0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَىٰ نِسَائِكُمْ ۚ هُنَّ لِبَاسٌ لَكُمْ وَأَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ ۗ عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُونَ أَنْفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنْكُمْ ۖ فَالْآنَ بَاشِرُوهُنَّ وَابْتَغُوا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ ۚ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ۖ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيَامَ إِلَى اللَّيْلِ ۚ وَلَا تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنْتُمْ عَاكِفُونَ فِي الْمَسَاجِدِ ۗ تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلَا تَقْرَبُوهَا ۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ آيَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ﴿187﴾
الْبَقَرَة
تفسیر

براي شما شب رمضان اجازه داده شد و حلال گشت تا با زنان خود مباشرت و مجامعت و سخنی از این سنخ بگویید و انجام دهید. زنان برای شما لباس هستند و شما مردان نیز برای آنان لباس هستید که عیب یکدیگر میپوشانید و به یکدیگر تا این اندازه نزدیک هستید و یکدیگر را از اعمال حرام باز میدارید و مایه ی آرامش یکدیگر هستید و یکدیگر را از آتش جهنم نجات میدهید. الله تعالی میداند که شما با انجام امور نهی شده در شب رمضان به خود خیانت میکنید و برای همین از گناه شما گذشت نمود و به شما اجازه داد که شب رمضان با همسران خود امیزش داشته باشید و بخورید و بیاشامید و توبه کردید و توبه ی شما قبول شد و از عذاب شما درگذشت و به شما تخفیف در حکم داده شد. پس از این به بعد با زنان خود آمیزش کنید و البته آنچه بر شما از حرام و فرض نوشته است را رعایت کنید یعنی با همسران خود در زمانی که عذر شرعی ندارند این امر حلال است و با آمیزش هدفتان نسل آوری باشد و حلال و حرام الله را رعایت کنید. و بخورید و بیاشامید تا وقتی که فجر صادق ظاهر گردد و روز و شب از یکدیگر متمایز گردند و بر سر کوهها فجر صادق آشکار شود. بعد طلوع فجر صادق و آشکار شدن آن دیگر روزه بگیرید و کامل کنید تا غروب آفتاب. و این حلال شدن شب رمضان برای آمیزش با همسران برای کسانی است که اعتکاف نباشند و بر اعتکاف گذاران آمیزش و لوازم آن از قبیل بوسه و لمس حلال نیست. آنچه از امور روزه و محرمات آن و اعتکاف و محرمات آن بیان شد حدود الهی هستند که به آن نباید نزدیک شد. آنچنانکه این احکام را برای شما بیان داشته ایم احکام دینی دیگر را نیز بیان خواهیم نمود. نکته: آنچه از جدول اوقات صلاه و نماز و روزه و وقت سحری و آخر وقت سحری بین مردم در این زمان مرسوم شده است هیچ یک بر اساس معیار شرعی نبوده و اعتبار ندارند و آنچه معتبر است قول صاحب شرع است که روزه را فرض گردانیده است و اصل این است که نظر شرع تامین شود نه نظر دانشمند یا عالم یا هرکس دیگر.

مستندات
أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيامِ الرَّفَثُ إِلى نِسائِكُمْ:
سبب نزول آیه: در ابتدا روزه اینگونه واجب شده بود که وقتی کسی روزه را افطار میکرد تا وقت ادای عشا یا خوابیدن قبل آن ، حق خوردن و آشامیدن و آمیزش را داشت. وقتی عشا را ادا کرد یا خوابید ، خوردن و آشامیدن و جماع تا شب روز بعد حرام میگشت.
شبی حضرت عمر بعد خواندن عشا با همسر خود آمیزش کرد و بعد اینکه غسل بجای آورد ، پشیمان شد و شروع کرد به ملامت خود که چرا چنین نموده است.
بعد پیش رسول الله ص آمد و عرض کرد که از این عملی که انجام داده است از الله تعالی و از رسول الله ص عذر میخواهد. حضرت رسول الله ص فرمودند: این شایسته ی تو نبود. بعد جماعتی از مردان دیگر نیز به این امر اعتراف کردند.
در این حین این آیه نازل شد و شب روزه تا وقت صبح صادق حلال گشت. (خازن)
يعني بر شما حلال گشت رفث با زنان شما یعنی در شب روزه.
رفث به معنی گفتن مسایلی که در بین عموم گفتن آن باعث شرم است، و در این آیه کنایه از آمیزش با همسران خود است. (خارن)
از ابن عباس: الله تعالی با حیا است و از ذکر آمیزش دوری کرده و به کنایه آورده است و منظور در اینجا آمیزش است. (خازن)
هُنَّ لِباسٌ لَكُمْ أي سكن لكم وَأَنْتُمْ لِباسٌ لَهُنَّ:
زن و مرد برای یکدیگر مایه ی آرامش هستند. آرامشی که زن و شوهر کنار پیدا میکنند را در چیزی دیگر نمیتوان یافت. (خازن)
از آنجا که ارتباط زن و شوهر با همانند لباس بر یکدیگر است و تماس بسیار است از این جهت به شما آمیزش در شب را در ماه رمضان حلال گردانید. (نسفی)
گفته شده: از آنجا که زن و شوهر در رختخواب لخت میشوند و در زیر یک لباس میخوابند، هر یک از آنها را لباس گفته شده است. (خازن)
شما ای مردان پوشاننده ی زنان از آتش جهنم هستید و همچنین زنان نیز مردان را چنین پوشاننده هستند (بحر العلوم)
آمده است: زن و شوهر پوشاننده ی همدیگر هستند چراکه از کار حرام یکدیگر را حفظ میکنند و برای همین در حدیث وارد شده است: هرکس ازدواج کند دو سوم دین خود را محافظت داشته است. (خازن)
عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتانُونَ أَنْفُسَكُمْ:
از ابن عباس: الله تعالی دانست که شما به نفس خود در مورد آنچه که به امانت سپرده بود خیانت میکنید. (خازن)
یعنی خیانت شما در آمیزش با همسران در شب روزه یعنی با اینکار به نفس خود خیانت و ظلم میکنید. (خازن)
به فرد عاصی و گناهکار، خاین گفته میشود زیرا دین را به وی به امانت داده اند. (خازن)
خيانت شما بر خود اين است كه نفس خود را در معرض عذاب قرار میدهید و از ثواب نفس کم میکنید. (بیضاوی)
فَتابَ عَلَيْكُمْ:
یعنی توبه کردید و توبه ی شما را پذیرفت و از گناه شما گذشت. (خازن)
يعني به شما تخفيف داده شد و شب رمضان را حلال گردانید. (البحر المحیط)
وَعَفا عَنْكُمْ:
گناهانتان را محو کرد. (خازن)
بر شما امر زنان را آسان گردانید. (البحر المحیط)
از براء بن عازب: در شبهای رمضان مردان به خود خیانت میکردند و این آیه نازل گشت. (خازن)
ابن عباس گوید: این خیانت آن مردان به نفع مردم شد و حکم تسهیل گشت و رخصت داده شد. (خازن)
فَالْآنَ بَاشِرُوهُنَّ:
پس حال در شبهای رمضان مجامعت کنید چرا که برای شما حلال گشته است. (خازن)
مباشره یعنی پوست به پوست خوردن و لمس داشتن است. (خازن)
وَابْتَغُوا ما كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ:
بجویید با این عمل آنچه برای شما در لوح محفوظ نوشته شده است یعنی فرزند مقدر برای شما. (خازن)
گفته اند: با خوردن و آشامیدن و جماع در شب ، بجویید آنچه را که الله برای شما حلال گردانده است. (خازن)
به جايي از زن مباشرت کنید که بر شما حلال شده است نه بر موضع حرام زن. (البحر المحیط)
از زجاج: از قرآن تبعیت کنید در آنچه که در آن براي شما مباح گردانیده شده و امر شده است. (بحر العلوم)
آمیزش در شب رمضان وقتی حلال است که از معذورات شرعی امثال حیض و نفاس خالی باشد. (البحر المحیط)
گفته شده: شب قدر را در این شبها بجویید. (خازن)
منظور از حلال بودن آمیزش این است که آمیزش با زنان و کنیزان خود حلال است. (البحر المحیط)
وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ:
در مورد صرمه پسر قیس نازل شده است: داستان از این قرار بود که وی با دهان روزه در زمین خود کار میکرد و وقت افطار که به خانه برگشت، از اهل خود طعام خواست و وقتی زن وی خواست برایش غذای گرم آماده کن، از فرط خستگی به خواب رفت و وقتی زنش وی را بیدار کرد، از عصیان به الله ابا کرد و چیزی نخورد و روز بعد که گرسنه صبح کرد، نیمروز نشده بود که بیهوش شد. وقتی به هوش آمد نزد رسول الله ص رفت و وقتی رسول الله ص وی را دیدند فرمودند: چه شده که ضعیف میبینمت ای اباقیس؟ و صرمه قصه را بیان داشت و رسول الله ص ناراحت شدند و در این حین این آیه نازل شد. (خازن)
زجاج: فجر دو نوع است یکی سیاه است و دیگری روشن و سفید که به عرض پخش شده و افق را پر میکند. (البحر المحیط)
معنی آیه این است: در شب رمضان بخورید وبیاشامید تا اینکه سفیدی روز از تاریکی شب جدا شود. (خازن)
وقتي خوردن و آشامیدن و آمیزش تا وقت صبح صادق حلال گشت پس تاخیر غسل آن تا بعد صبح بلااشکال خواهد بود. (مظهری)
خیط گفتن به صبح و شب از این جهت است که هر دو در افق همانند رشته و ریسمان امتداد مییابند. (خازن)
این امر به خوردن و آشامیدن اشاره به این مطلب دارد که سحری خوردن پسندیده است و در حدیث نیز آمده است: سحری بخورید که در آن برکت است. (ابن کثیر)
وقتی این آیه نازل گشت مردم به پای خود ریسمان سفید و سیاه میبستند و تا وقتی که این دو از هم تشخیص داده شود، میخردند. وقتی من الفجر آمد، مردم دانستند که منظور سیاهی شب و سفیدی روز است. (خازن)
از بسیاری از صحابه و تابعین تاخیر شدید سحری روایت شده است و سحری را ادامه میدادند تا وقتی که بعضی میگفتند صبح دمیده است و بعض دیگر میگفتند نشده است. (ابن کثیر)
از عدی بن حاتم: من اینکار را میکردم ولی برای من معلوم نمیشد که چه وقت باید دست بکشم و نزد رسول الله ص آمدم و آن را عرض کردم و ایشان فرمودند: آن سیاهی شب و سفیدی روز است. (خازن)
رسول الله ص: بخوريد و بیاشامید و شما را این سفیدی بالارونده به واهمه نیاندازد(که وقت سحر تمام شده است) تا وقتی که برای شما سرخی عریض ظاهر گردد. (ابن کثیر)
از ابن عمر: رسول الله ص فرمودند: بلال در شب اذان میگوید پس تا وقتی ابن ام مکتوم اذان نگفته باشد، بخورید و ابن ام مکتوم، فردی نابینا بود و اذان نمیگفت تا وقتی که مردم داد میزدند که صبح شد صبح شد. (خازن)
از ابن عباس: فجر دو نوع است یکی اینکه در آسمان رو به بالا میرود پس آن نه خوردن را حرام میکند ونه نماز صبح را حلال میگرداند و نوع دیگر فجری است که بر سر کوه ها ظاهر میشود آن است که خوردن را بر روزه دار حرام میگرداند و نماز صبح را حلال میگرداند. (ابن کثیر)
صبحی که طعام را برای روزه دار حرام میگرداند، صبحی است که سریع منتشر میشود و نه فجری که دراز است. (خازن)
فرق بین فجر صادق و کاذب این است که صبح کاذب به درازا در افق ظاهر میشود و بعد خاموش میگردد و فجر صادق بعد آن است و در افق منتشر میگردد. (خازن)
از سمره بن جندب: رسول الله ص فرمودند: اذان بلال و فجر مستطیل شما را به اشتباه نیاندازد پس بخورید و بیشامید تا وقتی که فجر اینگونه پخش شود. و حماد آن را اینگونه حکایت کرد که به طرفین دست خود را دراز باز کرده است یعنی به عرض پخش شود. (خازن)
ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيامَ إِلَى اللَّيْلِ:
یعنی انتهای روزه به آمدن شب است همینکه شب شد، افطار حاصل است. (خازن)
در حدیث قدسی آمده است؛ بهترین بندگان من کسانی هستند که در افطار تعجیل میکنند.(ابن کثیر) یعنی به محض غروب افطار میکنند.
از حضرت عمر: رسول الله ص فرمودند: وقتی شب از اینور آمد و روز اونور رفت و خورشید غروب کرد، روزه دار، افطار نموده است. (خازن)
نکته ای در مورد غروب خورشید برای روزه دار: آیا روزه دار همینکه غروب شد چیزی تناول کند یا خیر؟ از آنجا که از روزه وصال (روزه پی در پی گرفتن بدون اینکه شب بین آنها فطری صورت گیرد) نهی شده است پس باید چیزی بخورد تا مشمول این نهی نشود. جواب دوم خیر است چرا که همینکه شب شد دیگر افطار شده است چه بخورد و چه نخورد. (خازن)
از این قسمت آیه، میتوان چنین استدلال کرد که روزه ی نفلی باید و وجوبا کامل کرده شود چرا که الله تعالی امر به اتمام نموده است و امر برای وجوب است و شامل تمامی روزه ها میشود . (خازن)
وَلا تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنْتُمْ عاكِفُونَ فِي الْمَساجِدِ:
اعتكاف يعني بر چیزی رو کردن و ملازم بودن با وی به طریق احترام و تعظیم. (خازن)
اعکاف یعنی در مسجد به نیت خالصا لله و به نیت قربت به الله بودن است. (بیضاوی)
سبب نزول این قسمت آیه این است که صحابه وقتی اعتکاف مینشستند و نیازی به همسر پیدا میکردند ، به خانه رفته و قضای حاجت کرده و غسل کرده و باز به اعتکاف خود ادامه میدادند و با این آیه از این عمل نهی شدند. (خازن)
این آیه که کلمه ی مساجد را برای اعتکاف آورده است نشان میدهد که اعتکاف فقط در مسجد میباشد و در غیر مسجد نمیشود و دیگر اینکه فرقی ندارد که چه مسجدی باشد. (نسفی)
وجه دیگر اینکه وقتی الله تعالی آمیزش را بر روزه دار در روز حرام گرداند و شب حلال گرداند، گمان میرفت که مردم فکر کنند برای اعتکاف گذار نیز حکم چنین باشد پس الله تعالی در این قسمت بیان آن داشت که آن حلال بودن آمیزش در شب برای افراد غیر معتکف است. (خازن)
در آیه دلالتی بر مطلوب بودن اعتکاف نیست بلکه اعتکاف نشستن رسول الله ص است که سنت بودن آن را بیان میکند. (البحر المحیط)
أيه دال بر اعتکاف مردان در مساجد است و از بیان حکم زنان مسکوت است. (البحر المحیط)
در بیان حکم اعتکاف:
از حضرت علی: اعتکاف فقط در مسجد الحرام است نه مکانی دیگر و نه مسجدی دیگر. (خازن)
از عطاء : فقط در مسجد الحرام و مسجد النبی درست است. (خازن)
حذیفه گوید: در این دو مسجد و در مسجد بیت المقدس است. (خازن)
زهری گوید: فقط در مساجد جامع صحیح است. (خازن)
امام اعظم گوید: در مسجدی که دارای امام و موذن باشد، رواست. (خازن)
از ایمه ی دیگر: در هرکجا که مسجد باشد جایز است منتها در مسجد جامع افضل است. (خازن)
از حضرت عایشه: رسول الله ص در ده روز آخر رمضان اعتکاف مینشستند تا اینکه وفات کردند و بعد ایشان، همسران حضرت اعتکاف نشستند. (خازن)
امام اعظم ابوحنیفه، روزه را شرط اعتکاف میدانند یعنی هرکس بخواهد اعتکاف بنشیند باید روزه باشد. (خازن)
نزد امام اعظم کمترین حد اعتکاف یک روز است به شرطی که قبل صبح صادق وارد شود و بعد غروب خارج شود. (خازن)
تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلا تَقْرَبُوها:
آنچه از احکام روزه و اعتکاف ذکر شد، از حرامها و منهیات، حدود الهی هستند پس نزدیک این حدود و مرز نشوید. (خازن)
مباشرت با همسران در وقت اعتکاف معصیت است پس نزدیک آن نیز نروید. (بحر العلوم)
كذلك يُبَيِّنُ اللَّهُ آياتِهِ:
آنچنانکه که برای شما امر ونهی خود را بیان داشته است، احکام شریعت خود را بیان میدارد تا از آنچه حرام گردانیده است دوری کنید و از عذاب الهی نجات یابید. (خازن)
باشد که تقوی پیشه کرده و از نهی و امر الله تعالی تبعیت کنید. (بحر العلوم)
تفسير:
وَلَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوا بِهَا إِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوا فَرِيقًا مِنْ أَمْوَالِ النَّاسِ بِالْإِثْمِ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿188﴾
الْبَقَرَة
تفسیر

اموال یکدیگر را به وجهی که الله بر شما حلال ندانسته نخورید، مانند اینکه به قمار یا به قسم دروغ و امثال اینها نخورید. با بردن اموال مردم به حکام و با کمک آنان نیز، نخورید و با شهادت دروغ پیش قاضی نیز اموال یکدیگر را نخورید و حکم قاضی اموال دیگران بر شما حلال نمیگردد و این اعمال خلاف شرع را درحالیکه خود میدانید باطل است، انجام ندهید.

مستندات
این آیه در حق دو نفر به نامهای امرئ القیس و کندی و اشوع خضرمی نازل شده است و آن دو در مورد حقی به پیش رسول الله ص شکایت بردند و وقتی یکی از آنها خواست قسم دروغ بخورد رسول الله ص چنین فرمودند: شما دو نفر پیش من شکایت آورده اید و شاید یکی از شما حجت خود را بهتر از دیگری بیان میکند پس اگر من به یکی از شما حق را بدهم و به نظرم برسد که حق با وی است و این درحالی باشد که آن گیرنده ی حق خود میداند که حقش نیست پس بداند که من برایش قطعه ای از آتش جهنم به وی میبرم و میدهم. و این آیه نازل گشت. (بحر العلوم)
رسول الله ص: هرکس شهادت دروغ دهد پس قبل اینکه وی پایش را بردارد الله تعالی وی را از بالای عرش لعنت کند. (بحر العلوم)
وَلَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُم بَيْنَكُم بِالْبَاطِلِ:
یعنی اموال یکدیگر را به ظلم و گواهی و شهادت دروغ نخورید. (بحر العلوم)
اموال یکدیگر را به جز مواردی را که الله تعالی برای شما مباح گردانده است، نخورید. (خازن)
اكل به باطل به چهار قسم صورت میگیرد: ۱ به طریق غارت و دزدی و۲ از طریق بازی مثل قمار و اجرت آوازخوانی و بازیهای دیگر و ۳ به طریق رشوه گرفتن در حکم و شهادت دروغ و ۴ به طریق خیانت در امانت. (خازن)
یعنی به باطل خورده و به حکام نسبت ندهید. (بغوی)
با اموال برادرت به پیش حاکم و قاضی نرو در حالیکه میدانی ظالم هستی چراکه حکم قاضی حرامی را حلال نمیگرداند. (بغوی)
وَتُدْلُوا بِهَا إِلَى الْحُكَّامِ:
و با بردن دعوا به حاکمان. (بحر العلوم)
با عمل به ظاهر دلیل و ترک آنچه از حقیقت میدانید اموال یکدیگر را نخورید. (بحر العلوم)
لِتَأْكُلُوا فَرِيقًا مِّنْ أَمْوَالِ النَّاسِ بِالْإِثْمِ:
اموال مردم را با قسم دروغ و شهادت دروغ نخورید. (بحر العلوم)
وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ:
درحالیکه خود میدانید که این ظلم است. (بحر العلوم)
يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْأَهِلَّةِ ۖ قُلْ هِيَ مَوَاقِيتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ ۗ وَلَيْسَ الْبِرُّ بِأَنْ تَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ ظُهُورِهَا وَلَٰكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقَىٰ ۗ وَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوَابِهَا ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿189﴾
الْبَقَرَة
تفسیر

از تو در مورد هلال ماه میپرسند و از چرایی آن میپرسند پس به آنان بگو که حکمت آن این است که برای مردم زمان را نشان میدهد و زمان حج را نشان میدهد و این نیست که هر وقت خواستید حج بجای آورید و نیکی نیز در این خلاصه نمیشود که در وقت برگشت از در وارد نشده و از پشت خانه وارد شوید و در این عمل شما هیچ حکمتی نیست پس از در وارد شوید از حرام خدا دوری کنید و اوامر وی را انجام دهید تا از عذاب وی در امان بمانید و نجات یابید.

مستندات
يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْأَهِلَّةِ قُلْ هِيَ مَوَاقِيتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ:
از رسول الله ص در مورد بزرگ و کوچک شدن هلال ماه پرسیدند و این آیه نازل شد. (طبری)
معاذ بن جبل و ثعلبه در مورد هلال پرسیدند و این آیه نازل گشت. (بحر العلوم)
این هلال برای نشان دادن وقت روزه و افطار مسلمانان و برای دانستن وقت مناسک حج آنان است. (طبری)
اعتبار به رویت هلال میباشد و مسلمانان بر این قول اتفاق نظر دارند و شهود شهر همان رویت هلال میباشد برای واجب شدن روزه. (جصاص)
و از آیه چنین برداشت میشود که شبی که هلال رویت میشود برای ماه جدید است نه برای ماه گذشته. (جصاص)
منظور سوال کنندگان این بود که چراهلال گاهی پنهان میگردد و در اوقات دیگر نیز تغییر میکند و الله تعالی چنین جواب میدهد. (طبری)
نام بردن حج از بین عبادات برای بیان این مطلب است که عرب جاهلی حج را به عدد انجام میدادند و اوقات آن را تغییر میدادندو برای رد این عمل آنها، بیان داشت که حج وقت بخصوصی دارد. (خازن)
از آنجا که روزه عبادتی است که بر تمامی مردم مکلف، واجب میشود پس جایز نیست که به چیزی تعلیق شود که فقط یک عده ی خاص آن را بدانند. (جصاص)
یعنی وقتی بر تمامی مسلمانان مکلف واجب است پس نشانه های آن نیز باید برای عموم معلوم و قابل شناسایی باشد.
یعنی وقتی بر تمامی مسلمانان مکلف واجب است پس نشانه های آن نیز باید برای عموم معلوم و قابل شناسایی باشد.
رسول الله ص فرموده اند: روزه را با دیدن هلال شروع کنید و فطر را نیز با دیدن هلال آغاز کنید و اگر بخاطر ابری بودن یا چیز دیگر نتوانستید هلال رمضان را ببینید، در اینصورت ماه شعبان را سی را گویید.
این حدیث نشان میدهد که با حساب و منجم کار ندارد و برخلاف حکم شرع و سنت و اجماع فقها میباشد. (جصاص)
وَلَيْسَ الْبِرُّ بِأَن تَأْتُوا الْبُيُوتَ مِن ظُهُورِهَا وَلَٰكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقَىٰ ۗ وَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوَابِهَا:
در مورد کسانی نازل گشت که وقتی احرام میبستند به خانه های خود از در ورودی وارد نمیشدند و بلکه از پشت خانه ی خود وارد میشدند و این آیه نازل شد. (طبری)
در جاهلیت کسانی بودند که وقتی به سفری یا حجی میرفتند و بعد منصرف میشدند در وقت برگشت به خانه از در وارد نشده بلکه از پشت و از سوراخی که ایجاد کرده اند وارد میشدند. (ابن ابی حاتم)
انصار وقتی به حج میرفتند از در ورودی وارد نمیشدند بلکه از پشت خانه وارد میشدند و یکی از آنها از در ورودی وارد شد و به وی تذکر دادند و این آیه نازل گشت.(طبری)
در جاهلیت چنین میکرده اند.(طبری)
یعنی نیکی این نیست که از پشت وارد خانه شوید و این کار شما هیچ ثوابی ندارد و بلکه نیکی آن است که از خدا ترسیده و از حرام وی دوری کنید و اوامر وی را انجام دهید. (طبری)
در یک آیه آوردن سوال و جواب از هلال و آمدن بعضی از پشت خانه برای بیان این مطلب است که کارهای الله تعالی همه از روی حکمت است ولی بعضی کارهای انسان را حکمتی نیست مثل همین عمل آنها. (نسفی)
وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ:
از الله بترسید و گناه نکنید، از عذاب نجات خواهید یافت. (بحر العلوم)
وَقَاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوا ۚ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ ﴿190﴾
الْبَقَرَة
تفسیر

برای اعتلای دین الله و رضای الله و بالا بردن و برپا داشتن دین الله، با کسانی جنگ کنید که با شما میجنگند ویا قصد جنگ دارند و با شروع جنگ یا جنگ با غیر نظامیان از قبیل سالخوردگان و کودکان و زنان، از حدود الهی تجاوز نکنید. الله تعالی برای این از تجاوز نهی میکند چراکه متجاوزین را دوست ندارد.

مستندات
وَقَاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ:
رسول الله ص و اصحاب ایشان به قصد عمره به طرف مکه حرکت کردند و در مکانی به نام حدیبیه برای استراحت نشستند و مشرکان، ایشان را از عمره منع کردند و صلح حدیبیه بین رسول الله ص و مشرکان صورت گرفت و قرار شد که در سال آینده به رسول الله ص سه روز اجازه ی عمره بجای آوردن داده شود و در سال آینده که رسول الله ص آهنگ رفتن به عمره کردند، اصحاب رسول الله ص از این بیم داشتند که اگر مشرکان جنگ را شروع کنند، چه کنند چراکه در ماه حرام جنگیدن را دوست نداشتند و این آیه نازل شد و به آنان دستور داده شد که اگر تعرضی صورت گرفت، جنگ کنند. (بحر العلوم)
گفته شده این اولین آیه ی قتال میباشد و رسول الله ص از این زمان به بعد با کسانیکه با مسلمانان جنگ میکردند، میجنگیدند و با کسانیکه با آنان کاری نداشتند، کاری نداشتند. (نسفی)
برای غالب شدن کلمه الله و برای عزت بخشیدن به دین وی جنگ کنید. (بیضاوی)
از رسول الله ص سوال شد که چه کسی مجاهد فی سبیل الله میباشد؟ کسی که برای نشان دادن شجاعت میجنگد و یا از روی تعصب و یا ریاکار؟ رسول الله ص فرمودند: کسیکه جنگ کند تا کلمه الله برپا باشد پس آن فی سبیل الله ص است. (خازن)
الَّذِينَ يُقَاتِلُونَكُمْ:
با کسانیکه در حرم و یا در ماه حرام با شما جنگ میکنند، در راه اطاعت از الله تعالی، جنگ کنید. (بحر العلوم)
گفته اند این حکم قبل امر به جنگ با عموم کفار و مشرکان بود و در این وهله از زمان فقط با کسانیکه جنگ میکنند، بجنگید نه با کسانیکه کنار کشیده اند. (بیضاوی)
در اینصورت این آیه با آیه ی 36 سوره ی توبه که در آن امر به جنگ با تمامی مشرکین شده است، منسوخ شده است. (نسفی)
یعنی با کسانی بجنگید که برای جنگ با شما آماده شده اند و یا احتمال جنگ آنان باشد نه با افراد سالخورده و زنان و کودکان و راهبان. (بیضاوی)
یا منظور جنگ با تمامی کفار است چراکه هر یک از آنان اگر فرصت پیدا کنند، انتظار میرود که جنگ کنند. (بیضاوی)
وَلَا تَعْتَدُوا:
با شروع جنگ در ماه حرام و حرم، تعدی نکنید. (بحر العلوم)
با جنگ با کسانیکه پیمان دارید، تعدی نکنید. (بیضاوی)
با بدون اعلان جنگ کردن تعدی نکنید. (بیضاوی)
با مثله کردن (بریدن اعضای انسان) و یا با جنگ کردن با کسانیکه از جنگ با آنان منع شده اید. (بیضاوی)
إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ:
معتدین در اینجا کسانیکه ظلم را شروع میکنند. (بحر العلوم)
خیری برای این افراد راده نمیکند. (بیضاوی)
برای بیان علت نهی از اعتدا و تجاوز است. (ابی سعود)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود