این دوران روزگار برای پاک کردن مومنان از گناه است و خالص گرداندن انان و برای محو آثار کفار و مستاصل کردن آنان است.
آیا گمان کردید که داخل بهشت خواهید شد در حالیکه الله متعال هنوز مجاهد را از شما علم ظهور ندانسته است یعنی جهادی به وجود نیامده است تا به آن علمی تعلق گیرد. و همینطور تا وقتیکه صابران از شما مشخص شود. نکته: علم الله متعال بر همه چیز تعلق دارد پس در اینجا اعلام عدم علم به معنی عدم عمل به جهاد و صبر است یعنی عملی از شما صورت نگرفته است تا بخاطرش شما را به بهشت ببرد. علم الله متعال برای ما وقتی مشخص میشود که معلوم حاصل شود.
قطعا شما کسانی بودید که تمنای مواجهه با دشمن را داشتید تا که به شهادت برسید، و این قبل مواجهه با دشمن بود و ان را دیدید، و فقط نگاه کردید. نکته: انسان در مواقعی که در آسایش است و با سختی مواجه نشده است، فکر میکند که بر سختی غلبه خواهد کرد و برای همین اظهار نظر میکند و خود را حق به جانب میداند و بر دیگران خورده میگیرد که چرا این شد وان شد ولی وقتی در همان سختی قرار میگیرد خیلی از افراد جا میزنند و ضعف خود را آشکار میکنند و کاری جز نگاه از روی بهت و حیرت ندارند.
و محمد چیزی جز فرستاده نیست مثل رسولانی که قبل وی بوده اند و امدند و رفتند، پس آیا شما اگر محمد بمیرد ویا کشته شود، به گذشته برمیگردید؟ یعنی مرتد میشوید؟ و یا بخاطر مردن یا کشته شدنش، عقب نشینی میکنید، و هرکس که به عقب برگردد از فرمان الله و یا مرتد شود، به الله متعال هیچگونه ضرری نخواهد رسید و الله متعال ثابتان بر اسلام را دوست دارد. نکته: دوست داشتن یا نداشتن الله متعال مثل اظهار دوستی یا عدم دوستی ما نیست بلکه وقتی میفرماید دوست دارد یعنی نعمت بهشت عطا خواهد کرد و وقتی میفرماید که دوست ندارد یعنی اینکه به جهنم خواهد انداخت و عذاب خواهد داد.
و برای نفسی نیست که بمیرد مگر اینکه الله اجازه ی مرگ دهد حالا به ملک الموت و یا اجازه ی کلی، و اجل کتابی موقت و دارای مهلتی معین است. و کسیکه هدفش از جهاد یا هر عملی دیگر که برای اخرت باید انجام میشد را به نیت دنیوی از قبیل غنیمت و مانند ان انجام دهد، آنچه را که مقدر کرده ایم را به وی خواهیم داد و کسیکه نیتش اخرت باشد، پاداش وی را خواهیم داد و زود باشد که شاکران و قدرشناسان را پاداش نیک دهیم. نکته: در سنجزی که زود باشد است، این نکته است که در کنار پاداش اخروی، پاداش دنیوی نیز خواهد داد.
چه بسیار پیامبری که همراه وی جماعات بسیار جنگ کرده اند و یا علمای پرهیزگار همراه پیامبران جنگ کرده اند، و در این راه یعنی راه الله هرچه که پیش آمد، آنان به خود سستی راه ندادند، و ضعیف نشدند و در برابر دشمن سر خم نکردند. و الله متعال شکیبایان بر سختی ها را دوست دارد. نکته: این آیه به ما میگوید که اسلام و دین بر شخص استوار نیست و این راه است که باید ادامه داشته باشد حتی اگر کسیکه کشته میشود، پیامبر هم باشد و الله از ما میخواهد که به دنبال کسب رضایت وی تعالی باشیم و در این راه سستی به خرج ندهیم.
حسن دیگر امتهای جهادگر همراه پیامبران پیشین این بود که در وقت مواجهه با دشمن و در همه حال، اگر شکستی پیش میآمد، در حال مشغول استغفار و طلب آمرزش مییشدند و از گناهان کوچک و بزرگ پشیمان میشدند و از الله استواری قدم میخواستند و ناشکیبایی از خود نشان نمیدادند و میگفتند: پروردگارا، گناهان ما و بی حدی ما را بیامرز و قدمهایمان را استوار بدار و بر کفار ما را چیره بگردان.
پس در نتیجه الله متعال به آنان، پاداش دنیوی از غنیمت و نصرت و نام نیک عطا کرد و خوبی پاداش آخرت را که جنت و احترام اخروی را به آنان عطا کرد و الله متعال افراد نیکوکار را دوست دارد. نکته: وقتی الله متعال میفرماید دوست دارد یعنی عاقبت بخیرشان میکند و این همان هدف است و غیر آن هدفی نیست. نکته: احسان حتما برای دیگران نیست بلکه احسان به دیگران همان احسان به خود است که سبب نجات شخص میشود.
منبعی معتبر برای مطالعه کتابها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.