تَسْفِكُونَ دِمَاءَكُمْ وَلَا تُخْرِجُونَ أَنْفُسَكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ ثُمَّ أَقْرَرْتُمْ وَأَنْتُمْ تَشْهَدُونَ ﴿84﴾
الْبَقَرَة
تفسیر

ادامه ی یادآوری عهد و پیمان برای یهود است که اولی در مورد عبادت الله و مسائل مربوط به آن بود و این آیه مربوط به معاشرت و نوع رفتار آنان بین خودشان است. و عهد این است که یکدیگر را نکشند و خودکشی هم نکنند و یکدیگر را آواره نکنند و همچنین رفتاری نکنند که باعث قتل و اوارگی آنان شود و پیشینیان حضورا و یهود زمان رسول الله ص به آن اعتراف دارند و گواهی میدهند و راضی هستند.

مستندات
این عهد نعمتی دیگر برای یهود است که یادآوری میشود خود آنان به صحیح بودن آن اقرار کرده بودند. (رازی)
عهدی دیگر از یهود اخذ شده آن است که یکدیگر را نکشند و اینکه خود را نکشید گفته است برای این است که اگر کسی دیگری را بکشد بر وی قصاص واجب میشود پس در نتیجه خود را به کشتن داده است. (نسفی)
و معنای دیگر این است که خودکشی نکنید و در روایت آمده است که مردی در زمان جهاد خودکشی کرد و رسول الله ص فرمودند که وی جهنمی است. و در روایتی دیگر آمده است که هرکس خود را با شیی تیز بکشد پس در جهنم تا ابد با آن وسیله خودزنی خواهد کرد. (البحر المحیط)
و گفته اند منظور این است که کاری نکنید که باعث اعدام شما شود مثل ارتداد و زنا و جنگ افروزی. (البحر المحیط)
وَلا تُخْرِجُونَ أَنْفُسَكُمْ:
منظور این است که کاری نکنید که باعث شود از دیار خود رانده شوید. (رازی)
و یا منظور این است که یکدیگر را از دیار خود نرانید و اخراج و آواره نکنید. (رازی)
و یا اینکه به همسایگان خود بدی نکنید تا آنان مجبور به ترک دیار شوند. (البحر المحیط)
{ثُمَّ أَقْرَرْتُمْ}
و شما به آن اعتراف کردید و بر لازم بودن آن اقرار کردید. (نسفی)
و خود شما بر آن حکم راضی آمدید. (ایجاز البیان)
وَأَنْتُمْ تَشْهَدُونَ:
و شما ای یهود زمان رسول الله ص خود گواهی میدهید که چنین عهدی بوده است. و این گواهی از نقل قول اجداد شما رسیده است و یا با خواندن تورات به آن گواهی میدهید.(البحر المحیط)
ثُمَّ أَنْتُمْ هَٰؤُلَاءِ تَقْتُلُونَ أَنْفُسَكُمْ وَتُخْرِجُونَ فَرِيقًا مِنْكُمْ مِنْ دِيَارِهِمْ تَظَاهَرُونَ عَلَيْهِمْ بِالْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَإِنْ يَأْتُوكُمْ أُسَارَىٰ تُفَادُوهُمْ وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْكُمْ إِخْرَاجُهُمْ ۚ أَفَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتَابِ وَتَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ ۚ فَمَا جَزَاءُ مَنْ يَفْعَلُ ذَٰلِكَ مِنْكُمْ إِلَّا خِزْيٌ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ۖ وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ يُرَدُّونَ إِلَىٰ أَشَدِّ الْعَذَابِ ۗ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ ﴿85﴾
الْبَقَرَة
تفسیر

و نمیشود که اینان یعنی یهود را همان کسانی دانست که عهد و پیمان را قبول کرده اند زیرا آنان یکدیگر را کشتند و آواره کردند و با اینکار احکام تورات را انکار کردند و وقتی بحث اسیر و فدیه آمد کتاب به دست آمدند و فدیه گرفتند و فدیه پرداختند و این درحالی است که اخراج یکدیگر از دیار خود حرام شده بود پس آیا شما ای یهود چنین هستید که به بعضی از احکام الهی که با هوا و هوس شما جور است، ایمان میآورید و به دیگر احکام که خوشتان میآید کفر میورزید بدانید که سزای این عمل شما در دنیا خواری و ذلت است که ممکن است دچار ان شوید و دیگر سزای آن اخروی است که حتمی است و اگر در دینا خوار نشدید فکر نکنید که الله از کردار شما غافل است و عذاب نخواهد داد. بله همانطور که قبلا نیز بیان شد هرچند آیه در مورد خلاف یهود سخن میگوید ولی در مورد ما مسلمانان نیز صادق است و در این آیه هشدار است برای کسانیکه نیک و بد را به موقعیت خوب و بد دنیوی شخص میسنجند.

مستندات
ثُمَّ أَنْتُمْ هؤُلاءِ:
بعد شما آنان هستید یعنی بعید است که چنین باشید چون بعد آن عهد و میثاق، عهد شکنی کردید. (بیضاوی)
تَقْتُلُونَ أَنْفُسَكُمْ وَتُخْرِجُونَ فَرِيقاً مِنْكُمْ مِنْ دِيارِهِمْ:
در حالیکه شما خود را میکشید و گروهی از شما دیگری را از دیارشان اخراج کردید. (بیضاوی)
تَظَاهَرُونَ عَلَيْهِمْ بِالْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ:
یکدیگر را یاری میکنید علیه آن اخرا شدگان از روی گناه و از روی دشمنی. (ابن کثیر)
منظور از عدوان و دشمنی به گناه و به ظلم کردن به یکدیگر کمک میکردند. (نسفی)
گویند که دو گروه از یهود در حجاز بودند یکی بنی قینقاع که با خزرج که مشرک بودند هم پیمان بودند و گروه دیگر نضیر و قُرَیظه که با اوس که مشرک بودند هم پیمان شده بودند و هرگاه هم پیمان آنها با یکدیگر جنگ میکردند اینان نیز وارد جنگ میشدند و هرچند یهود بودند و از خود بودند باز در این جنگ یکدیگر را میکشتند. و این درحالی بود که تورات در دست داشتند و میدانستند که کشتن یکدیگر حرام است و وقتی جنگ تمام میشد تورات را میآوردند و میگفتند که طبق حکم تورات در مقابل اسیران، فدیه گرفته شود. (ابن کثیر)
{أَفَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتَابِ وَتَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ}
الله تعالی آنان را آگاه میکند و میفرماید که آیا به بعضی از احکام تورات ایمان میآورید و به بعض دیگر کفر میورزید؟ (ابن کثیر)
یعنی حکم فدیه گرفتن را اجرا میکنید و حکم حرام بودن اخراج یکدیگر و کشتن یکدیگر را اجرا نمیکنید. (نیسابوری)
و اینکه عدم اجرای حکمی را کفر نامیده است ممکن است برای این باشد که آنان کفر خود به حرمت کشتار یکدیگر را اظهار کرده باشند و حال انان در بقیه ی احکام نیز چنین است چرا که به نبوت حضرت موسی اقرار میکنند و از ایمان به حضرت محمد سرباز میزنند و در این کار روش و عادت عهد شکنی سلف خود را ادامه میدهند. (نیسابوری)
فَمَا جَزَاءُ مَنْ يَفْعَلُ ذَلِكَ مِنْكُمْ إِلَّا خِزْيٌ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا:
پس نیست سزای آنکس که چنین میکند یعنی به بعضی از احکام کتاب ایمان میآورند و به بعض دیگر کفر میورزند مگر خواری و ذلت در دنیا. (ابی سعود)
بیان این کلام برای این است که آنان بخاطر ایمان به بعض کتاب، انتظار نجات نداشته باشند و بدانند که تا به تمامی کتاب ایمان نیاورندف سودی ندارد. (ابی سعود)
از جمله ی ذلت و خواری آنان این شد که قریظه کشته شدند و اسیر شدند و ذلت نضیر این شد که از دیار خود اخراج شدند و بر انان جزیه ها گماشته شد. (مظهری)
آنان مستحق عذاب دنیوی نیز هستند ولی واجب نیست ولی در آخرت قطعی است. (ماتریدی)
وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ يُرَدُّونَ إِلَى أَشَدِّ الْعَذَابِ:
و در قیامت به عذابی شدیدتر برده خواهند شد. (نسفی)
و یا عذاب شدیدترین عذابها که نه راحتی و نه خوشی در ان باشد. (نسفی)
همچنین است هر امتی را که به بعضی از احکام خود عمل کند و بعض دیگر را مهمل بگذارد در دنیا به خواری و ذلت دچار میشود و در آخرت به شدیترین عذابها فرستاده خواهد شد مثلا نماز و روزه و حج را بجای آورد و احکام دیگر از قبیل اینکه زکات را که حق فقرا است، اغنیاء ادا نکنند وبه آنان نرسانند در آن امت ربا و زنا و دزدی و رشوه و ظلم شایع شود و اساس نظم و زندگی را مختل کنند و عدل حکومتی و مساوات و مشورت و جهاد فی سبیل الله و نصرت مستضعفین را کنار بگذارد پس این امت خوار و ذلیل میشود و در اخرت نیز به جهنم میرود. (المنیر للزحیلی)
وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ:
و الله از کردار شما غافل نیست یعنی عقوبت شما را ترک نخواهد نمود. (تفسیر ابن عباس)
و امده است از آنچه کتمان میکنید غافل نیست. (اب عباس)
أُولَٰئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الْحَيَاةَ الدُّنْيَا بِالْآخِرَةِ ۖ فَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْصَرُونَ ﴿86﴾
الْبَقَرَة
تفسیر

آن موصوفان کسانی هستند که دنیا را عوض آخرت گرفته اند. (خازن) تخفیفی در حق این مجرمان نیست به اینکه از جزیه کم شود و یا در آخرت از تعذیب آخرت کم کرده شود. (بیضاوی) و آنان را یاری رسانده نشود یعنی عذاب از آنان دفع کرده نشود. (بیضاوی)

مستندات
أُولَٰئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الْحَيَاةَ الدُّنْيَا بِالْآخِرَةِ:
بجای آخرت، دنیا را انتخاب کردند. (بحر العلوم)
آنان کسانی هستند که ریاست دنیوی بر ضعیفان و جاهلان و نادانان اهل دین خود را بر ایمان ترجیح دادند آن ایمانی که سبب نجات و نعمتهای جاودان بود. (طبری)
فَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ:
لحظه ای از آنان برداشته نشود. (ابن کثیر)
وَلا هُمْ يُنْصَرُونَ:
یاری رسانی برای آنان نخواهد بود تا از عذاب نجاتشان دهد و از عذاب آنان را نگاه دارد. (ابن کثیر)
وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ وَقَفَّيْنَا مِنْ بَعْدِهِ بِالرُّسُلِ ۖ وَآتَيْنَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنَاتِ وَأَيَّدْنَاهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ ۗ أَفَكُلَّمَا جَاءَكُمْ رَسُولٌ بِمَا لَا تَهْوَىٰ أَنْفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ فَفَرِيقًا كَذَّبْتُمْ وَفَرِيقًا تَقْتُلُونَ ﴿87﴾
الْبَقَرَة
تفسیر

همانا حضرت موسی را کتاب دادیم و آن تورات باشد و بعد موسی همینکه رسولی فوت میشد، رسولی دیگر برای تعلیم شریعت موسی ارسال میشد و این امر تا حضرت عیسی ادامه داشت و عیسی را معجزات دادیم از قبیل زنده کردن مردگان و شفا دادن کور مادرزاد و معجزات دیگر و عیسی را با همراهی جبرئیل با وی تایید کردیم تا اینکه به آسمان عروج کرد. و عکس العمل یهود در مقابل رسولان اینگونه بود که اگر با هوای نفسانی آنان همخوانی نداشت آن را تکذیب میکردند و میگفتند این رسول خدا نیست و اگر میدیدند که رسولان پافشاری میکنند، و به آنان دسترسی پیدا میکردند، آنان را میکشتند و این کشتن در مورد زکریا و یحیی مهیا شد ولی در مورد حضرت عیسی نتوانستند و به آسمان عروج نمود و در مورد حضرت رسول الله ص نیز تلاش کردند که نافرجام ماند مثلا زمانی غذای مسموم به ایشان دادند و زمانی سعی کردند ایشان را سحر کنند. پس وظیفه ی ما مسلمانان این است که درس عبرت بگیریم و مثل بنی اسرائیل برخورد نکنیم بلکه احکام شرعی را با جان و دل قبول کنیم هرچند با شهوات نفسانی همخوانی نداشته باشد.

مستندات
وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ:
به موسی تورات را یکباره و کامل عطا کردیم. (نسفی)
وَقَفَّيْنَا مِن بَعْدِهِ بِالرُّسُلِ:
و بعد به تبعیت وی رسولان بیشماری فرستادیم از قبیل يوشع واشمويل وشمعون وداود وسليمان وشعياء وأرمياء وعزير وحزقيل وإلياس واليسع ويونس وزكريا ويحيى وغير آنها. (نسفی)
ذکر نعمتی دیگر برای بنی اسرائیل است که یهود بجای قدر شناسی و ایمان به آن کفر ورزیدند. (رازی)
{وآتينا عيسى ابن مريم البينات}
و به عیسی پسر مریم، معجزه ها دادیم از قبیل زنده کردن مردگان و شفا دادن کور مادرزاد را و پیسه را و خبر دادن از غیب را. (نسفی)
{وأيدناه بِرُوحِ القدس}
و عیسی را تایید کردیم به روح مقدس یعنی پاک. (نسفی)
منظور از روح القدس میتواند که جبرئیل باشد زیرا این جبرئیل بود که وقتی یهود قصد کشتن حضرت عیسی را کردند به آسمان برد. (نسفی)
و یا منظور این است که به وی اسم اعظم آموختیم تا بدان وسیله مردگان را زنده کند. (نسفی)
با همراهی و اسکورت جبرئیل، عیسی را تایید کردیم یعنی جبرئیل همیشه همراه حضرت عیسی بود تا وقتی که حضرت عیسی به آسمان عروج نمود. (خازن)
روح القدس میتواند که منظور انجیل باشد زیرا دین و مصالح دنیا به ان صلاح مییابد. (رازی)
{أَفَكُلَّمَا جَاءَكُمْ رَسُولٌ بِمَا لاَ تَهْوَى}
هرگاه رسولی با حکمی آمد که شما خوشتان میآمد. (نسفی)
{أَنفُسُكُم استكبرتم}
از قبول آن حکم تکبر ورزیدید. (نسفی)
از تبعیت آن رسول کبر ورزیدید چون در حال ریاست بودند و فکر میکردند اگر ایمان بیاورند آن ریاست از دستشان برون رود. (بحرا لعلوم)
{فَفَرِيقًا كَذَّبْتُمْ}
پس گروهی از رسولان را تکذیب کردید مثل تکذیب حضرت عیسی و حضرت محمد ص. (نسفی)
{وَفَرِيقًا تَقْتُلُونَ}
و گروهی از رسولان را کشتید. (نسفی)
مثل قتل زکریا و یحیی. (بحر العلوم)
در اینکه در این آیه کلمه ی تقتلون که مضارع است و آینده معنا میدهد ذکر شده است ممکن است برای رعایت فواصل آیه باشد و یا اینکه برای این ذکر میکند که چون اینان قصد کشتن حضرت محمد ص را کرده بودند و اگر الله محفوظ نمیداشت، عملی میکردند. (نسفی)
رسول الله ص فرموده اند که شما ای مسلمانان از امتهای پیشین تبعیت خواهید کرد در وجب به وجب و ذراع به ذراع اعمال آنان حتی اگر آنان زمانی به سوراخ سوسماری داخل شده باشند شما نیز داخل خواهید شد و صحابه گفتند منظور از امتهای پیشین یهود و نصاری هستند؟ فرمدوند آری غیر اینها چه کسانی باشند پس ما نیز باید مواظب باشیم که وقتی عالمی به راه درستی هدایت کند که با شهوات و هوای ما همخوانی ندارد تکذیب نکنیم و آنچه را که به مذاق خوش میآید را قبول نکنیم بلکه بر راه راست باید بود و این عده خیلی معدود هستند. (البحر المدید)
وَقَالُوا قُلُوبُنَا غُلْفٌ ۚ بَلْ لَعَنَهُمُ اللَّهُ بِكُفْرِهِمْ فَقَلِيلًا مَا يُؤْمِنُونَ ﴿88﴾
الْبَقَرَة
تفسیر

جواب یهود در مقابل دعوت رسول الله ص این بود که میگفتند: ما نمیتوانیم گفته ی تو را درک کنیم و با عقل ما جور نمیآید و این در حالی است که قلبهای ما پر است از علوم مختلف و حکمت پس بدین سبب ایمان نمیآوریم و الله تعالی در رد ادعای آنان میگوید که خیر چنین نیست بلکه به سبب کفرتان از رحمت دور شده اید و عده ای قلیل از شما ایمان خواهد آورد و نکته ای که در جواب این قوم ذکر شده است به راستی همین است مثل کسانی که در این زمان ادعای علم تجربی دارند و دقیقا همین کلمه را میگویند که ما انواع علوم را داریم و میدانیم و میتوانیم هضم کنیم ولی گفته ی کتب دینی را نمیتوانیم و به این کفر خود افتخار نیز میکنند در حالیکه آنچه مثل علم ریاضی هست از دست کامپیوتر بدون قلب نیز بر میاید و ولی بعنوان انسان قلب نیز باید جایگاهی داشته باشد.

مستندات
وقتی به یهود آیات قرائت میشد به راه حق دعوت میشدند آنان به تمسخر میگفتند که قلبهای مادر غلاف است و نمیتوانیم منظور شما را بفهمیم و یا میگفتند که قلبهای ما از علوم دیگر پر است و احتیاجی به نصیحت تو نداریم. (البحر المدید)
گویند که قلبهای ما همانند ظرفی است که هر نوع علمی را در خود جای میدهد ولی گفته ی رسولان را نمیتوانیم هضم کنیم و با عقل ما جور در نمیآید. (مظهری)
حق نزد این اقوام، حق حقیقی نیست بلکه اینان به چیزی حق گویند که برای آنان نفع عاجل داشته باشد و کسب ذاتی داشته باشد و غیر این باشد آن را باطل میدانند و این عادت پیشینیان این قوم ومعاصران این قوم است. (التفسير القرآني للقرآن)
بَل لَّعَنَهُمُ اللَّهُ بِكُفْرِهِمْ فَقَلِيلًا مَّا يُؤْمِنُونَ:
بلکه هیچ غلافی بر قلبهای آنان نیست بلکه الله تعالی به سبب کفر آنان، آنان را لعنت کرد و از رحمت خود دور کرد و به سبب این است که نمیتوانند علم بیاموزند. (البحر المدید)
این ادعای آنان به سبب کفرشان است پس چه علمی و چه بی نیازی برای آنان هست؟(مظهری)
پس عده ای ناچیز از آنان ایمان میآورند مثل عبدالله بن سلام. (البحر المدید)
حتی عده ی کمی از آنان نیز ایمان نمیآورند. (مظهری)
زمان کمی ایمان میآورند وبعد کفر میورزند. (ابی سعود)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود