0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
وَمَا أَصَابَكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ فَبِإِذْنِ اللَّهِ وَلِيَعْلَمَ الْمُؤْمِنِينَ ﴿166﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

و آنچه به شما از آسیب و کشته شدن و زخمی شدن رسیده است، پس به مشیت و تقدیر الهی بوده است و هدف این بود که مومن از نفاق کنندگان، شناخته شوند.

مستندات
وَمَا أَصَابَكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ فَبِإِذْنِ اللَّهِ
برای بیان این مطلب است که وقتی به شما گفته شد که این از خودتان است فکر نکنید که شما در اعمالتان، مستقل از الله متعال عمل میکنید پس بدانید که آنچه به شما در وقت تلاقی شما و مشرکان بر شما رسیده است با اجازه ی الله متعال بوده است و با قضای الهی بوده است. (ابوسعود)
به کفار پیروزی دادن را اذن نامید چراکه از لوازم آن است. (ابوسعود)
به اراده و مشیت الهی بوده است. (تاویلات اهل سنت)
آنچه از خیر و شر به شما میرسد به علم الله است نه از روی سهو و غفلت الله متعال. (تاویلات اهل سنت)
وَلِيَعْلَمَ الْمُؤْمِنِينَ
تا که بداند مومنین را یعنی تمییز دهد مومنان را و بین مردم آشکار کند. (ابوسعود)
وَلِيَعْلَمَ الَّذِينَ نَافَقُوا ۚ وَقِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا قَاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوِ ادْفَعُوا ۖ قَالُوا لَوْ نَعْلَمُ قِتَالًا لَاتَّبَعْنَاكُمْ ۗ هُمْ لِلْكُفْرِ يَوْمَئِذٍ أَقْرَبُ مِنْهُمْ لِلْإِيمَانِ ۚ يَقُولُونَ بِأَفْوَاهِهِمْ مَا لَيْسَ فِي قُلُوبِهِمْ ۗ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا يَكْتُمُونَ ﴿167﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

صورت تشخیص مومن از منافق اینگونه است که به منافقین گفته شد: بیایید تا از در راه الله متعال جنگ کنید و یا از دیار و اهل خود دفاع کنید. آن منافقین گفتند: اگر میدانستیم که جنگ است، و ما امر جنگ را میدانستیم، با شما همراه میشدیم. در این روز، آنان از ایمان مورد گمان در مورد آنان به کفر نزدیکتر هستند. آنان چیزی را میگویند که در دلشان نیست یعنی از ایمان و از اینکه اگر فلان بود تبعیت میکردند. و الله متعال به آنچه که آنان کتمان میکنند داناتر است. نکته: الله متعال با قرار دادن اشخاص در حوادث مختلف، ایمان اشخاص را میسنجد. نکته: اینکه آنان از ایمان به کفر نزدیکتر هستند در مورد منافقان است از این جهت که در جای جای قرآن به تمثیل منافقین پرداخته شده است که گاهی نور ایمان روشن میشود و بعد به تاریکی سخت فرو میروند و در جایی دیگر بیان داشته است که منافقین مذبذب هستند یعنی مردد هستند بین ایمان و کفر و در این روز یعنی روز احد به کفر نزدیکتر شده اند چراکه آنان تابع نعمت هستند.

مستندات
وَلِيَعْلَمَ الَّذِينَ نَافَقُوا
نفاق کلمه ای اسلامی است و عرب قبل اسلام آن را نمیشناختند. (خازن)
و تا بداند منافقین را. (ابوسعود)
فعل لیعلم را تکرار کرد تا نشان دهد که مومنان و منافقین در یک مقام نیستند و مومنان را شرافتی است و از اینکه با منافقین در یک زمره شمرده شود، پاک هستند. (ابوسعود)
یعنی آنچه به شما رسیده است برای تمییز بین مومنان و منافقین بوده است. (ابوسعود)
وَقِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا قَاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ
ابن عباس: منافقین عبدالله ابن ابی و یارانش بودند که عبدالله بن عمرو بن حرام به آنان گفت که شما را به الله متعال که نبی خود را و قوم خود را خوار نکنید و آنان را به جنگ دعوت کرد. (ابوسعود)
أَوِ ادْفَعُوا
یعنی یا اینکه اگر در جنگ شرکت نمیکنید، با زیاد کردن سیاهی لشکر ما، دشمن را از ما دفع کنید. (ابوسعود)
یا اینکه اگر فی سبیل الله جنگ نمیکنید از خانواده و حریم و شهرتان دفاع کنید. (ابوسعود)
قَالُوا لَوْ نَعْلَمُ قِتَالًا لَّاتَّبَعْنَاكُمْ
وقتی از آنان یکی از این دو مورد را خواسته شد، جواب آنان چه بوده است؟ جواب دادند و گفتند:.... (ابوسعود)
اگر جنگ کردن را میدانستیم و بر جنگیدن قادر بودیم، از شما تبعیت میکردیم. (ابوسعود)
این جواب آنها از روی مسخره کردن و از روی دغل بازی بوده است. (ابوسعود)
ویا گفتند: اگر میدانستیم که آنچه شما بدان میروید حقیقتا جنگ بود، از شما تبعیت میکردیم ولی آنچه شما میروید چیزی جز به هلاکت انداختن خود نیست. (ابوسعود)
این سخن را منافقینی که در مدینه تخلف کردند و ماندند، گفته اند. (تاویلات اهل سنت)
هُمْ لِلْكُفْرِ يَوْمَئِذٍ أَقْرَبُ مِنْهُمْ لِلْإِيمَانِ
آنان از ایمان به کفر نزدیکتر هستند. (ابوسعود)
یعنی آنان وقتی این سخن را گفتند به کفر نزدیکتر هستند تا که به ایمان چراکه آنان قبلا اظهار ایمان میکردند ولی این سخن نشانه ی کفر آنان است. (ابوسعود)
وقتی از لشکر مسلمانان کناره گرفتند و این مقال را گفتند از ایمان مورد ظن در مورد آنان دور شدند و به کفر نزدیک شدند. (ابوسعود)
اینان به اهل کفر از جهت یاری رساندن نزدیکتر هستند تا که به مسلمانان. (ابوسعود)
چراکه منافقین الله متعال را نه میشناسند و نه عبادت میکنند بلکه آنان نعمت را عبادت میکنند اگر نعمت دست مومنان بود همراه آنان هستند و اگر در دست مشرکان بود همراه آنان هستند. (تاویلات اهل سنت)
از ابن عباس: آنان کفر را در نهان خود دارند و اظهار ایمان میکنند و درون شخص از ظاهر وی اولاتر است و فعل از قول برتر است. (تاویلات اهل سنت)
کفر برای آنان اولاتر و لایقتر از اتصاف به ایمان شدنشان است. (تاویلات اهل سنت)
يَقُولُونَ بِأَفْوَاهِهِم مَّا لَيْسَ فِي قُلُوبِهِمْ
آنان از چیزی سخن میگویند که اصلا وجود ندارد یعنی عدم علم آنان به جنگ و تبعیت در صورت وجود بالکل دروغ است. (ابوسعود)
بلکه آنان اصرار بر ترک قتال دارند و قصد ارتداد دارند. (ابوسعود)
وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا يَكْتُمُونَ
زیادت اثبات نفاق و کفر آنان است. (ابوسعود)
به صیغه ی اسم تفضیل آورده است چراکه بعضی از اعمال و نیات آنان را مومنان نیز میدانند ولی عمق تفکر آنان و جزئیات آن و کیفیت آن را فقط الله متعال میداند. (ابوسعود)
الَّذِينَ قَالُوا لِإِخْوَانِهِمْ وَقَعَدُوا لَوْ أَطَاعُونَا مَا قُتِلُوا ۗ قُلْ فَادْرَءُوا عَنْ أَنْفُسِكُمُ الْمَوْتَ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ ﴿168﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

کسانیکه به برادران خود گفتند و این در حالی بود که به جنگ نرفته بودند: اگر آنان که کشته شدند با از ما پیروی میکردند و جنگ نمیرفتند، کشته نمیشدند. ای محمد به آنان بگو: پس مرگ را از خود دفع کنید، اگر در گفتارتان صادق هستید، راهی برای مرگ پیدا کنید.

مستندات
ٱلَّذِينَ قَالُوا۟ لِإِخْوَ‌ٰنِهِمْ
آنان که به برادرانشان از منافقین گفتند. (بحر العلوم)
به برادران نسبی خود که در احد شهید شده بودند، گفتند. (خازن)
در شان عبدالله بن ابی منافق و یارانش نازل شده است. (خازن)
وَقَعَدُوا
و از جهاد بازنشستند. (بحر العلوم)
یعنی به برادران نسبی خود گفتند در حالیکه خود از جنگ بازنشسته بودند. (بیضاوی)
لَوْ أَطَاعُونَا
اگر در نشستن از جهاد از ما پیروی میکردند. (بحر العلوم)
مَا قُتِلُوا۟
در جنگ کشته نمیشدند. (بحرالعلوم)
قُلْ فَٱدْرَءُوا۟ عَنْ أَنفُسِكُمُ ٱلْمَوْتَ
ای محمد به آنان بگو: وقتی مرگ به سراغتان آمد، مرگ را از خودتان دفع کنید. (بحر العلوم)
یعنی حذر، قدر را دفع نمیکند. (خازن)
در این آیه دلیل است بر اینکه مقتول به اجل خودش میمیرد. (خازن)
چراکه اسباب هلاک بسیار است اینکه جنگ سبب هلاک است و نجنگیدند سبب نجات ولی گاهی عکس آن رخ میدهد. (بیضاوی)
إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ
اگر گفتارتان، راستگویان هستید. (بحر العلوم)
از مفسران سمرقند شنیده ام که روایت میکردند:وقتی این آیه نازل شد، هفتاد کس از منافقین کشته شدند. (بحر العلوم)
وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا ۚ بَلْ أَحْيَاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ ﴿169﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

گمان مبر که شهداء مردگان باشند، بلکه آنان زنده هستند و در نزد الله متعال روزی میخورند.

مستندات
این آیه در شان شهداء نازل شده است. (بحرالعلوم)
از آنجهت که مسلمانان، گفتند که فلانی مرد و فلانی مرد. (بحر العلوم)
منظور این است که آنچه را که منافقین از آن بر حذر هستند و مردم را بر حذر میدارند، از ارزشمندترین مقاصد است که باید برای آن مسابقه داده شود. (ابوسعود)
منظور شهدای احد هستند که هفتاد نفر بودند که چهار نفر از مهاجرین و بقیه از انصار بوده اند. (ابوسعود)
شهدای احد و بدر. (تاویلات اهل سنت)
گفته اند: در شان شهدای بدر که چهارده نفر بوده اند نازل شده است. (خازن)
خطاب به رسول الله ص است یا به هرکس که سهمی از خطاب دارد. (ابوسعود)
یعنی فکر نکن که شهداء همانند مردگان دیگر هستند بلکه آنان زنده هستند. (بحر العلوم)
یعنی آنان نزد الله متعال، همانند زندگان هستند چراکه اجر آنان تا قیامت برای آنان نوشته میشود. (بحر العلوم)
گفته شده است: همانند کفار فکر نکن که آنان زنده نخواند شد، بلکه آنان زنده خواهند شد. (بحر العلوم)
یعنی ارواح آنان بخاطر جایگاه و احترام به مانند زندگان هستند. (بحر العلوم)
از رسول الله ص: وقتی برادرانتان در احد کشته شدند، الله متعال روح آنان را داخل پرندگان سبز رنگی قرار داد که بر نهرهای بهشت وارد میشدند و از میوه های بهشت میخوردند و به قندیل هایی در زیر عرش که از طلا است، برمیگشتند. (بحر العلوم)
روزی میخورند تاکید زنده بودن آنان است. (ابوسعود)
فَرِحِينَ بِمَا آتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَيَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُوا بِهِمْ مِنْ خَلْفِهِمْ أَلَّا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿170﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

شادمان هستند از آنچه که الله متعال از نعمتهای بهشتی به آنان داده است و بشارت میدهند و خوشحالی میکنند بر آنان که بعدا به آنان ملحق خواهند شد. خوشحالی آنان از این است که بر آنان ترس و غمی نیست.

مستندات
وقتی شهدا، خوشی غذا و شراب بهشت را دریافتند، گفتند: آیا کسی هست که به برادرانمان خبر دهد که چه نعمتی به داده شده است، تا آنان از بهشت روی گردان نشوند و از جنگ ننشینند؟ الله متعال فرمود که من این خبر را میرسانم و این آیه نازل گشت. (خازن)
از ابن عباس: بر شهداء، نامه ای میرسد که در آنان اسامی شهداییکه خواهند آمد، نوشته شده است و بر آن شادمان میشوند و میگویند که ترس و واهمه ای نداشته باشید. (تاویلات اهل سنت)
یستبشرون یعنی به بشارت خوشحال میشوند. (ابوسعود)
احتمال دارد که بدین معنا باشد که شهدا بر کسانیکه در دنیا هستند از برادران و دوستان خود، میگویند که ترس و واهمه ای نداشته باشید چراکه ما را الله متعال شفیع قرار داده است. چراکه در روایات آمده است که شهدا بر هفتاد کس از اهل بیتش شفاعت خواهد کرد.(مظهری)
يَسْتَبْشِرُونَ بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَفَضْلٍ وَأَنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُؤْمِنِينَ ﴿171﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

شهدا شادمان هستند از اینکه الله متعال با آنان نعمت باندازه ی اعمالشان عطا کرده است و از اینکه اضافه بر آن نیز عطا فرموده است و اینکه الله متعال اجر مومنان را ضایع نمیکند.

مستندات
يَسْتَبْشِرُونَ بِنِعْمَةٍۢ مِّنَ ٱللَّهِ
شادمان هستند به بهشت از الله متعال. (بحر العلوم)
گفته شده: به آمرزش الله متعال. (بحر العلوم)
وَفَضْلٍۢ
یعنی کرامات و احترامات در بهشت. (بحر العلوم)
وَأَنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ ٱلْمُؤْمِنِينَ
خوشحال هستند از اینکه الله متعال پاداش مومنان را ضایع نمیگرداند. (بحر العلوم)
قطعا الله متعال اجر مومنان را ضایع نمیگرداند. (بحر العلوم)
خوشحالي اول براي دیگران بود واین خوشحالی برای خود شهدا میباشد. (خازن)
همانطور که الله متعال اجر شهدا را ضایع نمیگرداند، اجر مومنان را نیز ضایع نمیکند. (خازن)
بکار بردن کلمه ی مومنان بجای شهدا، در اینجا برای اعلام این مطلب است که آن درجه که بدان رسیده اند بخاطر ایمانشان بوده است و نشان میدهد که ایمان مقام والایی دارد و مناط سعادت است. (ابوسعود)
الَّذِينَ اسْتَجَابُوا لِلَّهِ وَالرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ مَا أَصَابَهُمُ الْقَرْحُ ۚ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا مِنْهُمْ وَاتَّقَوْا أَجْرٌ عَظِيمٌ ﴿172﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

کسانیکه فراخوان رسول الله ص برای جنگ را اجابت کردند با وجود جراحاتی که داشته اند. برای کسانی از آنان که نیکویی کردند، پاداش بیشمار مهیا شده است.

مستندات
ٱلَّذِينَ ٱسْتَجَابُوا۟ لِلَّهِ وَٱلرَّسُولِ مِنۢ بَعْدِ مَآ أَصَابَهُمُ ٱلْقَرْحُ
وقتی ابوسفیان از جنگ احد برمیگشت، از اینکه کار را تمام نکرده است پشیمان شد و قصد برگشت به جنگ کرد و رسول الله ص نیز از این قصد وی با خبر شدند و یاران خود را جمع کردند و آماده کردند و فرمودند: کسی جز کسانیکه دیروز با من بوده اند، همراه من نباشند و با وجود زخمی بودن یاران، در پی ابوسفیان رفتند و حدودا هشت میلی از مدینه دور شدند به حمراء الاسد رسیدند و الله متعال بر قلب مشرکان ترس انداخت و برگشتند و این آیه نازل گشت. (ابوسعود)
ذکر صفت نه برای تخصیص بعضی از مومنان بلکه برای مدح آنان آورده شده است. (ابوسعود)
یعنی با وجود جراحت، فرمان الله و رسولش را قبول کردند. (تاویلات اهل سنت)
آنان را به بدر صغری فراخواند و آنان نیز اجابت کردند. (تاویلات اهل سنت)
لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا۟ مِنْهُمْ
کسانیکه با وجود جراحت، اجابت کردند و در جنگ حاضر شدند. (تاویلات اهل سنت)
وَٱتَّقَوْا۟
از خلاف اجابت، پروا کردند. (تاویلات اهل سنت)
أَجْرٌ عَظِيمٌ
برای آنان در بهشت پاداشی بیشمار است. (تاویلات اهل سنت)
روایت شده است که در شان دو کس از بنی اشهل نازل شده است که با وجود زخمی بودن، فراخوان رسول الله ص را اجابت کردند در حالیکه بر یکدیگر تکیه میکردند و میرفتند. (قرطبی)
الَّذِينَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إِيمَانًا وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ ﴿173﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

آن کسانیکه مردم به آنها گفتند که مشرکان بر علیه شما اجماع کرده اند پس از آنها بترسید. این سخن دشمن، باعث شد که یقین مومنان زیاد شود و مومنان گفتند: الله ما را کافی است و شر انان را کم خواهد کرد و چه نیکو وکیلی است که ما برای خود گرفته ایم.

مستندات
ٱلَّذِينَ قَالَ لَهُمُ ٱلنَّاسُ
منظور از مردم در اینجا از جنس مردم است و وی یک نفر بود یعنی کسی که به مسلمان گفت، نعیم پسر مسعود بوده است. (بحر العلوم)
از ابن عباس و قتاده و ابن اسحاق آمده است: گویندگان سخن این یک قافله بوده اند که میان آنها ابوسفیان نیز بوده است. این را وقتی گفتند که مسلمانان قصد کردند که به احد برگشته و با مشرکان جنگ کنند و هدف از این گفتار نیز منصرف کردن مسلمانان بوده است.(احکام القرآن جصاص)
به قولي دیگر گویندگان این سخن منافقان بودند. وقتی دیدند که اصحاب رسول الله ص برای جنگ با مشرکان آماده میشوند گفتند که آنان شما را در سرزمین خودتان شکست دادند حال چگونه میخواهید دوباره بجنگید. (خازن)
تجار این را گفتند. (ابن ابی حاتم)
گروهی از عبدقیس گفتند و این را ابوسفیان به آنها گفته بود که میخواهد به احد برگردد. (ابن ابی حاتم)
نعيم را مرىم ناميدن ممکن است که از این جهت باشد که عده ای از مردم مدینه به وی ملحق شده و این سخن را بین مردم پخش کرده اند. (ابوسعود)
إِنَّ ٱلنَّاسَ قَدْ جَمَعُوا۟ لَكُمْ
که مردم یعنی ابوسفیان و یارانش بر علیه شما جمع شده اند. (بحر العلوم)
ابوسفيان به قريش و غطفان و هوازن فرستاده ای فرستاد تا لشکری جمع کنند و به آنها پیوسته به مسلمانان حمله کنند و وقتی رسول الله ص و همراهانشان این را شنیدند گفتند اگر عده ای از مسلمانان را بفرستید تا خبر بیاورند و آن عده رفتند و چیزی و کسی را ندیدند و برگشتند. (ابن ابی حاتم)
در سال سوم هجری بوده است يعنی در برگشت از احد و بر قلب کفار ترس افتاد و برگشتند. در روایتی در بدر صغری به سال چهارم یک سال بعد احد بوده است. (العز بن عبدالسلام)
بعد جنگ احد، ابوسفیان ندا داد که ای محمد وعده ی ما سال آینده در موسم بدر است. رسول الله ص فرمودند: ان شاء الله، وقت جنگ که آمد، ابوسفیان ترسید که به جنگ برود و وقتی نعیم بن مسعود را دید که به عمره آمده است به وی گفت به گوش مسلمانان برسان که ما جمع شده ایم تا با وی بجنگیم و آنها را از ما بترسان. من نیز ده شتر به تو میدهم. وقتی نعیم پیش مسلمانان رسید دید که دارند آماده ی جنگ میشوند و این قول را گفت. رسول الله ص فرمودند به جنگ آنها میروم حتی اگر تنها خودم باشم و به این ترتیب هفتاد نفر همراه ایشان آمدند و همه حسبنا الله میگفتند و به بدر رسیدند و در آنجا هشت روز ماندند و همراه خود، کالای تجاری داشتند و همگی تجارت کرده و سود بسیار حاصل کرده و سالم برگشتند. ابوسفیان نیز برگشت و مردم مکه آن لشکر ابوسفیان را جیش سویق نامیدند یعنی لشكر سویق (تلخان). یعنی شما براي خوردن سوق رفته اید. (نسفی)
شما برای خوردن سویق (تلخان) رفته اید. (ثعلبی و كشاف زمخشری و البحر المحیط)
به نظر همان جیش سویق به فتح سین درست باشد و سوق اشتباه تایپی است.
فَٱخْشَوْهُمْ
از آنان بترسید و به جنگ آنها نروید. (بحرالعلوم)
از آنان بترسید و بر حذر باشید که شما را یارای جنگ با آنان نیست. (خازن)
فَزَادَهُمْ إِيمَـٰنًۭا
پس یاران رسول الله ص را تصدیقشان و یقینشان و جرات بر جنگشان بیشتر گشت. (بحر العلوم)
در ایمان آنان، تصدیق و قوت و صلابت را زیاد کرد. (تاویلات اهل سنت)
بخاطر جراتی که پیدا کردند و بخاطر اعتمادی که به الله پیدا کردند و بخاطر قبول دعوت رسول الله ص، تصدیق و یقین آنان زیاد گشت. (تاویلات هل سنت)
زیاد شدن تصدیق آنان با تهدید کفار از این جهت است که رسول الله ص خبر داده بودند که منافقین چنین کاری انجام خواهند داد و دیگر اینکه رسول الله ص وعده داده بودند که امر مشرکان متشتت و متفرق خواهد شد و چنین نیز شد پس یقین آنان زیاد گشت. (تاویلات اهل سنت)
وَقَالُوا۟ حَسْبُنَا ٱللَّهُ
اطمینان و اعتماد ما به الله است و یقین داشتند که الله متعال رسول الله ص را خوار نخواهد کرد. (بحر العلوم)
يعني الله كار آنان را خواهد ساخت. (خازن)
وَنِعْمَ ٱلْوَكِيلُ
و این برای ما چه نیک اعمتادی است.(بحر العلوم)
از ابن عباس: این کلمه را یعنی حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ را حضرت ابراهیم در زمانیکه کفار قصد بر آتش انداختن ایشان کردن، گفت و رسول الله ص نیز وقتی مردم ایشان را از جنگ ترساندند. (خازن)
تفسير:
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود