0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوتُ بِالْجُنُودِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ مُبْتَلِيكُمْ بِنَهَرٍ فَمَنْ شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّي وَمَنْ لَمْ يَطْعَمْهُ فَإِنَّهُ مِنِّي إِلَّا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً بِيَدِهِ ۚ فَشَرِبُوا مِنْهُ إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ ۚ فَلَمَّا جَاوَزَهُ هُوَ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ قَالُوا لَا طَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ ۚ قَالَ الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلَاقُو اللَّهِ كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ ۗ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ ﴿249﴾
الْبَقَرَة
تفسیر

وقتی طالوت به همراه لشکریان خود، از شهر خود خارج شدند، به لشکریان خود خبر داد که الله متعال شما را با رودی که بر آن وارد خواهید شد مورد آزمایش قرار خواهد داد، هرکس از آن مستقیما آب بخورد، از لشکریان من نخواهد بود و اگر کسی از آن نخورد و فقط یک کف دست برداشت و خورد وی از من است. وقتی طالوت و مومنان همراه وی از رود عبور کردند، و کثرت دشمن را دیدند، گفتند: ما را طاقتی در مقابل جالوت و لشکریان وی نیست چه برسد به چیرگی بر آنها. کسانیکه یقین داشتند که الله را بعد مرگ ملاقات خواهند کرد گفتند: بسیار اوقات است که جماعتی با عده ی کم بر جماعتی با عدد بسیار چیره شده اند و این امر همه به حکم و آسان گرداندن الله صورت میپذیرد و الله متعال به یاری و نصرتش با صابران همراه است.

مستندات
فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوتُ بِالْجُنُودِ
وقتی از بیت المقدس جدا شدند. (ابوسعود)
از شهر خود همراه لشکریان خودش، برای جهاد با دشمن خارج شد. (نسفی)
طالوت به همراه لشکرش راه افتادند. (ابوسعود)
روایت شده است: طالوت به قوم خود گفت: همراه من نیایند: از جمله کسیکه بنایی در حال ساخت دارد ویا تاجری مشغول تجارت باشد و ازدواج کرده ای که هنوز زنش به خانه نیاورده باشد و من کسانی را میخواهم که جوان باشند و فارغ از کار باشند و با نشاط. وقتی این را گفت، آمده است که هشتاد هزار نفر برای وی اعلام آمادگی کرده و همراه وی آمدند و هوا خیلی گرم بود و راه بیابان را در پیش گرفتند و از الله خواستند که نهری برای آنان جاری سازد.
قَالَ إِنَّ اللَّهَ مُبْتَلِيكُم بِنَهَرٍ
طالوت از طریق نبی خود پی به مشیئت الهی برد و به مردم اعلام کرد و یا طبق قول کسانیکه میگویند نبی بوده است به طریق وحی دانسته و به مردم اعلام کرده است. (ابوسعود)
نهر فلسطین بوده است. (نسفی)
این آزمایش برای نشان دادن صاحب حق در جهاد از غیر آن است. (نسفی)
فَمَن شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّي
کسیکه ابتداءا با دهان از آن آب بنوشد، از من نیست یعنی از گروه من نیست. (ابوسعود)
وَمَن لَّمْ يَطْعَمْهُ فَإِنَّهُ مِنِّي إِلَّا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً بِيَدِهِ
کسیکه از نچشد، مگر اینکه با دستش مقداری آب بگیرد و از آن بخورد در این صورت مشکلی نیست و از من است. (ابوسعود)
روایت شده است که یک کف دست آب برای خود شخص و اسبش کفایت میکرد. (ابوسعود)
فَشَرِبُوا مِنْهُ إِلَّا قَلِيلًا مِّنْهُمْ
پس مبتلا شدند و از آن خوردند مگر عده ای کم. (ابوسعود)
و اما کسانیکه خورده بودند لبهای آنان سیاه شد و تشنگی بر آنان غلبه کرد. (ابوسعود)
گفته اند که آنان که نخوردند، سیصد و سیزده نفر بودند. (نسفی)
فَلَمَّا جَاوَزَهُ هُوَ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ قَالُوا لَا طَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ
وقتی طالوت و همراهان وی که ایمان داشتند از نهر عبور کردند که همان عده ی کم باشد، عده ای از مومنان به مومنان دیگر گفتند: ما را قوتی برای مقابله و جنگ با لشکریان جالوت نیست چه برسد به اینکه پیروزی از آن ما باشد، این سخن را وقتی گفتند که دیدند لشکریان جالوت خیلی زیاد هستند. گفته اند که آنان صد هزار سرباز تا بن دندان مسلح بوده اند. (ابوسعود)
این سخن برای اظهار ضعف بوده است نه بهانه ای برای برگشت از جنگ. (آلوسی)
قَالَ الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُم مُّلَاقُو اللَّهِ
کسانیکه گمان غالب داشتند و یا از جهت نبی خود میدانستند و یا از جهت تابوت و سکینه میدانستند که نصرت الهی را ملاقات خواند کرد گفتند:. (ابوسعود)
افراد خالص از مومنین که به لقای الله با زنده شدن پس از مرگ یقین داشتند و انتظار ثواب داشتند گفتند: (ابوسعود)
ویا کسانیکه به شهادت یقین داشتند گفتند: (ابوسعود)
گفته شده گویندگان کسانی بودند که به آنها نپیوسته بودند و به مومنان که بدون یاری مانده بودند گفته اند. (ابوسعود)
كَم مِّن فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ
چه زیاد اتفاق افتاده است که جماعت کم بر جماعت بسیار چیره شده است. (ابوسعود)
و این به حکم و آسان سازی الله متعال بوده است. (ابوسعود)
چراکه دوران تمامی امور در مشیئت الهی است و کسی را که الله نصرت کند وی را خذلان و شکستی نیست هرچند عده ی آنها کم باشد و کسانی را که الله خوار کند را نیز پیروزی نیست هرچند که عده ی انها زیاد باشد و اسباب و آلات بسیار داشته باشند. (ابوسعود)
در نتیجه ما بر جالوت و لشکرش چیره خواهیم شد. (ابوسعود)
وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ
نصرت الهی همراه آنهاست. (ابوسعود)
وَلَمَّا بَرَزُوا لِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالُوا رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ ﴿250﴾
الْبَقَرَة
تفسیر

وقتی که به میدان جنگ رفتند و روبروی دشمن قرار گرفتند، گفتند: یا الله برای ما بردباری ده تا سختی جنگ را تحمل کنیم و قدمهایمان را استوار دار تا نلرزد و ما را بر این قوم کافر نصرت ده.

مستندات
وَلَمَّا بَرَزُوا لِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ
وقتی طالوت و همراهان وی در مکانی برای دشمن برای جنگ، ظاهر شدند. (آلوسی)
قَالُوا رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ
همگی بعد اینکه قلبهایشان تقویت شد در حالیکه به الله متعال زاری و تضرع میکردند گفتند: ما را توفیق صبر و بردباری بده، و برای ما کمال قوت و راسخ و استواری در وقت جنگ عنایت کن طوریکه قدمهایمان نلرزد و ما را در شکست دشمن، یاری کن. (آلوسی)
بر قوم کافرین گفتن برای بیان علت یاری و نصرت الله است. (آلوسی)
صبر بر تحمل سختیهای جنگ و ورود به اماکن سخت را عنایت کن. (ابوسعود)
فَهَزَمُوهُمْ بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَتَلَ دَاوُودُ جَالُوتَ وَآتَاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهُ مِمَّا يَشَاءُ ۗ وَلَوْلَا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَفَسَدَتِ الْأَرْضُ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْعَالَمِينَ ﴿251﴾
الْبَقَرَة
تفسیر

لشکر طالوت، لشکر جالوت را به علم و یاری الله متعال شکست دادند و داود، جالوت را کشت و الله متعال به داود پادشاهی و نبوت و علم و عمل و امور خارق العاده از قبیل سخن گفتن با حیوانات و نرم شدن آهن در دست وی را آموزش داد. و اگر الله متعال به واسطه ی بعضی از مردم بعض دیگر را از فساد دور نمیکردند و اگر کسانی نمیبودند که بخاطر آنها عذاب را از بقیه دفع نمیکرد، بی شک زمین را فساد در بر میگرفت و کفر عمومی میشد و بعد عذاب بر انسانها واجب میشود و در نتیجه انسانها ریشه کن میشدند. و این دفع و امثال آن لطف و فضل الهی است که بر همگان ارزانی داشته است و آن را نه شما مستحق شده اید و نه این بر الله متعال واجب باشد.

مستندات
فَهَزَمُوهُم بِإِذْنِ اللَّهِ
با یاری الله آنان را شکست دادند. (بیضاوی)
آنان را شکست دادند در حالیکه یاری و نصرت الله همراهشان بود بخاطر اجابت دعای آنها. (بیضاوی)
وَقَتَلَ دَاوُودُ جَالُوتَ
گویند پدر حضرت داود به همراه هفت پسر خود که داود کوچکترین آنها بود، در جنگ حاضر بود و به نبی آنها وحی شده بود که داود است که جالوت را خواهد کشت و در راه آمدن سه سنگ با داود سخن گفته بودند و گفته بودند که به وسیله ی آنها جالوت را میکشد، و داود آن سنگها را برداشته و با آنها به جالوت را هدف قرار داده و جالوت را کشت و با دختر طالوت ازدواج کرد. (بیضاوی)
پدر داود همراه سیزده پسر خود بوده است. (بغوی)
وَآتَاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ
پادشاهی بنی اسرائیل و نبوت داده شد و قبل داود به کسی پادشاهی و نبوت به یک شخص داده نشده بود. (بیضاوی)
گفته اند: ملک و حکمت همان علم و عمل است. (بغوی)
وَعَلَّمَهُ مِمَّا يَشَاءُ
مثل زره بافی و سخن با چهارپایان و پرندگان. (بیضاوی)
منظور زبور و کلام و صدای خوش است. (بغوی)
اموری را آموخت که الله میخواست وی بیاموزد نه آن اموری را که داود میخواست چراکه اکثر کارهایی که داود بر ان قدرت یافت بود چیزهایی بودند که به ذهن انسان خطور نمیکردند مثل نرم شدن آهن در دست وی و سخن گفتن با حیوانات. (ابوسعود)
رسول الله ص: کسی طعامی بهتر از آنچه با دست خودش کسب کرده نخورده است و داود نبی از کسب خود میخورد. (مظهری)
وَلَوْلَا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُم بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ الْأَرْضُ
این آیه نشان میدهد که فرض شدن جهاد برای دفع فساد میباشد. (مظهری)
اگر الله متعال بعضی از مردم را که به شر و فساد مشغولند را به توسط بعض دیگر دفع نمیکرد. (ابوسعود)
با رد آن از آنچه بدان مشغول هستند به واسطه ی قتل مثل همین قصه و مانند آن اگر نمیبود. (ابوسعود)
منفعت زمین باطل میشد و مصلحتهای آن از قبیل زراعت و دامداری و مانند آن، تعطیل میشد. (ابوسعود)
اگر الله متعال مسلمانان را بر علیه کفار نصرت نمیداد زمین به نابودی کشیده میشد از فساد آنان و کشتن آنان، مسلمانان را. (ابوسعود)
از ابن عمر از رسول الله ص: همانا الله متعال بخاطر یک مرد صالح از صد خانواده از همسایه های وی بلا را دفع میکند. (المعجم الاوسط، المعجم الکبیر، الضعفاء للعقیلی، التَّنويرُ شَرْحُ الجَامِع الصَّغِيرِ ، )
از حضرت علی وقتی از ایشان خواستند که اهل شام را لعن کند، گفت: خیر لعن نمیکنم چرا که از رسول الله ص شنیدم که میفرمودند: ابدال در شام هستند و بخاطر آنها، الله متعال به اهل زمین رحم میکند و آنان را بر دشمنانانشان نصرت میدهد، هر وقت یکی از آنها فوت شود الله کسی دیگر را جایگزین وی میکند. (فضائل الشام سمعانی و فضائل الشام و دمشق ابی الحسن)
حضرت علی: و ابدال چهل نفر هستند. (التيسير بشرح الجامع الصغير، کنز العمال)
در حدیث آمده است: اگر مردانی زیاد رکوع کننده (نمازخوان) نمیبودند و کودکانی شیرخواره نمیبودند و حیواناتی چرنده نمیبودند، بر شما عذاب فرو میریخت. (مظهری)
وَلَٰكِنَّ اللَّهَ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْعَالَمِينَ
الله متعال دارای فضل و لطفی بزرگ و غیر قابل اندازه گیری است بر تمامی مخلوقات. (ابوسعود)
این دفع الله بعض مردم به بعض دیگر فضل الهی است و بر الله واجب نیست. (ابوسعود)
و فضل الهی منحصر در دفع نیست. (ابوسعود)
اگر به واسطه مسلمانان کفار را دفع کرده نمیشد، کفر همه جا را فرامیگرفت و غضب الهی آنان را در برمیگرفت و از زمین ریشه کن میشدند. (ابوسعود)
تِلْكَ آيَاتُ اللَّهِ نَتْلُوهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ ۚ وَإِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ ﴿252﴾
الْبَقَرَة
تفسیر

این نشانه ها که برایت بیان کردیم از قصه ی کسانیکه دیار خود را از ترس مرگ ترک کرده بودند و قصه ی طالوت و پادشاهی وی و قضیه تابوت و آنچه در آن بوده و شکست ظالمان و کشته شدن جالوت توسط داود، ما این ها را برایت به حق و درستی خوانده ایم و کسی را شکی در آن نیست و این خود نشانه ی رسول بودن توست چراکه بدون اینکه از کسی یادبگیری و یا از کسی بشنوی، آن را طبق واقعیت و حقیقت بیان میکنی و قطعا تو از رسولان الله متعال هستی.

مستندات
تِلْكَ آيَاتُ اللَّهِ نَتْلُوهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ
این آیات از قبیل قصه ی هزاران نفری که از ترس مرگ فرار کرده بودند و پادشاهی طالوت و داستان تابوت و شکست ظالمان و کشتن داود جالوت را، به وجه مطابق حقیقت بر تو آورده ایم که در آن اهل کتاب و اهل تاریخ شکی در آن ندارند. (بیضاوی)
به واسطه ی جبرئیل بر تو میخوانیم. (ابوسعود)
وَإِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ
و تو از جمله ی کسانی هستی که به سوی امتها فرستاده میشوند تا پیام ما را برسانند و اوامرمان را اجرا کنند و احکام ما را بر امتها جاری سازند و این نوع معامله بین من (الله) و غیر از انبیاء صورت نمیگیرد. (ابوسعود)
و این گواهی است از طرف الله متعال بر رسالت رسول الله ص. (ابوسعود)
چراکه از این امور خبر داده ای در حالیکه نه شناختی داشتی و نه از کسی شنیده بودی. (بیضاوی)
اهل کتاب را در آن شکی نیست چراکه در کتبشان موجود است. (نسفی)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود