0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
قَالَ مَعَاذَ اللَّهِ أَنْ نَأْخُذَ إِلَّا مَنْ وَجَدْنَا مَتَاعَنَا عِنْدَهُ إِنَّا إِذًا لَظَالِمُونَ ﴿79﴾
يُوسُف
تفسیر

یوسف گفت: پناه بر الله که ما کسی غیر از آن کسی را که کالای خود را یافتیم، بگیریم، و بر فرض اگر بر طبق خواسته ی شما عمل کنیم از ظالمان خواهیم بود که بر خلاف وحی الهی عمل کرده اند و بدون اذن شرعی خلاف حدود الهی عمل کرده اند، خواهیم بود.

مستندات
قَالَ مَعَاذَ اللَّهِ أَن نَّأْخُذَ إِلَّا مَن وَجَدْنَا مَتَاعَنَا عِندَهُ
یوسف گفت: بر الله پناه میبرم از اینکه غیر کسی که نزد وی پیدا شد را بگیرم، چراکه شما فتوی دادید که اگر کسی غیر از وی گرفته شود، ظالم است. (مظهری)
نگفت مگر کسی که دزدیده کرده است تا دروغ نگفته باشد. (مظهری)
پناه بر الله که بخاطر مصلحت شما کسی دیگر را بگیریم. (الفواتح الالهیه)
إِنَّا إِذًا لَّظَالِمُونَ
اگر من شما را بجای وی بگیرم از ظالمان خواهیم بود. (مظهری)
منظور یوسف این بود که الله متعال رضایت داد که آنکسی را که در بار وی پیدا شده است، را نگهدارد پس اگر کسی دیگر را بجای وی بگیرد از ظالمان خواهد بود. (مظهری)
اگر بر طبق خواسته ی شما عمل کنیم، از جمله ی ظلم کنندگان خواهیم بود. (الفواتح الالهیه)
از جمله ی خارجان از حدود الهی بدون اجازه ی شرع خواهیم بود. (الفواتح الالهیه)
فَلَمَّا اسْتَيْأَسُوا مِنْهُ خَلَصُوا نَجِيًّا ۖ قَالَ كَبِيرُهُمْ أَلَمْ تَعْلَمُوا أَنَّ أَبَاكُمْ قَدْ أَخَذَ عَلَيْكُمْ مَوْثِقًا مِنَ اللَّهِ وَمِنْ قَبْلُ مَا فَرَّطْتُمْ فِي يُوسُفَ ۖ فَلَنْ أَبْرَحَ الْأَرْضَ حَتَّىٰ يَأْذَنَ لِي أَبِي أَوْ يَحْكُمَ اللَّهُ لِي ۖ وَهُوَ خَيْرُ الْحَاكِمِينَ ﴿80﴾
يُوسُف
تفسیر

و بزرگ آنان گفت: آیا نمیدانید که پدر از شما برای برگرداندن برادرمان، از شما عهد و پیمان همراه قسم به الله گرفت و آیا نمیدانید که قبلا در حق یوسف چه کوتاهی هایی کرده اید. در نتیجه من از اینجا بر نمیگردم مگر اینکه پدر اجازه دهد و یا اینکه حکم وقضای الهی بیاید که من بروم و یا بمیرم و یا برادرم آزاد شود. و اوست که حکمش جز حق نیست.

مستندات
فَلَمَّا اسْتَيْأَسُوا مِنْهُ
وقتی از یوسف و براورده شدن خواسته ی آنها به شدت مأیوس شدند. (ابوسعود)
خَلَصُوا نَجِيًّا
کناره گیره کرده و از مردم خود را جدا کردند، به نجوی کردن پرداختند. (ابوسعود)
قَالَ كَبِيرُهُمْ
قتاده و سدی و ضحاک: بزرگ از نظر سن که روبیل باشد گفت:... (ابوسعود)
ابن عباس و کلبی: بزرگ از نظر رای که همان یهودا باشد گفت:... (ابوسعود)
مجاهد: شمعون بوده است. (مظهری)
أَلَمْ تَعْلَمُوا أَنَّ أَبَاكُمْ قَدْ أَخَذَ عَلَيْكُم مَّوْثِقًا مِّنَ اللَّهِ
گویا همه به این نتیجه رسیدند که برگردند و فقط وی مخالفت کرده و به اعتراض گفت: مگر نمیدانید به نام الله عهد گرفته است؟ (ابوسعود)
وَمِن قَبْلُ مَا فَرَّطتُمْ فِي يُوسُفَ
و قبل این نیز چه کوتاهی هایی که در حق یوسف انجام داده اید. (ابوسعود)
آیا نمیدانید که پدر شما از شما عهد گرفته است و قبلا در حق یوسف چه کرده اید؟ (ابوسعود)
منظورش همان خیانتی است که در حق یوسف کرده اید. (مظهری)
فَلَنْ أَبْرَحَ الْأَرْضَ حَتَّىٰ يَأْذَنَ لِي أَبِي
خاک مصر را ترک نکنم بر طبق آنچه به پدرم قول داده بوده ام مگر اینکه یعقوب اجازه ی برگشت بدهد. (ابوسعود)
أَوْ يَحْكُمَ اللَّهُ لِي
یا الله حکمی دهد که طوری باشد که عهد شکنی حساب نشود. (ابوسعود)
یا الله حکم به خلاص برادرم کند. (ابوسعود)
یا اینکه بمیرم. (مظهری)
یا با جنگ با مصریان تا برادرم خلاص شود. (مظهری)
وَهُوَ خَيْرُ الْحَاكِمِينَ
الله جز به عدل و حق حکم نمیکند. (ابوسعود)
ارْجِعُوا إِلَىٰ أَبِيكُمْ فَقُولُوا يَا أَبَانَا إِنَّ ابْنَكَ سَرَقَ وَمَا شَهِدْنَا إِلَّا بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حَافِظِينَ ﴿81﴾
يُوسُف
تفسیر

به پیش پدرتان برگردید و بگویید که فرزندت متهم شده به دزدی شده است و ما چیزی جز آنچه میدانیم را گواه نیستیم و ما بر غیب احاطه نداریم. نکته: از برگشت و نوع برخورد برادرانش چنین بر میآید که به دزدی وی باور داشته اند و هدف اثبات آن نزد پدرشان بوده است تا تبرئه شوند.

مستندات
ارْجِعُوا إِلَىٰ أَبِيكُمْ
آن بزرگ آنها در شهر ماند و به بقیه گفت:...
فَقُولُوا يَا أَبَانَا إِنَّ ابْنَكَ سَرَقَ
نسبت دزدی دادن از این جهت بود که بر طبق مشاهدات خودش، چنین برداشت کرد. (نیسابوری)
ویا منظورش این است که از نظر پادشاه و یارانش، وی دزدی کرده است. (نیسابوری)
در قرائت ابن عباس به تشدید راء است که به معنی به وی نسبت دزدی داده شده است، میباشد. (نیسابوری)
وَمَا شَهِدْنَا إِلَّا بِمَا عَلِمْنَا
ما گواه نیستیم مگر به اندازه ای که یقین داریم از مشاهده ی پیمانه در بار برادرمان. (نیسابوری)
وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حَافِظِينَ
به امر پنهان ما نگهبان نیستیم چراکه غیب را جز الله نمیداند. (نیسابوری)
از عکرمه: غیب یعنی شب یعنی شاید که در شب در بار وی گذاشته شده باشد. (نیسابوری)
ما وقتی که عهد کردیم نمیدانستیم که وی دزدی خواهد کرد. (نیسابوری)
ما نمیدانستیم که وقتی از ما حکم دزدی را میپرسند، چنین حیله ای در سر دارند. (نیسابوری)
ما نمیدانستیم که با این وضع روبرو خواهیم شد. (ابوسعود)
ما نمیدانستیم که تو به این مصیبت بعد مصیبت یوسف دچار خواهی شد. (ابوسعود)
ما که شب و روز محافظش نبودیم شاید که شبانه در بار وی گذاشته شده باشد. (مظهری)
ما دزدی کردن وی را ندیدیم ولی متهم به دزدی شده است. (بحر العلوم)
وَاسْأَلِ الْقَرْيَةَ الَّتِي كُنَّا فِيهَا وَالْعِيرَ الَّتِي أَقْبَلْنَا فِيهَا ۖ وَإِنَّا لَصَادِقُونَ ﴿82﴾
يُوسُف
تفسیر

و از آبادی که ما در آن بوده ایم و این قضیه رخ داد بپرس و همچنین از کاروانی که همراه بود نیز بپرس و ما قطعا راستگویان هستیم.

مستندات
وَاسْأَلِ الْقَرْيَةَ الَّتِي كُنَّا فِيهَا
منظور از اهل آبادی مصر بپرس. (بحرالعلوم)
از هل مصر بپرس. (بحر العلوم)
گفته میشود: منظورش همان مکانی است که ندا دهنده آنان را نگهداشت و متهم به دزدی کرد. (بحر العلوم)
وَالْعِيرَ الَّتِي أَقْبَلْنَا فِيهَا
از کاروان کنعانی همراه ما بودند، بپرس. (بحر العلوم)
وَإِنَّا لَصَادِقُونَ
ما در گفتارمان، راستگو هستیم. (بحر العلوم)
گفته میشود که حضرت یوسف چنین کاری را با پدرش انجام داده است این بود که به امر الله متعال بوده است تا اجر و درجه ی یعقوب را مثل پدرانش بالا ببرد و بعضی گفته اند که برای این بود که یوسف میترسید اگر خود را معرفی کند، باز برادرانش حیله ای انجام داده و باز از پدرش وی را پنهان کنند. (نسفی)
قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ أَنْفُسُكُمْ أَمْرًا ۖ فَصَبْرٌ جَمِيلٌ ۖ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَأْتِيَنِي بِهِمْ جَمِيعًا ۚ إِنَّهُ هُوَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ ﴿83﴾
يُوسُف
تفسیر

یعقوب گفت: نه آنچنان است که شما میگویید بلکه این چیزی است که نفس شما آن را برای شما تزیین کرده و خود باعث آن شده اید، پس کار من صبر و شکیبایی به بهترین وجه است، و الله متعال قطعا به حال من و آنان داناست و قطعا با حکمت خودش اینکار را بر من داشته است.

مستندات
قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ أَنفُسُكُمْ أَمْرًا
یعقوب گفت: قضیه آنطور که شما میگید نیست بلکه این چیزی است که.... (مظهری)
این امری بوده است که خود شما قصد آن را داشته اید، اگر شما نمیگفتید آن مرد از کجا میدانست که کسیکه دزدی کند را به بردگی گرفته میشود. (نسفی)
این دزدی کرده گفتن شما، امری است که نفس شما به شما زینت داده است و یا آسان گردانده است.(العز ن عبدالسلام)
فَصَبْرٌ جَمِيلٌ
پس کار من این است که شکیبایی نیک داشته باشم. (بیضاوی)
صبر جمیل، زیباتر است. (بیضاوی)
کار من صبر نیک کردن است نه شکایت کردن به مردم. (مظهری)
عَسَى اللَّهُ أَن يَأْتِيَنِي بِهِمْ جَمِيعًا
باشد که الله متعال همه ی آنها را یعنی یوسف و برادرش بنیامین و بزرگشان را برای من بیاورد. (نسفی)
إِنَّهُ هُوَ الْعَلِيمُ
به حال من که در غم و افسوس بودنم را میداند. (نسفی)
به حال من و حال آنها داناست. (بیضاوی)
الْحَكِيمُ
کس است که مرا بخاطر حکمتی مورد ابتلا قرار داده است. (نسفی)
در تدبیر امور من و آنها، صاحب حکمت است. (بیضاوی)
وَتَوَلَّىٰ عَنْهُمْ وَقَالَ يَا أَسَفَىٰ عَلَىٰ يُوسُفَ وَابْيَضَّتْ عَيْنَاهُ مِنَ الْحُزْنِ فَهُوَ كَظِيمٌ ﴿84﴾
يُوسُف
تفسیر

و یعقوب از فرزندانش روی گرداند و در دلش گفت: آه و حسرت بر یوسف شد، و چشمانش از گریه، سفید شد این درحالی است که از غصه و غضب پرشده بود ولی بروز نمیداد.

مستندات
وَتَوَلَّىٰ عَنْهُمْ
وقتی این را از فرزندانش شنید، بد دانسته از آنان روی گردانی کرد. (ابوسعود)
آنان را سرزنش کرده و روی گرداند. (تاویلات اهل سنت)
وَقَالَ يَا أَسَفَىٰ عَلَىٰ يُوسُفَ
اسف: غم شدید و حسرت را گویند. (ابوسعود)
ای اسف بیا که وقت توست. (ابوسعود)
ای اندوه یوسف. (تاویلات اهل سنت)
احتمال دارد که این را به زبان نیاورده باشد بلکه این خبر از درون یعقوب باشد. (تاویلات اهل سنت)
تاسف بر یوسف هرچند که رفتنش خیلی وقت پیش بود ولی در دل وی هنوز تازه بود و کهنه نمیشد. (ابوسعود)
دیگر اینکه زنده بودن این دو برایش مشخص بود ولی برای یوسف چیزی غیر از امید به رحت الهی نمانده بود. (ابوسعود)
در خبر آمده است که بغیر از امت محمدی استرجاع عطا نشده بود و برای همین است که یعقوب بجای انا لله و انا الیه راجعون، تاسف خودش را اظهار کرد. (ابوسعود)
وَابْيَضَّتْ عَيْنَاهُ مِنَ الْحُزْنِ
از بس گریه کرد، چشمانش به کلی سفید شد. (ابوسعود)
گویند که کلا نابینا شده بوده است وبعضی گویند ضعیف شده بوده است. (ابوسعود)
روایت شده است که اشکهای یعقوب به مدت هشتاد سال که یوسف را گم کرده بود، خشک نشد. (ابوسعود)
این دلیل است بر اینکه گریه کردن و تاسف بر مصیبت امری مشروع است و تحت تکلیف نیز داخل نمیشود. (ابوسعود)
رسول الله ص بر فرزندشان ابراهیم جان گریه کردند و این جمله را گفتند: قلب غمگین است و چشم میگرید و ما بر فراق تو ای ابراهیم، غمگین هستیم. (ابوسعود)
آنچه نامشروع است کارهایی است که جاهلان انجام میدهند از قبیل پاره کردن لباس و زدن به صورت و سینه زدن و نوحه خوانی و داد و فریاد کردن است. (ابوسعود)
فَهُوَ كَظِيمٌ
از غیظ و عصبانیت بر فرزندانش پر است ولی آن را دل نگهداشته و بروز نمیدهد. (ابوسعود)
کظیم کسیکه نفس خود را نگه میدارد وساکت است یعنی غم خود را به مردم بروز نمیداد و در خودش نگه میداشت. (مظهری)
خود را از بی تابی کردن نگهداشتن. (تاویلات اهل سنت)
قَالُوا تَاللَّهِ تَفْتَأُ تَذْكُرُ يُوسُفَ حَتَّىٰ تَكُونَ حَرَضًا أَوْ تَكُونَ مِنَ الْهَالِكِينَ ﴿85﴾
يُوسُف
تفسیر

فرزندان یعقوب گفتند: والله که تو دائما آنقدر یوسف را با دردمندی یاد میکنی که آخر یا جسم و عقلت را از دست بدهی و یا اینکه از هلاک شدگان شوی.

مستندات
قَالُوا تَاللَّهِ تَفْتَأُ تَذْكُرُ يُوسُفَ حَتَّىٰ تَكُونَ حَرَضًا
گفتند: قسم به الله که تو دائما یوسف را از دردمندی به یاد میاوری تا اینکه مریض میشوی و به حد مرگ میرسی. (بیضاوی)
گفته شده است: حرض: کسیکه بیماری یا غمی وی را ذوب کرده باشد. (بیضاوی)
اصل حرض: از غم و پیری ویا عشق، جسم و عقلش، تباه شده باشد. (بغوی)
أَوْ تَكُونَ مِنَ الْهَالِكِينَ
و یا اینکه از جمله ی مردگان شوی. (بیضاوی)
قَالَ إِنَّمَا أَشْكُو بَثِّي وَحُزْنِي إِلَى اللَّهِ وَأَعْلَمُ مِنَ اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ ﴿86﴾
يُوسُف
تفسیر

یعقوب گفت: من از غم و اندوه خود به الله شکایت برده ام و من از الله چیزی را میدانم که شما نمیدانید.

مستندات
قَالَ
وقتی یعقوب درشتی کردن آنان را دید، گفت:... (بغوی)
إِنَّمَا أَشْكُو بَثِّي وَحُزْنِي إِلَى اللَّهِ
بث: شدیدترین غمها را گویند. (بغوی)
حسن: بثی یعنی نیازم را. (بغوی)
من از این غم خود که توان نگهداشتن ان را ندارم به الله شکایت میبرم نه به کسی از شما و نه به کسی دیگر پس من وشکایتم را تنها بگذارید. (نسفی)
وَأَعْلَمُ مِنَ اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ
از صنع و رحمت الله متعال چیزی را میدانم که شما نمیدانید اینکه الله متعال کسی را که دعا کند را ناامید نمیکند و پناه برنده به خودش را فرو نمیگذارد. (نسفی)
شما نمیدانید که یوسف زنده است. (نسفی)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود