0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
وَمَا أَنْفَقْتُمْ مِنْ نَفَقَةٍ أَوْ نَذَرْتُمْ مِنْ نَذْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُهُ ۗ وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصَارٍ ﴿270﴾
الْبَقَرَة
تفسیر

هرآنچه که خرج کردید و هرآنچه نذر کرده اید، الله آنها را میداند و بدانید که کسیکه ظالم باشد و در غیر موضعش خرج کند را یاوری برای یاری رساندن برای وی نیست. نکته: انفاق یعنی خرج کردن چه در راه خیر باشد و چه در راه شر پس الله میداند چه کسی چه خرجی کرده و به چه جایی خرج کرده است و آنچه باید یادمان باشد اینکه افعال دنیوی و معاملات و رفتار ما با دیگران دو طرفه نیست که تو و آن راضی بود تمام باشد بلکه در همه ی امور سه ضلعی است که یک ضلع و اصل آن الله متعال است.

مستندات
وَمَا أَنفَقْتُم مِّن نَّفَقَةٍ
از نفقه ی بسیار و یا کم و نفقه ی سری و یا علانی در راه حق و یا باطل را ... (مظهری)
آنچه که از زکات ادا کردید و یا صدقه دادید را... (جلالین)
أَوْ نَذَرْتُم مِّن نَّذْرٍ
آنچه برای الله بر خود لازم گردانده اید از عبادات چه با شرط چه بدون شرط را... (مظهری)
نذر کردید و به آن وفا کردید را... (جلالین)
فَإِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُهُ
میداند وبر آن اساس شما را جزا خواهد داد. (مظهری)
وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنصَارٍ
کسانی که در راه الله انفاق نمیکنند و به نذر خود وفا نمیکنند و یا از روی ریا و یا در راه معصیت خرج میکنند را ، یاورانی نیست که آنان را یاری کنند و از آنها عذاب الله را دفع کنند. (مظهری)
إِنْ تُبْدُوا الصَّدَقَاتِ فَنِعِمَّا هِيَ ۖ وَإِنْ تُخْفُوهَا وَتُؤْتُوهَا الْفُقَرَاءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ ۚ وَيُكَفِّرُ عَنْكُمْ مِنْ سَيِّئَاتِكُمْ ۗ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ ﴿271﴾
الْبَقَرَة
تفسیر

اگر صدقه ی خود را آشکارا بدهید، این چه پسندیده است و اگر آن را مخفی کرده و به فقرا که مصرف زکات هستند، بدهید این بهتر است و صدقه دادن باعث میشود که الله متعال گناهان شما را بیامرزد و الله به آنچه در سر و در آشکار انجام میدهید، آگاه است پس دغدغه ی این را نداشته باشید که آیا صدقه ایکه سری داده ام و بدون شاهد بوده، قبول میشود یا خیر. نکته: این آیه بعد آیاتی آمد که بعضی از روی ریا صدقه میدادند و بعض دیگر برای رضای الله حال وقتی بحث ریا پیش آمد آن صدقه دهندگان که برای رضای الله صدقه میدادند برای آنان این سوال پیش آمد که حال ما چه خواهد شد پس الله متعال در این آیه بیان داشت که وقتی برای رضای الله بود آشکارا صدقه دهید خوب است و پسندیده و اگر خفیه دهید از ریا دورتر خواهد بود و این سوال نیز پیش نخواهد آمد. نکته: اصل در فعل نیت و قصد ما است که تعیین میکند کدام بهتر است اگر آشکارا صدقه دادن باعث خجالت طرف شود پس خفیه داده شود و اگر هدف ما تشویق دیگران است و از خود مطمئن هستیم که باعث ریا نمیشود پس آشکارا بهتر خواهد بود. نکته : در جامعه به طور کلی هردو باید باشد و خصوصا فرائض آشکار باشد چراکه بنده خود یک مسیحی را دیدم که ادعا میکرد که نباید روزه بودن خود را به دیگران بفهمانی و همین باعث شده بود که دیگر کسی از مسیحیان روزه نگیرند و اگر هم باشد خیلی کم و از جامعه ی آنها برچیده شده بود.

مستندات
إِن تُبْدُوا الصَّدَقَاتِ فَنِعِمَّا هِيَ
اگر صدقات را آشکارا بدهید، چه پسندیده است این آشکار کردن. (نسفی)
وَإِن تُخْفُوهَا وَتُؤْتُوهَا الْفُقَرَاءَ
اگر مخفیانه به مصرف و مستحق آن برسانید،.. (نسفی)
فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ
پس مفخی کردن آن بهتر است. (نسفی)
گفته اند: خفیه در صدقات نافله افضل است وجهر در زکات و واجبات افضل است برای دفع تهمت عدم ادی زکات حتی اگر کسی غنی بودنش را نشناسند پس برای وی ادای زکات به طرق خفیه بهتر است و اگر کسی صدقه ی نفل دارد و هدفش این است که به وی در صدقه دادن اقتدا کرده شود پس جهری دادن، بهتر است. (نسفی)
ابن عباس: صدقه ی نفل خفیه از صدقه ی نفل جهری، ثوابش هفتاد برابر است و صدقه ی فرض جهر آن از خفیه دادن آن بیست و پنج برابر است. (بیضاوی)
وَيُكَفِّرُ عَنكُم مِّن سَيِّئَاتِكُمْ
الله متعال آن را کفاره ی گناهانتان قرار میدهد. (نسفی)
وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ
به آنچه از آشکار و خفیه انجام میدهید، داناست. (نسفی)
ترغیب به خفیه دادن صدقه است. (بیضاوی)
لَيْسَ عَلَيْكَ هُدَاهُمْ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ ۗ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَلِأَنْفُسِكُمْ ۚ وَمَا تُنْفِقُونَ إِلَّا ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللَّهِ ۚ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنْتُمْ لَا تُظْلَمُونَ ﴿272﴾
الْبَقَرَة
تفسیر

بر تو ای محمد، هدایت مشرکین نیست تا آنان را مجبور به اسلام کنی و بر تو فقط تبلیغ اسلام است و این الله است که به هرکس خواست توفیق هدایت میدهد و آنچه از اموال صدقه میدهید برای خودتان است و برای استفاده ی خودتان است و شما مومنان خالص نفقه نمیدهید بجز برای کسب رضای الله متعال و آنچه از اموال خود صدقه داده اید، پاداش آن را و هرآنچه درقبال آن وعده داده شده است برای شما کامل ادا خواهد شد و از اجرتان کم کرده نشود.

مستندات
لَّيْسَ عَلَيْكَ هُدَاهُمْ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَن يَشَاءُ
بر تو واجب نیست که آنان را بر هدایت یافته اشان کنی به اینکه آنچه بدان از امور نیک مامور شده اند را انجام دهند و از آنچه نهی شده اند از زشتی های بیان شده، دوری کنند، بلکه آنچه بر تو واجب است راهنمایی و ارشاد به خیر و تشویق بر آن است و نهی از شر و برگرداندن از ان است با آنچه بر تو وحی شده است، میباشد. (ابوسعود)
وَلَٰكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَن يَشَاءُ
الله با هدایت خاص خودکه قطعا به مطلوب میرسد، کسانی را که هدایتشان را میخواهد هدایت میکند. (ابوسعود)
از اشخاصی که با پند دادن، پند میگیرند. (ابوسعود)
گفته شده: وقتی فقرای مسلمانان زیاد شدند رسول الله ص به مسلمانان امر کرد تا که صدقه را فقط به مسلمانان بدهند تا فقر مشرکین باعث شود که مجبور به اسلام شوند و این آیه نازل شد. (ابوسعود)
آمده است: اسماء دختر حضرت ابوبکر، حج انجام داد و مادر فقیرش که مشرک بود از وی چیزی خواست و اسماء امتناع کرد و این آیه نازل شد. (ابوسعود)
سعید بن جبیر: مسلمانان از انفاق به خویشان مشرک خود، دوری میکردند و این آیه نازل شد. (ابوسعود)
روایت شده است: انصار را قبل اینکه مسلمان شوند، از یهود خویشاوندی زن و دامادی بود و به آنها انفاق میکردند و وقتی مسلمان شدند اینکار را نپسندیدند و این آیه نازل شد. این مساله در مورد صدقات غیر واجب است. (ابوسعود)
وَمَا تُنفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَلِأَنفُسِكُمْ
هرآنچه که از اموال خود صدقه میدهید، برای خودتان است و کسی دیگر از ان منتفع نمیشود پس به کسی که نفقه میدهید، منت نگذارید و اذیتش نکنید و از بد اموال خود صدقه ندهید. (ابوسعود)
نفع دینی آن برای خود شماست نه برای دیگران تا بخواهید که آن را از فقرای مشرکین منع کنید. (ابوسعود)
وَمَا تُنفِقُونَ إِلَّا ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللَّهِ
نفقه ی شما برای چیزی جز کسب رضای الله نیست پس چطور میشود که بر صدقه گیرنده، منت مینهید و چگونه است که از پست اموال خود میدهید. (ابوسعود)
گفته شده است: خبر به معنی نهی است. (ابوسعود) یعنی نفقه ی شما برای چیزی جز کسب رضای الله نباشد.
خبر از خواص امت است که از ریا و سمعه به دور هستند. (تفسیر ملا علی القاری)
وَمَا تُنفِقُوا مِنْ خَيْرٍ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ
اجر و ثوابش را چندین برابر خواهیم داد بر طبق آنچه قبلا بیان کرده ایم پس عذری برای شما نمانده است که از انفاق به بهترین وجه امتناع کنید. (ابوسعود)
نفعش به خودتان برمیگردد. (تفسیر ملاعلی القاری)
وَأَنتُمْ لَا تُظْلَمُونَ
از آنچه به شما وعده داده شده است از بیشتر کردن و پرکردن مکان صدقه و ثواب در آخرت، چیزی کم کرده نمیشود. (ابوسعود)
لِلْفُقَرَاءِ الَّذِينَ أُحْصِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا يَسْتَطِيعُونَ ضَرْبًا فِي الْأَرْضِ يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ أَغْنِيَاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُمْ بِسِيمَاهُمْ لَا يَسْأَلُونَ النَّاسَ إِلْحَافًا ۗ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ ﴿273﴾
الْبَقَرَة
تفسیر

این صدقات مستحقش فقرائی هستند که خود را برای الله محصور کرده اند و همیشه آماده به خدمت هستند و از این جهت نمیتوانند برای کسب و تجارت بروند، و کسیکه از حال انان خبر ندارد، فکر میکند که آنان غنی و بی نیاز هستند، و از مردم نیاز خود را درخواست نمیکنند و اینکار آنان برای این است که از سوال پرهیزگاری میکنند، و شما نیز اگر از اموال خود انفاق کنید، الله ان انفاق شما را میداند وبر آن اساس جزا خواهد داد.

مستندات
لِلْفُقَرَاءِ الَّذِينَ أُحْصِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ
بعد مصرف صدقه را بیان میکند و میگوید: برای فقرائی است که خود را در راه طاعت الله حبس کرده اند،و آنان اهل صفه بودند که حدود چهارصد نفر بودند که خود را وقف طاعت الله کرده بودند و از کسب و تجارت دست کشیده بودند. (بحر العلوم)
این صدقات را به اینچنین فقرا قصد کنید. (نسفی)
کسانیکه جهاد مانع، کسب اینها شده است. (نسفی)
لَا يَسْتَطِيعُونَ ضَرْبًا فِي الْأَرْضِ
نمیتوانند به سفر برای تجارت بروند. (بحر العلوم)
بخاطر مشغولیت به جهاد نمیتوانند، برای کسب سفر کنند. (نسفی)
اهل صفه افرادی از قریش بودند که مسکن نداشتند و اقوامی نیز نداشتند و برای همین در ایوان مسجد ساکن شده بودند. (نسفی)
در شب قرآن میآموختند و در روز هسته ی خرما را میشکستند(و میخوردند) و اگر رسول الله ص کسانی برای جنگ میفرستاد، در ان سریه میرفتند.(نسفی)
يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ أَغْنِيَاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ
کسیکه به حال آنان واقف نیست گمان میکند که آنان بی نیاز هستند، چراکه خود را با لباس و چیزهای دیگر بی نیاز نشان میدهند،گویا که غنی هستند، و این بخاطر پرهیز و پارسایی است. (بحر العلوم)
بخاطر اینکه از سوال کردن، خود را پاک میداشتند. (نسفی)
تَعْرِفُهُم بِسِيمَاهُمْ
از زردی صورتهای آنها از فرط شب زنده داری و روزه داری، حالشان را میشود فهمید. (بحر العلوم)
لَا يَسْأَلُونَ النَّاسَ إِلْحَافًا
اصل الحاح از لحاف است گویا که سائل با درخواستهایش خود را به دیگری میچسباند. (بحر العلوم)
اصلا سوال نداشتند چه از روی اصرار و چه بدون اصرار. (نسفی)
بعضی گفته اند: یعنی آنها اگر چیزی میخواستند با نرمی درخواست میکردند و اصرار نمیکردند. (نسفی)
وَمَا تُنفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ
الله دانای به انفاق شماست. (بحر العلوم)
این در معنی تشویق به انفاق است یعنی به چنین فقرا، انفاق کنید. (بحر العلوم)
یعنی انفاق شما نزد الله شایع نمیگردد. (نسفی)
بعضی گفته اند: این در معنی تعجب است یعنی جای شگفت است این حالت فقرایی که در راه الله محصور شده اند. (بحر العلوم)
الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَعَلَانِيَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿274﴾
الْبَقَرَة
تفسیر

کسانیکه اموال خود را در راه کسب رضای الله خرج میکنند چه شب باشد و چه روز و چه سری و چه جهری، اینکار را انجام میدهند و تعلل نمیکنند، پس برای چنین اشخاصی الله متعال نزد خود، پاداش آنها را آماده کرده است و مهیا است و ترسی از ضایع شدن اجرشان نیست و ترسی ندارند چراکه میدانند که الله متعال مکان مال خرج شده را پر خواهد کرد. و این نوع انفاق غم آور نیست چراکه با ایمان و اخلاص به الله صورت گرفته است.

مستندات
الَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَالَهُم بِاللَّيْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَعَلَانِيَةً
کسانیکه در تمام اوقات و احوال صدقه میدهند، این دلیل بر حریص بودن آنان بر نفقه دادن است آنچنانکه اگر نیازی برای خودشان پیش آید در برآورده کردن آن تعجیل میکنند. (نیسابوری)
انفاق سری و علانیه ای دارند. (نیسابوری)
وقتی آیه ی للفقراء الذین احصروا ... نازل شد، عبدالرحمن بن عوف، دینارهایی برای اهل صفه فرستاد و علی بن ابی طالب شب هنگام، یک سبد (وسق) برای اهل صفه فرستاد این آیه نازل شد. (نیسابوری)
تقدیم سر بر علانیه نشان میدهد که صدقه ی حضرت علی افضل بوده است. (نیسابوری)
حضرت ابوبکر چهل هزار دینار (طلا) در راه الله انفاق کرد، ده هزار در شب و ده هزار در روز و ده هزار در سر و ده هزار در علانیه. و این آیه نازل شد. (نیسابوری)
از ابن عباس: حضرت علی فقط چهار درهم (نقره) داشت و یکی را شب و دیگری را روز و یکی را سری و دیگری را جهری، صدقه داد و رسول الله ص از وی پرسیدند: چرا اینگونه کردی؟ حضرت علی جواب داد: تا وعده ی پروردگارم را را ایجاب کرده باشم. (نیسابوری) یعنی از هر قسم صدقه داده ام تا قطعا شامل وعده ی الله به صدقه دهندگان شامل حال من بشود.
در مورد خوراک دادن به اسب و آماده نگهداشتن آن برای جهاد نازل شده است و ابی هریره هرگاه اسب فربهی را میدید این آیه را میخواند. (نیسابوری)
در جمیع احوال خود انفاق میکنند تا رضایت الله را کسب کنند و از آنچه که از رویت جمال الله مانع میشود، خلاص شوند. (الفواتح الالهیه)
هیچگاه در انفاق تعلل نمیکنند و آماده هستند که اگر نیاز نیازمندی به آنان عرض شود، آن را زود انجام میدهند. (نسفی)
فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ
بر اعمالشان اجر ثابت است. (تفسیر ملا علی القاری)
بر حسب استعداد و قابلیتشان. (الفواتح الالهیه)
وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ
برای آنان ترسی در مآل و عاقبتشان نیست. (ملا علی القاری تفسیر)
بر آنها ترسی از تضییع و احباط اجر نیست. (الفواتح الالهیه)
وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ
در حالی از احوال غم بر آنان نیست. (تفسیر ملاعلی القاری)
و غمی از سوء عاقبت و منقلب ندارند. (الفواتح الالهیه)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود