0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
إِذْ هَمَّتْ طَائِفَتَانِ مِنْكُمْ أَنْ تَفْشَلَا وَاللَّهُ وَلِيُّهُمَا ۗ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ ﴿122﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

وقتی که دو گروه در دل خود قصد برگشتن و ترسیدن کردند و الله حافظ آنان بود که آنان توفیق ماندن یافتند و آنچه مومنان باید انجام دهند، توکل بر الله متعال است.

مستندات
إِذْ هَمَّت طَّائِفَتَانِ مِنكُمْ أَن تَفْشَلَا
خواستند که از خود ترس از جنگ نشان دهند. (خازن)
این دو طائفه بنو سلمه از خزرج و بنو حارثه از اوس بودند. (خازن)
و این دو طائفه، دو جناح عسکر رسول الله ص بودند. (خازن)
رسول الله ص هزار نفر بودند و مشرکان سه هزار نفر بودند و عبدالله ابن ابی از کمک سرباز زد و با سیصد نفر برگشتند در اینجا بود که دو طائفه قصد کردند که با ابن ابی برگردند و الله متعال آنان را توفیق داد و ماندند (خازن)
وَاللَّهُ وَلِيُّهُمَا
الله متعال این نعمت را یاداوری میکنند و میفرماید که الله متعال یاور آنان خواهد بود. (خازن)
ابن عباس: در دل خود آهنگ برگشتن کردند و الله توفیق ماندن داد. (خازن)
الله حافظ قلبهای آنان است. (بحر العلوم)
وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ
توکل یعنی به کسی اعتماد کردن در اینکه وی کافی است و حاجتش را برآورده خواهد کرد. (خازن)
توکل سپردن امور به الله متعال با اعتماد بر اینکه آنچه خیر است را انجام خواهد داد. (خازن)
وَلَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ وَأَنْتُمْ أَذِلَّةٌ ۖ فَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ﴿123﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

و قطعا الله متعال شما را در در بدر یاری رسانده است در حالیکه شما خیلی کم بودید و خوار بودید. پس تقوای الهی پیشه کنید باشد که الله متعال با شکر شما بار دیگر نعمت نصرت عنایت فرماید و شما نیز معلوم شود که سپاسگزار هستید.

مستندات
وَلَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ وَأَنتُمْ أَذِلَّةٌ
یادآوری بعضی فائده های توکل است. (بیضاوی)
بدر نام آبی بین مکه و مدینه است. (بیضاوی)
و شما خیلی خوار بودید چراکه تعدادتان کم و سلاح و مرکب نیز خیلی کم داشتید. (بیضاوی)
سیصد و سیزده نفر بودند با این وصف الله متعال آنان را یاری رساند و پیروز شدند. (بغوی)
در لشکر رسول الله ص به جز یک یا دو اسب نبود و تعداد نود شتر آب کش و هشت شمشیر و شش زره بود در حالیکه دشمن حدود هزار نفر و صد اسب بود. (ابوسعود)
فَاتَّقُوا اللَّهَ
در ثبات از الله پروا کنید. (بیضاوی)
لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ
باشد که با تقوای خود، شکر گذار نعمت نصرت باشید. (بیضاوی)
باشد که الله به شما نعمت نصرت عنایت کند همچنانکه قبلا این کار را انجام داد. (ابوسعود)
إِذْ تَقُولُ لِلْمُؤْمِنِينَ أَلَنْ يَكْفِيَكُمْ أَنْ يُمِدَّكُمْ رَبُّكُمْ بِثَلَاثَةِ آلَافٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ مُنْزَلِينَ ﴿124﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

این نصرت وقتی بود که تو ای محمد به مومنان برای روحیه دادن میگفتی که آیا کافی نیست که سه هزار فرشته به کمک شما فرو فرستاده شوند.

مستندات
مفسرین اختلاف کرده اند که وعده ی انزال فرشتگان در جنگ بدر حاصل شده است و یا در جنگ احد؟ بعضی گفته اند در جنگ بدر بوده است و بعض دیگر گفته اند که در جنگ احد بوده است. (خازن)
قتاده: در جنگ بدر بوده است که اول با هزار فرشته بعد به سه هزار رسید و در آخر به پنج هزار فرشته رسیده است چراکه در جنگ بدر بود که صبر کردندو تقوی پیشه کردند و الله متعال آنان را با فرشتگان یاری کرد. (خازن)
ابن عباس: فرشتگان در معرکه ای غیر از بدر جنگ نکردند و در غیر انها بسیج و پشتیبان بوده اند. (خازن)
حسن: آن پنج هزار فرشته همیشه بعنوان یاور مومنان تا روز قیامت هستند. (خازن)
شعبی: به رسول الله ص در روز بدر خبر رسید که کرز بن جابر قصد کمک و مدد مشرکین را دارد و این برای رسول الله ص سنگین امد و پس الله متعال الن یکفیکم ان یمدکم... را نازل کرد و به کرز خبر شکست رسید و برگشت و به مشرکین کمک نکرد و الله متعال نیز پنج هزار فرشته را نفرستاد ولی با هزار فرشته کمک رسانی شده بود. (خازن)
در بدر بودن این واقعه را آیه ی قبل این آیه تایید میکند چراکه ظاهرا اینطور است که نصرت الله متعال برای مومنان بعد گفتن الن یکفیکم بوده باشد. (خازن)
عكرمة وضحاك ومقاتل: در جنگ احد بوده است. (خازن)
عمیر بن اسحاق: در جنگ احد مردم از رسول الله ص به کنار شدند و کسی نماند به جز سعد بن مالک که تیراندازی میکرد و جوانی نیز کنار وی بود که به سعد تیر میرساند هر وقت تیر تمام میشد، جای آن را پر میکرد و میگفت: پرتاب کن ای ابواسحاق پرتاب کن ای ابواسحاق، بعد اینکه معرکه تمام شد از آن جوان پرسیده شد که چه کسی بوده است و کسی وی را نشناخت. (خازن)
از سعد ابن ابی وقاص: در جنگ احد در سمت چپ و راست رسول الله ص دو شخص را دیدم که جنگ سختی انجام میدادند و لباس سفیدی پوشیده بودند و آن دو را نه قبل آن و نه بعد جنگ ندیدم یعنی جبرئیل و میکائیل بودند. (خازن)
دلیل دیگر اینکه این سه هزار فرشته در احد بوده اند این است که در سوره ی انفال عدد شرکت کننده ی در بدر را هزار فرشته گفته است. (خازن)
إِذْ تَقُولُ لِلْمُؤْمِنِينَ
ظرف است برای نصرکم یعنی شما را یاری کرد در وقتی که تو به مومنان میگفتی... (بیضاوی)
بعضی نیز بدل از اذ غدوت دانسته اند. (بیضاوی)
نزول فرشتگان مشروط به رعایت صبر و تقوی بود و در احد رعایت نکردند و فرشتگان نیز نیامدند. (بیضاوی)
این را میرساند که آنان بخاطر ضفعشان و کم تعداد بودنشان و قوت دشمن و کثرت آنان، ناامید بودند و بر انان انکار میکند که مگر کفایت نمیکند که شما را به سه هزار فرشته کمک رسانی شود. (بیضاوی)
کفایه: به اندازه ی سد خلل و فرجه و اکتفاء بر آن بسنده کردن را گویند. (العز بن عبدالسلام)
امداد: دادن یک شیئ مرحله به مرحله. (العز بن عبدالسلام)
بَلَىٰ ۚ إِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا وَيَأْتُوكُمْ مِنْ فَوْرِهِمْ هَٰذَا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ آلَافٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ مُسَوِّمِينَ ﴿125﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

بلی همان تعداد نیز برای پیروزی کافی است و اگر صبر کنید و مخالفت نکنید و تقوی داشته و از گناه دوری کنید، و دشمن همین لحظه نیز بیاید، شما را با پنج هزار فرشته ی نشاندار، کمک رسانی خواهد شد.

مستندات
بَلَىٰ
جواب ألن یکفیکم است یعنی بله همان سه هزار فرشته کافی است. (ابوسعود)
بعد وعده ی اضافه کردن را میدهد به شرطی که صبر و تقوی داشته باشند. (ابوسعود)
إِن تَصْبِرُوا
اگر در وقت روبرو شدن با دشمن شکیبا باشید. (ابوسعود)
وَتَتَّقُوا
از معصیت الله متعال و از نافرمانی رسول الله ص بترسید و پروا کنید. (ابوسعود)
وَيَأْتُوكُم مِّن فَوْرِهِمْ هَٰذَا
و مشرکین در این لحظه بیایند. (ابوسعود)
منظور بیان سرعت کمک به آنان است یعنی اگر همین لحظه نیز بیایند بی درنگ برای آنان کمک خواهد رسید اگر صبر و تقوی پیشه کنند. (ابوسعود)
يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُم بِخَمْسَةِ آلَافٍ مِّنَ الْمَلَائِكَةِ مُسَوِّمِينَ
مسومین از تسویم به معنی نشان دار کردن یعنی خودشان یا اسبشان، علامت گذاری شده است. (ابوسعود)
روایت شده است که آنان عمامه های سفید داشتند بغیر از جبرئیل که عمامه ی زرد داشت به مانند زبیر بن عوام. (ابوسعود)
عروه بن زبیر: فرشتگان بر اسبانی ابلق (دو رنگ که یک رنگش سفید است) بودند و عمامه های سفید داشتند که بین دو کتفشان رها کرده بودند. (ابوسعود)
هشام بن عروه: عمامه های آنها زرد بود. (ابوسعود)
قتادة و ضحاك: روی پیشانی و دم اسبشان را با پشم سرخ (عهن) علامت گذاری کرده بودند. (ابوسعود)
مسومین به معنی ارسال شده نیز میتواند باشد. (ابوسعود)
اگر بر طاعت الله صبر کنند و از حرام های الله دوری کنند الله متعال وعده داده است که آنان را در تمامی جنگها یاری کند ولی بغیر از احزاب، صبر نکردند و یاری نشدند. (مظهری)
وَمَا جَعَلَهُ اللَّهُ إِلَّا بُشْرَىٰ لَكُمْ وَلِتَطْمَئِنَّ قُلُوبُكُمْ بِهِ ۗ وَمَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ ﴿126﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

این امداد با فرشتگان را الله متعال برای چیزی قرار نداد جز برای اینکه شما را بشارتی بر مورد حمایت بودنتان باشد و قلبهای شما به نصرت آرام گیرد و نیست هیچگونه نصرتی مگر از نزد الله متعال که در حکمش غالب است و بر اساس حکمت حکم میکند.

مستندات
وَمَا جَعَلَهُ اللَّهُ إِلَّا بُشْرَىٰ لَكُمْ
کلامی است مستانف برای بیان اینکه اسباب ظاهری هیچ تاثیری ندارند بلکه حقیقت نصرت مختص الله متعال است پس مومنان این را بدانند و به الله متعال توکل و اعتماد کنند و در وقت نبود اسباب و نشانه، ناامید نشوند. (ابوسعود)
الله متعال آن امداد با فرشتگان را چیزی قرار نداد مگر برای اینکه شما را بشارتی باشد بر اینکه شما پیروز هستید. (نسفی)
مگر دلالتی بر بر حق بودنتان. (ایجاز البیان)
وَلِتَطْمَئِنَّ قُلُوبُكُم بِهِ
همانطور که برای بنی اسرائیل سکینه قرار داد برای شما نیز بشارت به نصرت و اطمینان قلب برای شما قرار داد. (نسفی)
پس از کثرت دشمن و قلت خودتان، بی تاب نشوید. (بغوی)
وَمَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِندِ اللَّهِ
نصرت نیست مگر از نزد الله متعال نه از نزد جنگجویان و نه از فرشتگان لیکن این نصرت توسط فرشتگان الله متعال توسط این امید پیروزی و طمع در رحمتش را تقویت میکند. (نسفی)
نصرت را به نه به فرشتگان و نه به جنگجویان حواله نکنید بلکه نصرت فقط از نزد الله متعال است چراکه عزت و حکم برای الله است. (بغوی)
اعلام میکند که برای نصرت نیازی به مدد و عدد نیست و آنچه از مدد فرستاده است فقط برای بشارت و اطمینان قلب شماست. (بیضاوی)
الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ
عزیزی که بر احکامش مغلوب نمیشود. (نسفی)
چه با واسطه و چه بی واسطه، بر حسب حکمت و مصلحت نصرت و خذلان میدهد. (بیضاوی)
حکیمی که دوستان خود را نصرت عطا میکند و آنان را با جنگ با دشمن، امتحان میکند. (نسفی)
لِيَقْطَعَ طَرَفًا مِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَوْ يَكْبِتَهُمْ فَيَنْقَلِبُوا خَائِبِينَ ﴿127﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

این نصر و ارسال فرشتگان برای امداد شما برای این بود که گروهی از کفار را به قتل و اسیر گرفتن، هلاک کند و عده ای دیگر نیز ناامید از اینکه به آنچه انتظارش را داشته اند، برگردند.

مستندات
لِيَقْطَعَ طَرَفًا مِّنَ الَّذِينَ كَفَرُوا
تا که عده ای از کفار و طائفه ای از آنها را با کشتن و اسیر گرفتن، هلاک کند. (ابوسعود)
همینطور هم شد و از بزرگان آنها هفتاد نفر کشته شدند و هفتاد نفر اسیر گشتند. (ابوسعود)
عده ای از اهل مکه را. (تاویلات اهل سنت)
یعنی فرشتگان را فرستاد و مومنان را نصرت داد تا که عده ای از کفار ریشه کن شوند. (بحر العلوم)
تا رکنی از ارکان مشرکان با قتل و اسیر شدن هلاک شوند. (ثعلبی)
أَوْ يَكْبِتَهُمْ
یا که خوار و رسوا و غضبناکشان کند. (ابوسعود)
کبت یعنی شدت غیظ و دشمنی. (ابوسعود)
کبت ضعفی که در قلب پدیدار میشود. (ابوسعود)
یا که متحمل شکست شوند و خوار شوند. (بحر العلوم)
بعضی گفته اند: کبت یعنی ناگواری که به کسی میرسد. (ابوسعود)
گفته شده: به رو و به روی دستان افتادن را گویند. (ابوسعود)
از ابن عباس: کبت یعنی شکست. (تاویلات اهل سنت)
یا لعنتشان کند. (ثعلبی)
فَيَنقَلِبُوا خَائِبِينَ
پس ناامیدانه شکست خورند و برگردند درحالیکه به آرزو و امیال خود نرسیده اند. (ابوسعود)
تا آنان را ناامید کرده و بدون حصول هیچگونه خیر و ظفری بر گردند. (بحر العلوم)
لَيْسَ لَكَ مِنَ الْأَمْرِ شَيْءٌ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذِّبَهُمْ فَإِنَّهُمْ ظَالِمُونَ ﴿128﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

و برای تو از امر آنان چیزی نیست تا که توبه اشان قبول کنی یا عذابشان دهی چراکه آنان ظالم هستند. همه ی امور برای الله متعال است و تو بنده ای مامور هستی و الله متعال تصمیم میگیرد که با توفیق اسلام، توبه ی انان را قبول کند و یا بخاطر کفرشان عذاب دهد.

مستندات
در شان اهل بئر معونه نازل شده است و تفصیل آن اینکه رسول الله ص هفتاد قاری را برای اموزش قرآن به اهل بئر معونه فرستاده بودند و این اتفاق چهار ماه بعد غزوه ی احد بوده است و امیر آنان منذر بن عمرو بود. همه ی این قاریان را عامر بن طفیل به قتل رساند و رسول الله ص از این قضیه به شدت ناراحت شدند و یک ماه در هر نماز قنوت خوانده و در آن مسببان این قضیه از قبائل را لعنت و به قحطی آنان دعا میکردند و این آیه نازل شد. (بغوی)
از انس: رسول الله ص در روز احد دندان پیشین مبارکشان شکست و سرشان نیز شکست و رسول الله ص خون را از روی خود پاک میکردند و میفرمودند: چگونه قومی نجات یابند در حالیکه دندان پیامبرشان را شکستند و به الله شکایت میکردند. (بغوی)
از عبدالله ابن عمر: رسول الله ص در روز احد چنین دعا میکردند: اللهم لعن کن حارث بن هشام را و لعن کن صفوان بن امیه، و این آیه نازل شد. (بغوی)
سعید بن مسیب ومحمد بن اسحاق : وقتی رسول الله ص دیدند که با مسلمانان چه کرده اند از بریدن گوش و بینی و آلت مسلمانان، فرمودند: اگر الله متعال به ما فرصت دهد آنان را چنان مثله کنم که احدی از عرب چنین نکرده باشد، و این آیه نازل شد. (بغوی)
رسول الله ص قصد کردند که بر علیه مشرکین برای استیصالشان دعا کند و این آیه نازل شد چراکه الله متعال میدانست که بسیاری از آنان مسلمان خواهند شد. (بغوی)
لَيْسَ لَكَ مِنَ الْأَمْرِ شَيْءٌ
هیچ چیز از امر، به سوی تو نیست. (بغوی)
یعنی الله مالک امر آنان است اما آنان را هلاک کند و خوار گرداند و یا توبه ی آنان را در صورت اسلام آوردن، قبول کند و یا عذاب دهد در صورتیکه بر کفرشان اصرار کنند و تو بنده ای مامور به انذار و جهاد با آنان هستی. (بیضاوی)
امر عذاب دادن آنان و یا طلب اصلاح آنان بر تو نیست تا انان توبه کند. (ایجاز البیان)
آنچه در شان اصحاب تو و مشرکان انجام میدهیم به تو مربوط نمیشود بلکه به الله مربوط است از اینکه توبه ی انان را قبول کند ویا از آنان انتقام بگیرد. (العز بن عبدالسلام)
او یتوب علیهم عطف بر لیقطع است و لیس لک من الامر شیئ، جمله ی اعتراضیه است یعنی تا که عده ای از انان را هلک کند و بعضی دیگر ناامیدانه برگردند و عده ای نیز توبه کند و اینکه بعضی دیگر را نیز عذاب دهد چراکه ظالم هستند. (بغوی)
برای تو امری از این امور نیست بلکه در تمامی این مسائل، امر، امر من است. (بغوی)
امر برای الله است پس تو صبر پیشه کن. (جلالین)
أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ
تا که توبه ی آنان را قبول کنی. (بغوی)
مگر اینکه توبه ی آنان را قبول کنی. (بغوی)
أَوْ يُعَذِّبَهُمْ فَإِنَّهُمْ ظَالِمُونَ
امر آنان بر تو نیست و امر توبه ی آنان و امر تعذیب آنان نیز بر تو نیست. (بیضاوی)
از امر آنان چیزی بر تو نیست مگر اینکه الله توبه ی انان را قبول کند و تو خوشحال شوی وی آنان را عذاب دهد و تو تسکین یابی. (بیضاوی)
بخاطر کفرشان، ظالم هستند. (جلالین)
وَلِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۚ يَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ ۚ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ ﴿129﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

برای الله متعال است، آنچه در آسمانها و زمین هستند هم مملوک و هم بنده ی وی تعالی هستند. هرآنکس را خواهد با توفیق اسلام میبخشد و هرآنکس را که خواهد عذاب میدهد. و الله متعال آمرزنده ی مهربان است. یعنی رحمتش بر عدلش سبقت دارد.

مستندات
وَلِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ
تاکید جمله ی قبل یعنی تاکید لیس لک من الامر شیئ است. (خازن)
یعنی امر برای کسی است که آنچه در آسمانها و زمین است برای وی باشد و همراه وی تعالی برای کسی امری نیست. (خازن)
جمیع مخلوقات ملک وی تعالی هستند و همگی بنده ی ایشان هستند. (بحر العلوم)
يَغْفِرُ لِمَن يَشَاءُ
هرکس را خواهد به فضل و رحمت خود میآمرزد. (خازن)
وَيُعَذِّبُ مَن يَشَاءُ
هرکس را خواهد به عدل خویش، عذاب دهد و هرکه را هرچه خواست حکم کند و وی تعالی را معارضی در افعالش نیست. (خازن)
ضحاک: هرکه را خواهد گناه بزرگش را میآمرزد و هرکه را خواهد بخاطر گناه صغیره در صورت اصرار، عذاب میدهد. (بحر العلوم)
وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ
یعنی الله متعال میپوشاند گناهان بندگانش را و آنان را مورد آمرزش قرار میدهد و به ترک عقوبت عاجل آنان، به آنان رحم میکند و همه ی اینها به تفضل و احسانش است نه بر سبیل وجوب بر وی تعالی چراکه اگر الله متعال همه را به بهشت ببرد به رحمت خودش است و اگر همه را به دوزخ اندازد، همگی به عدل خودش است لیکن جانب مغفرت و رحمت، غالب است. (خازن)
آنان را قبل توبه اشان عذاب نمیدهد. (بحر العلوم)
پس در دعا علیه آنان عجله نکن. (مظهری)
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَأْكُلُوا الرِّبَا أَضْعَافًا مُضَاعَفَةً ۖ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿130﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

ای کسانی که ایمان آورده اید، ربا نخورید در حالیکه اموال خود را با ربا زیاد میکنید، و از الله پروا داشته باشید در آنچه نهی کرده است در این صورت انتظار نجات داشته باشید.

مستندات
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَأْكُلُوا الرِّبَا
منظور از اکل ربا، گرفتن ربا است. (ابوسعود)
قفال: مشرکین اموالی را که برای جنگ با مسلمانان خرج کرده بودند را از راه ربا به دست آورده بودند و این احتمال وجود داشت که مسلمانان نیز برای جمع کردن اموال به ربا متوسل شوند بهمین خاطر از ربا در اینجا نهی شده است. (کبیر رازی)
أَضْعَافًا مُّضَاعَفَةً
منظور قید برای نهی نیست بلکه برای مراعات حال آنان در عادتی که در باب ربا داشته اند است و برای توبیخ آنان است چراکه عادتشان این بود کسی اگر ربایی میگرفت در وقت حلول مهلت پرداخت میگفت: بدهیت را پرداخت کنو یا ربا کن و بدهکار اینکار را انجام میداد و این تکرار میشد تا اینکه بخاطر مال کمی که گرفته بود تمام اموال بدهکار را دربر میگرفت. (ابوسعود)
اگر کسی گوید اضعاف مضاعفه چه معنایی دارد در حالیکه کم ربا نیز حرام است؟
چند احتمال وجود دارد :
الف: این نهی از مضاعفه قبل تحریم ربا باشد.
ب: با گرفتن مضاعفه یعنی زیادت، اموال خود را زیاد نکنید.
ج: بر استحلال ربا اصرار نکنید تا اینکه تا ابد بر آن ثابت بمانید.
د: منظور دوچندان شدن عذاب برای ربا است.
ه: ربای جاهلی اینگونه بود که هر وقت سررسید پرداخت میرسید، به سود اضافه کرده و به مهلت میافزود. (تاویلات اهل سنت)
وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
از الله بترسید با ترک آنچه که نهی شده اید که من جمله ی آن ربا است، تا امیدوار نجات باشید. (ابوسعود)
پروا کردن از الله در این نهی واجب است و نجات معلق به دوری از ربا است پس اگر کسی پروا نکرده و بخورد، نجات برای وی نیست. (کبیر رازی)
وَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِي أُعِدَّتْ لِلْكَافِرِينَ ﴿131﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

و از آتشی بترسید که برای کفار آماده کرده شده است.

مستندات
با عدم متابعت از کفار و اجتناب از مشابهت با آنان، خود را از آتشی که برای کفار مهیا شده است، خود را دور کنید. (انوار القرآن ملا علی)
این آیه آگاهی میدهد که آتش ذاتا برای کفار است وبه تبع آنها عرضا به گناهکاران مسلمانان نیز میرسد. (انوار القرآن ملاعلی)
آتش ربا خوار همانند آتش کفار است همچنانکه ظاهر آیه نشان میدهد و یا اینکه آتش رباخوار و فاجران از آتش کفار خفیفتر است بخاطر اختلاف در معاصی که بین آنها است. (العز بن عبدالسلام)
امام ابوحنیفه: این آیه ترساننده ترین آیات است طوریکه مومنان را اگر از منهیات اجتناب نکنند، از آتشی که برای کفار مهیا شده است، بر حذر داشته است. (نسفی)
وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ﴿132﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

از الله متعال در اوامر و نواهی وی تعالی و از رسولش در آنچه از احکام به شما میرساند و ابلاغ میکند، پیروی و فرمانبرداری کنید تا باشد که از این طریق مورد مهر قرار گرفته و عذاب داده نشوید.

مستندات
از الله اطاعت کنید در هر آنچه که امر کرده و در هر آنچه که نهی کرده است و از رسولش در آنچه به شما از اوامر و نواهی الله متعال به شما رسانده است، اطاعت کنید. (ابوسعود)
از الله در فرائض و از رسولش در سنن، اطاعت کنید. (بحر العلوم)
از الله در تحریم ربا و از رسول در آنچه از تحریم به شما رسانده است، اطاعت کنید. (بحر العلوم)
محمد بن اسحاق: این آیه برای سرزنش کسانی نازل شده است که در روز احد از فرمان رسول الله ص اطاعت نکردند. (ابوسعود)
لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ
باشد که مورد مرحمت قرار گیرید. بعد وعید از عدم متابعت، وعده ی مرحمت داد تا با وعیدش بترسند و با وعده اش به اطاعت ترغیب شوند. (ابوسعود)
باشد که عذاب داده نشوید. (بحر العلوم)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود