0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
قَالَ يَا نُوحُ إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ ۖ إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صَالِحٍ ۖ فَلَا تَسْأَلْنِ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ ۖ إِنِّي أَعِظُكَ أَنْ تَكُونَ مِنَ الْجَاهِلِينَ ﴿46﴾
هُود
تفسیر

الله متعال فرمود: ای نوح وی از اهل تو که وعده ی نجات آنها را داده بودم نیست و آن پسرت عمل نادرست انجام میدهد و این سوال تو به این طریق که شبهه ی شک در وفای به وعده ی من دارد، کار درستی نیست و من تو را نصیحت میکنم که جزو جاهلان به من نباشی.

مستندات
قَالَ يَا نُوحُ إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ
بخاطر اینکه بین کافر و مسلمان ولایتی نیست. (بیضاوی)
وی جزو کسانیکه وعده ی نجات داده شده بود، نیست. (ابوسعود)
إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صَالِحٍ
چراکه وی دارای عمل فاسد است. (بیضاوی)
وی عمل غیر نیک انجام میدهد.(بیضاوی)
این مطلب اشاره به این دارد که نجات یافتگان بخاطر بر صلاح بودنشان بوده است. (ابوسعود)
این نشان میدهد که خویشاوندی دینی بر خویشاوندی نسبی ترجیح دارد و از نظر نسب هرچه نزدیکتر باشد در اصل اگر در دین چنین نباشد، از دور نیز دورتر است. (نسفی)
این سوال تو ای نوح، عمل درستی نیست و من به آن رضا ندارم. (الدر المنثور)
فَلَا تَسْأَلْنِ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ
در مورد چیزی که نمیدانی درست یا است یا خیر، سوال نکن. (بیضاوی)
وقتی حقیقت حال آشکار شد دیگر از من طلب نکن. (ابوسعود)
إِنِّي أَعِظُكَ أَن تَكُونَ مِنَ الْجَاهِلِينَ
چراکه در وعده ی نجات استثنا آورده بود و گفته بود: الا من سبق علیه القول ولی حب فرزند حضرت نوح را به خود مشغول کرده بود و از همین رو امر بر وی مشتبه شده است. (بیضاوی)
نصحیتت میکنم که از جمله ی تکذیب کنندگان قدرت و قضای الهی نباشی. (بحر العلوم)
از جمله ی ترک کنندگان فرمان من نباشی. (بحر العلوم)
قَالَ رَبِّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أَسْأَلَكَ مَا لَيْسَ لِي بِهِ عِلْمٌ ۖ وَإِلَّا تَغْفِرْ لِي وَتَرْحَمْنِي أَكُنْ مِنَ الْخَاسِرِينَ ﴿47﴾
هُود
تفسیر

نوح گفت: پروردگارا ! من بر تو پناه میبرم و به تو اعتصام میورزم از اینکه از این به بعد از تو درخواستی داشته باشم که خود نمیدانم آیا این درخواست بر مقتضای حکمت است و یا علمی نداشته باشم بر اینکه آیا این درخواست جایز است یا خیر، اگر تو مرا از آنچه از درخواستم و سوالم گذشت را نیامرزی و مورد رحمت خود قرار ندهی در آینده نیز ممکن است تکرار شود و در صورت تکرار من از جمله ی زیانکشان خواهم بود، چراکه به چیزی مشغول شده ام که در شان و جایگاه من نبوده است.

مستندات
قَالَ رَبِّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أَسْأَلَكَ مَا لَيْسَ لِي بِهِ عِلْمٌ
به تو اعتصام و پناه میبرم و با تو امتناع میکنم از اینکه..... (بحر العلوم)
یعنی از این به بعد خودت مرا در حفظت نگهدار تا از تو آنچه را که به جواز آن علم ندارم، نپرسم. (بحر العلوم)
از اینکه در اینده از تو چیزی بطللبم که خودم به صحت آن علم ندارم، از سر ادب و از روی قبول نصیحت این را میگویم. (کشاف)
از اینکه از تو خواسته ای داشته باشم که نمیدانم بر مقتضای حکمت است یا خیر. (ابوسعود)
وَإِلَّا تَغْفِرْ لِي وَتَرْحَمْنِي أَكُن مِّنَ الْخَاسِرِينَ
اگر نیامرزی و مرحمت نکنی، از فریب خوردگان در معامله خواهم بود. (بحر العلوم)
این مطلب اشاره به این دارد که کسی مستحق آمرزش و رحمت نشود مگر اینکه رحمت و فضل الله شامل حال وی گردد، همچنانکه رسول الله ص فرموده اند: کسی وارد بهشت نشود مگر اینکه رحمت الله شامل حال وی گردد و صحابه گفتند: حتی تو هم همینطور هستی؟ رسول الله ص: بله حتی من نیز همینطور هستم مگر اینکه الله مرا با رحمت خود مورد بخشش قرار دهد. (تاویلات اهل سنت)
اگر آنچه از سوال که در آن کوتاهی کردم را نیامرزی و با قبول توبه و تفضل بر من، مرحمت نکنی، از جمله ی کسانیکه در عمل زیان دیده اند، خواهم بود. (بیضاوی)
با عصمت خودت مرا از برگشت به این موارد، دور نکنی از جمله ..... (نسفی)
چراکه غافل شدن از شکر نعمت بعد حصول نعمت به این آشکاری که همان نجات خود و مومنان و هلاک کفار بوده است و مشغول شدن به آنچه که به وی مربوط نیست، معامله ای زیان آور و بدون سود خواهد بود. (ابوسعود ملخصا)
قِيلَ يَا نُوحُ اهْبِطْ بِسَلَامٍ مِنَّا وَبَرَكَاتٍ عَلَيْكَ وَعَلَىٰ أُمَمٍ مِمَّنْ مَعَكَ ۚ وَأُمَمٌ سَنُمَتِّعُهُمْ ثُمَّ يَمَسُّهُمْ مِنَّا عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿48﴾
هُود
تفسیر

و گفته شد: ای نوح فرود آی از کشتی و از کوه و در مکانی استقرار بیاب در حالیکه برایت سلامتی از آفات و بدی ها هست و انواع خیرات برای تو و برای امتهاییکه بعد تو خواهند آمد و این برای کسانی است که بر ایمان بمانند و دیگر امتهایی نیز خواهند بود که با وجود کفرشان در دنیا تا مدتی از نعمتهای دنیوی استفاده خواهند کرد و بعد آنان را عذاب دردناک در برخواهد گرفت حالا این عذاب در دنیا خواهد بود و یا در آخرت.

مستندات
قِيلَ يَا نُوحُ اهْبِطْ بِسَلَامٍ مِّنَّا
گفته شده است: از کوه جودی به مکان قرار فرود آی. (تاویلات اهل سنت)
از کشتی فرود آی. (ابوسعود)
فرود آی و در مکانی متسقر شو. (تاویلات اهل سنت)
سلام یعنی سلامتی از شر بدی ها و آفات. (تاویلات اهل سنت)
این جواب دعای مغفرت و رحمت حضرت نوح است. (تاویلات اهل سنت)
سلام از طرف الله، یاد نیک از وی تعالی است. (تاویلات اهل سنت)
برکت یعنی رسیدن و نیل به هر نوع خوبی بدون اینکه تبعاتی داشته باشد و نتیجه ی سلام و برکت یکی میشود. (تاویلات اهل سنت)
و ایمان و اسلام نیز به مانند برکت و سلام هستند یعنی در عبارت مختلف ولی در نتیجه یکی هستند، چراکه اسلام یعنی تسلیم و سپردن نفس است خالص برای الله طوری که برای غیر الله حقی در آن قائل نشوی و ایمان یعنی تصدیق و باور الله که پروردگار بنده است و پروردگار هر چیز دیگر نیز هست پس وقتی کسی خود را تسلیم الله کرد بالتبع به ربوبیت الله متعال اقرار کرده است و وقتی که به ربوبیت الله اعتراف کرد بالتبع همه را تسلیم الله کرده است. (تاویلات اهل سنت)
وَبَرَكَاتٍ عَلَيْكَ
میتواند که جواب دعای رب انزلنی منزلا مبارکا، باشد. (تاویلات اهل سنت)
بعض اهل تاویل گفته اند: سلام و برکات بر نوح و امت همراه وی در دنیا است که از غرق نجات یافتند و از خیرات و منافع دنیوی استفاده کرده اند. (تاویلات اهل سنت)
بعض دیگر گفته اند: سلام و برکت در آخرت است. (تاویلات اهل سنت)
خیرات نامی و آنچه از ارزاق که برای تو و نسل تو لازم است. (ابوسعود)
وَعَلَىٰ أُمَمٍ مِّمَّن مَّعَكَ
در وقت نجات همراه حضرت نوح امتی نبوده است بلکه چند نفر بوده اند، و منظور الله متعال امتهایی که بعد وی خواهند آمد، است. (تاویلات اهل سنت)
تا روز قیامت که از اینها منشعب میگردد. (ابوسعود)
این قضیه بر این مطلب دلالت دارد که دین همه ی انبیاء یکی است و امت پیامبران بعدی امت پیامبران قبلی نیز هستند هرچند که ممکن است در شرائع مختلف باشند. (تاویلات اهل سنت)
منظور امت محمدی است چراکه در سوره انا انزلنا، سلام را آورده است. (نیسابوری)
وَأُمَمٌ سَنُمَتِّعُهُمْ ثُمَّ يَمَسُّهُم مِّنَّا عَذَابٌ أَلِيمٌ
خبر میدهد که به امتی در این دنیا منفعت خواهد رساند و بعد برای آنان عذاب دردناک خواهد رسید. (تاویلات اهل سنت)
در دنیا و یا در آخرت عذاب دردناک خواهند دید. (ابوسعود)
گفته شده است: امم ممتعه همان قومهای هود و صالح و لوط وشعیب هستند که نفع بردند و بر هریک عذاب درخورشان نازل شد. (ابوسعود)
تِلْكَ مِنْ أَنْبَاءِ الْغَيْبِ نُوحِيهَا إِلَيْكَ ۖ مَا كُنْتَ تَعْلَمُهَا أَنْتَ وَلَا قَوْمُكَ مِنْ قَبْلِ هَٰذَا ۖ فَاصْبِرْ ۖ إِنَّ الْعَاقِبَةَ لِلْمُتَّقِينَ ﴿49﴾
هُود
تفسیر

این قصه ی نوح و قومش از جمله ی امور غیبی است که به تو وحی شده است و تو قبل اینکه قرآن به تو داده شود و یا قبل این خبر، نمیدانستی و همینطور قوم تو نیز نمیدانستند، پس بر آنچه در راه تبلیغ رسالت خواهی دید، شکیبا باش چراکه عاقبت امر برای یکتاپرستانی است که از گناه دوری میکنند.

مستندات
تِلْكَ مِنْ أَنبَاءِ الْغَيْبِ نُوحِيهَا إِلَيْكَ
آنچه از قصه ی نوح و قومش برایت گفته ایم، از اخبار غیبی است. (بحر العلوم)
یعنی آنچه خبر میدهی از اخبار غیبی است که دلیل بر نبوت تو است. (بحر العلوم)
اخبار غیبی که جبرییل بر تو نازل میکند. (بحر العلوم)
بعضی از آن را نمیدانستی. (مظهری)
مَا كُنتَ تَعْلَمُهَا أَنتَ وَلَا قَوْمُكَ مِن قَبْلِ هَٰذَا
قبل این قرآن نمیدانستی و قومت نیز نمیدانست. (بحر العلوم)
یادآوری مساله ی ندانستن قومش برای نشان دادن این امر است که حضرت رسول الله ص که از خود آنها است وقتی همه نمیدانند پس خبر دادن حضرت رسول الله ص دلیل آشکار بر نبوتش است. (ابوسعود)
فَاصْبِرْ
اگر تو را تصدیق نکردند پس بر تکذیب آنان شکیبا باش.(بحر العلوم)
بعد اینکه امر تبلیغ تو آشکار شد و آنچه در این راه خواهی دید همانند نوح شکیبا باش. (مظهری)
إِنَّ الْعَاقِبَةَ لِلْمُتَّقِينَ
یعنی آخر امر برای موحدانی که از شرک و بدی ها دوری میکنند، است.(بحر العلوم)
با پیروزی در دنیا و نجات در آخرت. (مظهری)
همچنانکه در نوح و قومش مشاهده کردی. (ابوسعود)
وَإِلَىٰ عَادٍ أَخَاهُمْ هُودًا ۚ قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُ ۖ إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا مُفْتَرُونَ ﴿50﴾
هُود
تفسیر

به سوی قوم عاد، برادرشان حضرت هود را فرستادیم، هود گفت: ای قوم من الله را به یگانگی عبادت کنید و بدانید که الهی غیر الله نیست. شما با ادعای اینکه بتان همتای الله هستند و با گفتن اینکه الله به شما امر کرده که آنان را عبادت کنید، شما با این سخن به الله متعال دروغ نسبت داده اید.

مستندات
عاد. (اسم خاص) قومی که هود (ع) به رسالت ایشان آمد و ایشان از نسل عادبن نوح بودند از باعث نافرمانی حق بطوفان باد هلاک شدند. ↑۱ ↑۲۸ و اولین قبیلهٔ عرب بائده را عاد گفته اند و آنان فرزندان عادبن عوص بن ارم بن سام بن نوح (ع) بودند و محل مأوای آنان به أحقاف (بین یمن و عمان) از بحرین تا حضر موت بوده است. (صبح الاعشی ج ۱ ص ۳۱۳) (عقدالفرید ج ۱ ص ۵۳) (مجمل التواریخ صص ۱۴۶ - ۱۴۸) (عیون الاخبار ص ۱۱۴)
وَإِلَىٰ عَادٍ أَخَاهُمْ هُودًا
به قوم عاد یکی از آنها را فرستادیم. (ابوسعود)
قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ
الله را یگانه بدانید. (ابوسعود)
مَا لَكُم مِّنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُ
الله را به عبادت خاص گردانید. (ابوسعود)
إِنْ أَنتُمْ إِلَّا مُفْتَرُونَ
با گرفتن بتان بعنوان شرکای الله ، شما به الله دروغ بسته اید. (ابوسعود)
با گفتن اینکه الله امر به عبادت آنها کرده است. (ابوسعود)
يَا قَوْمِ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا ۖ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى الَّذِي فَطَرَنِي ۚ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ﴿51﴾
هُود
تفسیر

ای قوم من بدانید که من بر این دعوت خودم از شما اجری نمیخواهم و اجر من بر کسی نیست جز آن الله که مرا خلق کرده است، آیا به این قضیه فکر نمیکنید و عقل خود را بکار نمیگیرید؟

مستندات
يَا قَوْمِ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا
هر پیامبری قوم خود را به این سخن مورد خطاب قرار میدهد تا تهمت اینکه برای گرفتن اجر انجام میدهد را از خود دفع کند و نشان بدهد که نصیحتش خالصانه است. (بیضاوی)
إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى الَّذِي فَطَرَنِي
فعل فطرت و خلقت از اولین نعمتهایی است که الله بر ما ارزانی داشته است پس همین باعث میشود که از غیر وی تعالی امید اجر نداشته باشد.(ابوسعود)
أَفَلَا تَعْقِلُونَ
آیا عقل خود را بکار نمیگیرید تا به حق و ناحق را بشناسید؟ (بیضاوی)
و درست را از نادرست بشناسید. (بیضاوی)
وقتی شما کسی را که اجرش را فقط از الله میخواهد رد میکنید درحالیکه نفی تهمت از این بالاتر نمیشود. (نسفی)
آیا از این قضیه غافل هستید؟ (ابوسعود)
آیا به همه چیز جهل دارید و چیزی را متوجه نمیشوید چراکه این امری است که بر هیچ عاقلی شایسته نیست که پوشیده باشد.(ابوسعود)
وَيَا قَوْمِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ يُرْسِلِ السَّمَاءَ عَلَيْكُمْ مِدْرَارًا وَيَزِدْكُمْ قُوَّةً إِلَىٰ قُوَّتِكُمْ وَلَا تَتَوَلَّوْا مُجْرِمِينَ ﴿52﴾
هُود
تفسیر

ای قوم من از پروردگار خود با ایمان آوردن و توحید وی طلب آمرزش کنید و به سوی وی برگردید از شرک و گناهان، اگر چنین کنید، الله از آسمان برای شما باران پی در پی خواهد فرستاد که باعث ازدیاد اموال و نسل شما خواهد شد و قدرت بدنی که دارید با قدرت مال و فرزند، فزونی خواهد یافت و از گفته ی من و دعوت من رویگردا نشوید و بر جرم و شرک خود نمانید.

مستندات
وَيَا قَوْمِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ
استغفار و توبه به یک معناست. (تاویلات اهل سنت)
استغفار در اینجا به معنی ایمان خواهد بود یعنی اول ایمان بیاورید و بعد از آنچه از شرک و گناهان انجام داده اید، توبه کنید. (خازن)
از آنچه از مساوی و بدهی انجام داده اید طلب بخشش کنید و پشیمان شوید و به طاعت الله برگردید. (تاویلات اهل سنت)
معلوم است که منظور هود گفتن استغفرالله نیست بلکه درخواست این مطلب است که کاری انجام دهید که به سبب آن مسحق آمرزش شوید و ان توحید الله است. (تاویلات اهل سنت)
با برگشت از شرک از الله طلب آمرزش کنید. (تاویلات اهل سنت)
بگویید پروردگارا، گناهان ما را ببخش. (بحر العلوم)
يُرْسِلِ السَّمَاءَ عَلَيْكُم مِّدْرَارًا
آمده است: باران از عاد قطع شده بود و نسل آنان خشکیده بود پس حضرت هود خبر داد که اگر شما توبه کنید و طلب آمرزش کنید، الله به شما باران خواهد فرستاد و به سبب آن صاحب نسل و توالد خواهید شد. (تاویلات اهل سنت)
وَيَزِدْكُمْ قُوَّةً إِلَىٰ قُوَّتِكُمْ
و قوت افعالتان را به قوت بدنتان اضافه خواهد کرد. (تاویلات اهل سنت)
در صورت ایمان آوردن با توالد و نسل از شما و با دادن اموال، به شما قدرت بیشتر بر قدرت بدنی که دارید، خواهد بخشید. (خازن)
قوت به دین را به قوت بدنی خود اضافه خواهید کرد. (خازن)
وَلَا تَتَوَلَّوْا مُجْرِمِينَ
از آنچه به آن دعوت میکنم روی نگردانید که از جمله ی مجرمین خواهید بود. (تاویلات اهل سنت)
از قبول نصیحت و سخن من روی گردان نشوید در حالیکه مشرک نیز هستید. (خازن)
جرم یعنی فرو رفتن در گناه. (تاویلات اهل سنت)
جرم یعنی گناه کسب شده. (تاویلات اهل سنت)
قَالُوا يَا هُودُ مَا جِئْتَنَا بِبَيِّنَةٍ وَمَا نَحْنُ بِتَارِكِي آلِهَتِنَا عَنْ قَوْلِكَ وَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِينَ ﴿53﴾
هُود
تفسیر

و گفتند: تو برای ما دلیلی نیاورده ای که دلالت بر راست بودن ادعای تو باشد و ما عبادت بتان خود را بخاطر سخن تو ترک نخواهیم کرد و امید ایمان نداشته باش که ما تصدیق کننده ی تو نخواهیم بود.

مستندات
قَالُوا يَا هُودُ مَا جِئْتَنَا بِبَيِّنَةٍ
قوم هود گفتند: برای ما حجت و بیانی نیاورده ای. (بحر العلوم)
حجتی که دال بر نبوت تو باشد را نیاوردی. و این گفته ناشی از فرط گردنکشی و عناد وده است که هرآنچه که از معجزات آورده بود را هیچ میشمردند. (ابوسعود)
وَمَا نَحْنُ بِتَارِكِي آلِهَتِنَا عَن قَوْلِكَ
بخاطر سخن تو، ما عبادت و پرستش اله های خود را ترک نمیکنیم. (بحر العلوم)
وَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِينَ
ما رسول الله بودن تو را تصدیق و باور نمیکنیم. (بحر العلوم)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود