0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
قُلْ آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ عَلَيْنَا وَمَا أُنْزِلَ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَىٰ وَعِيسَىٰ وَالنَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ ﴿84﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

ای محمد به آنان راه خود را مشخص کن و بگو: ما مسلمانان به الله متعال یگانه ایمان آورده ایم و همچنین به آنچه که بر ما نازل میشود از قرآن و بر آنچه که بر ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و بر یعقوب و فرزندان وی نازل شده است نیز ایمان آورده ایم و به آنچه به موسی و عیسی داده شده است نیز ایمان آورده ایم و به آنچه که به انبیاء همه ی آنها از کتاب و معجزه داده شده است ایمان آورده ایم و در ایمان آوردن و در تصدیق کردن بین آنها هیچ تفاوتی قائل نیستیم و به همه ی آنها ایمان داریم. نکته: خط مشی اسلام همین است که حقیقت را میپذیرد و به همه ی انبیاء که نبوت آنها ثابت شده است و به دست آنان معجزه ها صورت گرفته است ایمان آورده میشود و از تناقض در ایمان بدور است. بر عکس ادیان دیگر که به عده ای خاص از انبیاء ایمان میآورند و به بقیه هرچند که معجزه بیاورند و اثبات کنند ایمان نمیآورند.

مستندات
رسول الله ص را مورد خطاب قرار داده است و منظور امت ایشان میباشد یعنی به مومنان بگو: اگر اهل کتاب ایمان نمیآورند پس به آنان بگویید: به الله ایمان آورده ایم و به آنچه بر ما نازل ...... .(بحر العلوم)
به رسول الله امر کرده است که از طرف خودش و مومنان بگوید برای همین قل را مفرد آورده و آمنا را جمع آورده است. (نسفی)
و یا اینکه بخاطر نشان دادن عزت نفس خودش همانند پادشاهان به جمع سخن بگوید. (نسفی)
ملل و ادیان و اضطراب آنان در ایمان آوردن را بیان کرده و بعد رسولش را امر میکند تا این را بگوید:....
در اینجا انزل به علی و در بقره به الی متعدی شده است برای بیان این معنی است که انزال و نزول که از بالا بر رسول الله ص نازل میشود دو جهت دارد یکی از بالا امدن که در اینجا این معنی لحاظ شده است و در بقره الی که معنی به رسول الله ص بودن و منتهی شدن وحی به رسول الله ص است. (نسفی)
ایمان به الله را اول ذکر کرد چراکه اصل ایمان به انبیاء است و بعد ایمان به آنچه بر رسول الله ص نازل شده است را ذکر کرده چراکه دیگر تحریف کرده اند و راهی برای شناخت انها نیست مگر از طریق قرآن بعد انبیائی را که اهل کتاب بر وجود آنها اعتراف دارند ولی در نبوت آنها اختلاف دارند. (کبیر رازی)
واجب بودن ایمان به تمام انبیاء 1 نشان دهنده ی این است که رسول الله ص تصدیق کننده ی همه ی انبیاء است و این شرط در عهد از انبیاء بوده است. 2 آگاه کردن بر این مطلب که اهل کتاب متناقض گویی میکنند چراکه آنان به کسی که معجزه دارد را تصدیق میکنند پس این میطلبد که به همه ی انبیاء ایمان بیاورند در نتیجه تصدیق بعض و تکذیب بعض متناقض میشود. (کبیر رازی)
وَمَا أُنزِلَ عَلَيْنَا
یعنی به قرآن و انزال ان بر مومنان به واسطه ی تبلیغ آن به مومنان است. (ابوسعود)
یا وقتی به یکی از یک جماعت نازل شود به مانند این است که بر همه ی آنها نازل شده است. (ابوسعود)
وَمَا أُنزِلَ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ
از صحفی که بر اینها نازل شده است. (ابوسعود)
وَمَا أُوتِيَ مُوسَىٰ وَعِيسَىٰ
آنچه به موسی و عیسی داده شده است از تورات و انجیل و معجزات دیگر که به دست آنان آشکار شده است. (ابوسعود)
وَالنَّبِيُّونَ مِن رَّبِّهِمْ
و آنچه بر دیگر انبیاء داده شده است از انبیای مذکور و غیر مذکور. (ابوسعود)
لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّنْهُمْ
مثل یهود و مسیحیان که در ایمان آوردن بین انبیاء فرق قائل میشوند، ما مثل آنان نیستیم و فرقی در ایمان به آنها قائل نمیشویم. (نسفی)
به تصدیق و تکذیب بین انبیاء فرقی قائل نمیشویم. (بیضاوی)
وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ
موحد و مخلص هستیم و در عبادت خود برای الله متعال شریکی قائل نمیشویم. (نسفی)
وَمَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ ﴿85﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

کسیکه غیر از دین اسلام که دین توحید و عدم شرک است و فرمانبرداری از الله متعال است، را بعنوان دین طلب کند، مورد قبول نیست و در آخرت نیز از زیان کشان است. نکته: از حضرت ادم تا قیامت یک دین است و آن دین اسلام است که در هر زمانی برای خودش پیامبری داشته است و آخرین آنها محمد رسول الله ص است که غیر آن مردود است. نکته: اینکه میفرماید از زیان کشان است بیان این مطلب است که ممکن است بگوید که خوب دینی که من میگیرم را الله قبول نکند، چه میشود؟ و دین خودم را خواهم داشت پس الله متعال بیان میکند که این عمل چیزی جز زیان در آخرت ندارد و این نیست که اختیاری باشد و فوقش بگوید بهشتش را نخواستم. چراکه اگر بهشت را قبول نکنی، منزلت جهنم است.

مستندات
وَمَن يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا
کلبی : در شأن مرثد بن أبي مرثد، وطُعْمَة بن أَبَيْرق، ومقيس بن صبابة، والحارث بن سُوَيد نازل شده است که ده نفر بوده اند. (بحر العلوم)
مقاتل: دوازده نفر بوده اند. (بحر العلوم)
کسانی بودند که مرتد شده از مدینه رفته و به کفار پیوسته بودند. (بغوی)
ضحاک: یعنی از جمیع خلائق از اهل ادیان، دینی غیر از اسلام قبول کرده نشود. (بحر العلوم)
دین مورد قبول نزد الله متعال، دین اسلام است غیر آن مردود هستند چراکه دین صحیح آن است که الله به آن امر کند و بدان راضی شود و بر آن پاداش دهد. (خازن)
این آیه نشان میدهد که ایمان و اسلام یکی است چراکه اسلام مقبول است و نمیشود که گفت که ایمان مقبول نیست و در سوره حجرات که بین ایمان و اسلام فرق گذاشته است، وجه توفیق بین این دو ایه اینگونه است که در این آیه منظور اسلام مصطلح شرعی است که با ایمان یکی است و در حجرات منظور اسلام لغوی یعنی تسلیم شدن است. (رازی)
فَلَن يُقْبَلَ مِنْهُ
کسی غیر از دین اسلام را بعنوان دین بگیرد، از وی قبول کرده نشود. (بحر العلوم)
وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ
و در آخرت نیز جزو مغبونان یعنی زیان کشان خواهد بود چراکه جایگاه خود در بهشت را ترک کرده و منزل خود را در آتش اختیار کرده است. (بحر العلوم)
اینان در آخرت از کسانی هستند که در خسارت افتاده اند و آن خسارت از ثواب محروم شدن و عذاب را حاصل کردن است. (خازن)
عکرمه: وقتی این آیه نازل شد، یهود گفتند: ما نیز مسلم هستیم پس الله متعال به رسولش وحی کرد تا به آنان بگوید که برای الله بر مردم، حج بیت الله است، و یهود حج بجای نیاوردند. (خازن)
كَيْفَ يَهْدِي اللَّهُ قَوْمًا كَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ وَشَهِدُوا أَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَجَاءَهُمُ الْبَيِّنَاتُ ۚ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ﴿86﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

چگونه الله متعال قومی را توفیق هدایت دهد و به راه بهشت راهنمایی کند، در حالیکه آنان خود شهادت میدادند که رسول الله بر حق است و رسول الله ص نشانه های نبوت خودش را به آنان نشان داد و بعد این برهان، آنان کفر ورزیدند و این درحالی است که الله متعال ستمگران را هدایت نمیکند و توفیق نمیدهد. نکته: توفیق هدایت وقتی برای انسان حاصل میشود که خود خواهان آن باشد ولی کسیکه خودش دنبال هدایت شدن نباشد و بلکه به دنبال به کرسی نشاندن باطل خود باشد، الله نیز کمکی در توفیق یافتن وی نخواهد کرد چراکه خودش این را نخواسته است.

مستندات
كَيْفَ يَهْدِي اللَّهُ قَوْمًا كَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ
چگونه الله اینان را به حق هدایت کند. (ابوسعود)
بعضی گفته اند: این اشخاص همان ده نفر هستند که بعد اسلام مرتد شدند و به اهل مکه پیوستند. (ابوسعود)
بعضی نیز گفته اند: منظور یهود قریظه و بنی نضیر و کسانی که در دین اینان بوده اند که قبل بعثت رسول الله ص به ایشان ایمان آوردند و بعد بعثت کافر شدند. (ابوسعود)
چگونه به آنان رحم کرده و آنان را از عذاب نجات دهد در حالیکه ... (بحر العلوم)
چگونه آنان را بیامرزد در حالیکه .... (بحر العلوم)
وَشَهِدُوا أَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَجَاءَهُمُ الْبَيِّنَاتُ
در حالیکه خودشان شهادت داده بودند که رسول حق است وبعد اینکه معجزات و قرآن را دیده بودند. (نسفی)
دور دانستن آنان از هدایت است چراکه کسیکه بعد وضوح حق از آن کنار بکشد در گمراهی فرورفته و از هدایت دور خواهد بود. (ابوسعود)
و بعضی گفته اند: نفی و انکار هدایت از کسانیکه از دین برگشته اند است که مقتضای آن این است که از مرتد توبه اش قبول نشود. (ابوسعود)
معنی این آیه احتمال دارد اینگونه باشد:
الف: الله متعال کسانی را عناد میورزند و تکبر میورزند را هدایت نمیکند بلکه متواضعان را هدایت میکند.
ب: در علم الله متعال کسانی هستند که هدایت نمییابند پس الله متعال آنان را هدایت نخواهد کرد ولی کسانی را که در علم الله هدایت قبول میکنند را الله متعال هدایت خواهد کرد.
ج: وقتی بر کفرشان بمیرند آنان را به راه بهشت هدایت نمیکند.
د: وقتی گمراهی را انتخاب میکند آنان را هدایت نمیکند.
ه: از آن جهت که آنان گمراهی را اختیار کرده اند آنان را برای هدایت معونت و یاری نمیکند. (تاویلات اهل سنت)
وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ
یعنی کسانی را که به خویشتن ظلم کرده اند با اخلال در فکر خودشان و وضع کفر بجای ایمان، را هدایت نمیکند، حال چگونه هدایت کند کسانی را که حق برایش آمده باشد و آن را شناخته باشد بعد روی گردان شود. (ابوسعود)
أُولَٰئِكَ جَزَاؤُهُمْ أَنَّ عَلَيْهِمْ لَعْنَةَ اللَّهِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ ﴿87﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

آن کسانیکه بعد ایمان کفر ورزیدند با ان صفاتی که داشتند، بر آنان عذاب و لعنت الله و لعنت فرشتگان و لعنتهای مردم، ثابت است.

مستندات
یعنی کسانیکه بعد ایمان کفر ورزیدند، (خازن)
بر آنان سخط الله یعنی نارضایتی و ناخوشنودی وی تعالی است. (بحر العلوم)
بر آنان طرد شدگی و دور افتادن از رحمت الهی است وبر آنان خذلان است. (بحر العلوم)
گفته شده است: الله متعال آنان را به قول لعنت کند. (بحر العلوم)
وقتی کسی دیگری را لعنت کند و آن مورد لعن واقع شده، مستحق آن نباشد آن لعنت به کفار برمیگردد. (بحر العلوم)
گفته شده است: لعن مردم این استکه اگر از دین خودشان نباشد در دنیا لعنت میفرستند و اگر دین خودشان باشد، در آخرت آنان را لعنت خواهند کرد. (بحر العلوم)
لعنت الله یعنی عذاب الله. (تاویلات اهل سنت)
لعنت الله یعنی ناامیدی آنان از رحمت الله و بخشش وی تعالی است. (تاویلات اهل سنت)
لعنت فرشتگان این است که وقتی اهل عذاب از انان تخفیف در عذاب را میخواهند، فرشتگان جواب میدهند که شما در آتش ماندگار هستید. (تاویلات اهل سنت)
بعضی نیز گفته اند که بر آنان دعای لعن میکنند. (تاویلات اهل سنت)
لعنت مومنان نیز همان جوابی است که در وقت درخواست اهل جهنم از اهل بهشت که به آنان از این نعمتها بدهند، مومنان جواب میدهند که این بر کفار حرام است. (تاویلات اهل سنت)
وجه لعن جمیع انسان ها این است که هرکس کسی را که بر باطل باشد و بر کفر باشد را لعنت میکند در حالیکه کفار خودشان نمیدانند که این بر باطل و این کافر خودشان هستند. (کبیر رازی)
خَالِدِينَ فِيهَا لَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْظَرُونَ ﴿88﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

این اشخاص در لعنت یعنی اثر لعنت که همان آتش و عذاب باشد، جاودان خواهند بود و برای انان تخفیف و کم کردن عذابی نیست و دیگر اینکه در اثنای این عذاب مهلتی و تاخیری نیز در کار نیست.

مستندات
خَالِدِينَ فِيهَا
جاودانه در لعنت هستند. (ابوسعود)
جاودانه در عذاب هستند. (ابوسعود)
در آتش هستند. (ابوسعود)
لَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ
وَلَا هُمْ يُنظَرُونَ
و به آنان مهلت داده نمیشود. (ابوسعود)
عذاب انان نه تخفیف داده میشود و نه تاخیری در عذاب انان است به اینکه یک وقت عذاب باشد و دیگر بار نباشد. (کبیر رازی)
إِلَّا الَّذِينَ تَابُوا مِنْ بَعْدِ ذَٰلِكَ وَأَصْلَحُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ﴿89﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

مگر کسانی که توبه کنند یعنی از کفر و کار بد خود برگردند و خود و آنچه باعث فساد آن شده اند را اصلاح کنند پس قطعا الله امرزنده و مهربان است. توضیح: آنچه از عذاب و عدم بخشش برای کفار و مرتدان بوده و تخفیفی در حق انان در کار نبوده است، برای کسی است که بر کفر مرده باشد ولی کسانی که از کردار بد خود برگردند و عمل صالح انجام داده و واقعا وارد اسلام شود، الله متعال نیز صفت آمرزندگی و بخشندگی و مهربانی خود را به آنان عیان خواهد کرد.

مستندات
إِلَّا الَّذِينَ تَابُوا مِن بَعْدِ ذَٰلِكَ
بعد توبه را از آیه ی قبلی استثناء کرده و میفرماید: (بحر العلوم)
یعنی بعد مرتد شدن آنان و کفر شان. (خازن)
قضیه این است که وقتی حارث بن سوید به پیش کفار رفت از کرده ی خود پشیمان شد و به قومش پیام فرستاد که از رسول الله ص سوال کنند که آیا راهی برای توبه هست؟ و قوم وی چنین کردند و این آیه نازل شد و این پیغام را همراه برادرش و یک مرد دیگر فرستاد و به مدینه برگشت و توبه کرد و رسول الله ص توبه اش را قبول کرد و اسلامش نیک گشت. (خازن)
بعد آن کفر عظیم و ارتداد. (نسفی)
این آیه دال بر این مطلب است که توبه ی مرتد قبول کرده میشود. (تاویلات اهل سنت)
وَأَصْلَحُوا
یعنی به توبه ی خود عمل صالح افزودند. پس نشان میدهد که توبه ی تنها کافی نیست و بلکه عمل صالح نیز لازم است. (خازن)
اصلاح شوند بعد کفر. (بحر العلوم)
گفته میشود: کسانی را که به فساد کشیده اند را اصلاح کنند. (بحر العلوم)
گفته اند: باطن خود را با مراقبه به حق اصلاح کردند و ظاهر خود را با خلق اصلاح کردند با انجام طاعات. (خازن)
فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ
آمرزنده است آنچه را که از آنان سر زده است از کفر. (بحر العلوم)
آمرزنده ی زشتیهای آنان در دنیا با پوشاندن آن است. (خازن)
غفور است با برداشتن عذاب از انان. (خازن)
رَّحِيمٌ
در آخرت با بخشیدن، مهربان است (خازن)
رحیم است به عطای ثواب به آنان. (خازن)
و بعد توبه کردن آنان، الله متعال مهربان است. (بحر العلوم)
کلبی و مقاتل: بعد نزول آیه که رخصت به توبه داده است، برادر حارث بن سوید به حارث نوشت: الله متعال بر شما توبه عرضه کرده است و حارث نیز توبه کرد و برگشت. (بحر العلوم)
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ ثُمَّ ازْدَادُوا كُفْرًا لَنْ تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الضَّالُّونَ ﴿90﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

قطعا کسانی که کفر ورزیدند و بعد آن بجای توبه بر کفر خود افزودند و بر کفر ماندند، از آنان توبه های در کفر آنان و توبه در وقت ناامیدی و توبه از گناه در وقت کفر انان و ایمان قبل بعثت محمد، از آنان قبول کرده نشود و کسانیکه کردار آنان چنین باشد، ثابتان بر گمراهی خود هستند.

مستندات
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ ثُمَّ ازْدَادُوا كُفْرًا
وقتی خبر قبول توبه ی حارث ، به مرتدانیکه به مکه رفته بودند رسید، گفتند: پس ما در مکه میمانیم هرچند وقت که خواستیم و بعد اگر نظرمان عوض شد، بر خواهیم گشت پس در حق ما نیز همانند آنچه در حق حارث نازل شد، نازل خواهد شد. پس این آیه نازل شد و بیان داشت مادامیکه بر کفر باشند، توبه ی آنان قبول کرده نشود.(بحر العلوم)
منظور از زیادت کفر، بر کفر مردن آنان است. (تاویلات اهل سنت)
گفته شده است: کسانیکه به عیسی کفر ورزیدند و بعد با کفر به محمد، بر کفر خود افزودند. (تاویلات اهل سنت)
ازدیاد کفر منظور کسانی هستند که مرتد شده و به مکه رفتند و گفتند منتظر میمانیم تا بر محمد، حوادث روزگار فرا برسد و هلاک شود. (کبیر رازی)
منظور کسانی هستند که مرتد شدند وبعد گفتند بر میگردیم و اظهار ایمان میکنیم و راه نفاق را در پیش گرفتند. (کبیر رازی)
لَّن تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْ
از آنان توبه ای که قبلا کرده بودند و بعد ترک توبه کرده بودند را، آن توبه را قبول کرده نشود. (تاویلات اهل سنت)
آن توبه ی زبانی آنان که با قلب نبوده است، توبه حساب نمیشود تا قبول کرده شود. (تاویلات اهل سنت)
بعضی نیز گفته اند: منظور کسانی هستند که در علم الله توبه نمیکنند پس الله متعال اینجا خبر میدهد که توبه ی انان دیگر مقبول نیست. (تاویلات اهل سنت)
گفته اند: توبه ی در وقت مرگ از آنان قبول کرده نشود. (تاویلات اهل سنت)
مساله ای که در این آیه وجود دارد عدم قبول توبه است در حالیکه وقتی توبه بر اساس شرایط آن رخ دهد توبه پذیرفته میشود و برای همین مفسران در معنی این آیه اختلاف کرده اند. (کبیر رازی)
و مناسب این است که اگر بعد توبه کفر بورزند، آن توبه ی قبلی از آنان پذیرفته نیست. (کبیر رازی)
یعنی ایمان آنان به محمد که قبل بعثت ایشان، بوده است، از آنان قبول کرده نشود. (التیسیر ابی حفص)
ابوالعالیه: توبه ی از گناه آنان پذیرفته نشود ما دامیکه بر کفر باشند. (التیسیر ابی حفص)
وَأُولَٰئِكَ هُمُ الضَّالُّونَ
ابن عباس: آنان قلبا بر گمراهی خود ثابتان هستند. (التیسیر ابی حفص)
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَمَاتُوا وَهُمْ كُفَّارٌ فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْ أَحَدِهِمْ مِلْءُ الْأَرْضِ ذَهَبًا وَلَوِ افْتَدَىٰ بِهِ ۗ أُولَٰئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ وَمَا لَهُمْ مِنْ نَاصِرِينَ ﴿91﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

قطعا کسانیکه در زندگی خود کفر ورزیدند و بر کفر مردند، در آخرت از آنان فدیه ای قبول کرده نشود هرچند این فدیه باندازه ی کل زمین باشد، و بر این موصوفان، عذابی دردناک است و آنان را یاوری نیست تا که عذاب را از آنان بردارد ویا کم کند. نکته: با توجه اقوال مطرح شده در از تفاسیر دو نکته در مورد کفار است الف: هرچند دنیا کار خیر انجام دهند، در آخرت برای آنان سودی ندارد. ب: بر فرض محال در آخرت اموالی به اندازه ی کل دنیا طلا داشته باشند که محال است داشته باشند، از آنان پذیرفته نشود.

مستندات
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَمَاتُوا وَهُمْ كُفَّارٌ
از ابن عباس: وقتی رسول الله ص، مکه را فتح کردند، یاران حارث بن سوید، وارد اسلام شدند و این آیه در حق کسانیکه از بین آنان بر کفر مرده بودند، نازل شد. (خازن)
این ایه در حق تمامی کسانیکه بر کفر مرده اند چه یهود و چه مسیحی و چه بت پرست، است. (خازن)
فَلَن يُقْبَلَ مِنْ أَحَدِهِم مِّلْءُ الْأَرْضِ ذَهَبًا وَلَوِ افْتَدَىٰ بِهِ
کلبی: یعنی به وزن زمین هم طلا بدهند. (بحر العلوم)
یعنی به اندازه ای باشد که مشرق و مغرب زمین را پر کند. (خازن)
یعنی اگر به الله با فدیه دادن اندازه ی زمین از طلا به الله تقرب بجوید نیز از وی قبول کرده نشود. (خازن)
گفته اند: اگر کافر در دنیا تا این اندازه نیز انفاق کند، برای وی در آخرت سودی ندارد. (خازن)
اگر بخواهد با فدیه ی این اندازه خود را از عذاب نجات دهد، باز قبول کرده نشود. (خازن)
مقاتل: وقتی کافر در آخرت عذاب را میبیند ارزو میکند که ای کاش به اندازه ی زمین، طلا داشت تا آن را فدیه داده خود را از عذاب خلاص کند پس اگر آن را فدیه دهد نیز از وی قبول کرده نشود. (بحر العلوم)
رسول الله ص: در آخرت به کافر گفته میشود: الله متعال به کمترین اهل جهنم از روی عذاب میفرماید: آیا حاضری که به اندازه ی زمین از طلا فدیه دهی تا از عذاب خلاص شوی؟ اهل جهنم جواب دهد: بله، فدیه خواهم داد. الله متعال میفرماید: من از تو در دنیا چیزی آسانتر از این از تو خواستم در حالیکه تو در پشت حضرت آدم بودی، و آن شرک نیاوردن بود ولی تو از هر چیزی به جز شرک، ابا ورزیدی. (خازن)
أُولَٰئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ
برای آن موصوفان به صفات شنیعه، عذابی دردناک است. (نسفی)
وَمَا لَهُم مِّن نَّاصِرِينَ
و برای آنان مانعانی از عذاب نیست. (خازن)
و آنان را یاوری برای دفع عذاب یا تخفیف عذاب نیست. (نسفی)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود