0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
وَاللَّهُ يُرِيدُ أَنْ يَتُوبَ عَلَيْكُمْ وَيُرِيدُ الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الشَّهَوَاتِ أَنْ تَمِيلُوا مَيْلًا عَظِيمًا ﴿27﴾
النِّسَآء
تفسیر

و الله متعال از هرکس که قصد توبه دارد، اراده ی توبه دارد و کسانیکه پیرو شهوت خود هستند، قصد دارند که شما از راه درست، کجروی کنید کجروی بزرگ که در حد انجام گناه نمیایستد بلکه به استحلال حرام برسانند.

مستندات
وَاللَّهُ يُرِيدُ أَن يَتُوبَ عَلَيْكُمْ
و الله متعال توبه ی کسانی را که در علمش، توبه میکنند را اراده کرده است. (تاویلات اهل سنت)
الله متعال امر به توبه میکند. (تاویلات اهل سنت)
برای بیان این مطلب است که آنچه الله اراده میکند، منفعت کامل است و آنچه فاجران میخواهند، مضرت کامل است. (ابوسعود)
از شما بگذرد آنچه که قبل تحریم صورت گرفته است. (بحر العلوم)
لغزشها و خطاهای شما را در گذرد. (بحر العلوم)
وَيُرِيدُ الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الشَّهَوَاتِ أَن تَمِيلُوا مَيْلًا عَظِيمًا
و کسانیکه دنیا بر دین و اینجا را بر آخرت، اختیار کرده اند،... (تاویلات اهل سنت)
و این تبعیت از شهوات از این جهت است که تفکر در عاقبت امور را ترک کرده اند بخاطر طلب ریاست است ویا بخاطر فراخی که در دنیا خواسته اند، بوده است والا الله متعال کامل بیان کرده است. (تاویلات اهل سنت)
منظور از شهوات پیروی کنندگان، فاجران هستند و منظور از تبعیت، فرمانبرداری از آنها است. اما کسانیکه از شهوات آنچه را که شرع اجازه داده را انجام میدهند، پیرو شرع هستند نه پیرو شهوات. (ابوسعود)
گفته شده: اینان همان یهود و مسیحیان هستند. (ابوسعود
بعضی نیز گفته اند: مجوس هستند که خواهران و دختران برادر و خواهر را حلال میدانستند وقتی الله متعال این افراد را حرام گرداند، مجوس گفتند: شما دختر خاله و دختر عمه را حلال میدانید در حالیکه خاله و عمه بر شما حرام است، در نتیجه دختر برادر و خواهرتان نیز چنین است. پس این آیه نازل شد. (ابوسعود)
یعنی میخواهند که شما هم مثل خودشان زناکار شوید. (نسفی)
أَن تَمِيلُوا مَيْلًا عَظِيمًا
از حق کج شوید با موافقت با آنها در پیروی از شهوات خود و با حلال دانستن حرام خدا. (ابوسعود)
کج شدنی بزرگ به نسبت میل کسیکه گناهی را به ندرت بدون حلال دانستن آن انجام داده است. (ابوسعود)
يُرِيدُ اللَّهُ أَنْ يُخَفِّفَ عَنْكُمْ ۚ وَخُلِقَ الْإِنْسَانُ ضَعِيفًا ﴿28﴾
النِّسَآء
تفسیر

هدف و اراده ی الله از تشریع این احکام و این نوع عبادات، از جهت تخفیف دادن به شما و بخاطر آسانگیری بر شما است. و انسان ضعیف خلق شده است چه در بنیه و چه در فطرت. نکته: همین احکام که در اسلام ثابت است و جاری است، آسان هستند و منظور از آسانگیری این نیست که بر اساس هوای خود و با ادعای سخت نگیر، احکام تغییر داده شوند.

مستندات
يُرِيدُ اللَّهُ أَن يُخَفِّفَ عَنكُمْ
الله متعال اراده دارد تا امر را بر شما آسان بگرداند برای همین برای شما ازدواج با کنیزان را اجازه داد. (بحر العلوم)
با حلال گرداندن نکاح کنیزان و دیگر رخصتها. (نسفی)
ضحاک: الله اراده میکند تا گناهانتان را از دوشتان بردارد. (بحر العلوم)
برای همین برای شما شریعت آسان و راحت و حنیف را بر شما شرع قرار داد. (بیضاوی)
بر ما امت محمدی سهل گرفته است و انچه بر امتهای گذشته تکلیف کرده است بر ما تکلیف نکرده است مثلا توبه ی آنها این بود که خود را بکشند و توبه ی امت محمدی این است که از ته قلب پشیمان شده و از آنچه مرتکب میشود برگردد، است. (تاویلات اهل سنت)
الله متعال به ما تخفیف داده و ما را بخاطر گناه و خلاف شرع که انجام میدهیم ریشه کن نکرده است همانطور که در مورد امتهای پیشین چنین کرده است. (تاویلات اهل سنت)
بر ما آسان گردانده است، عباداتی مثل حج و جهاد و غیر اینها را طوریکه انجام این عبادات از انجام عبادات راحتتر نیز آسانتر شده است. (تاویلات اهل سنت)
وَخُلِقَ الْإِنسَانُ ضَعِيفًا
ضعیف است و بر نکاح نمیتواند صبر کند. (بحر العلوم)
نمیتواند بر شهوت خود غلبه کند و نمیتواند بر سختی طاعت و عبادت، شکیبایی کند. (نسفی)
منظور انسان کافر است که سینه اش از عبادت به تنگ میآید و خسته میشود. (تاویلات اهل سنت)
انسان چه مسلمان و چه کافر ضعیف است که با انجام عبادات خسته میشود و مثل فرشتگان نیستند. (تاویلات اهل سنت)
هرچه به قیامت نزدیکتر میشویم، انسان ضعیف تر میشود برای همین بر این امت آسان گرفته است. (مظهری)
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِنْكُمْ ۚ وَلَا تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا ﴿29﴾
النِّسَآء
تفسیر

ای کسانیکه ایمان آورده اید، نخورید اموال یکدیگر را به باطل و به وجه غیر شرعی مگر اینکه تجارتی باشد که با رضایت طرفین صورت گرفته باشد که این تجارت شرعی همراه با رضایت، حلال است و همدیگر را نکشید و خودکشی نکنید و چیزی را که باعث اعادم شدنتان میشود را نیز مرتکب نشوید. نکته: در تجارت رضایت طرفین معامله یک وجه است و وجه دیگر آن اینکه باید بر اساس عقود شرعی باشد حال اگر طرفین راضی باشند ولی معامله چیزی خلاف شرع باشد، آن جزو اکل مال به باطل است.

مستندات
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا
خطاب با کلمه ی ندا و حرف تنبیه برای اظهار کمال اهمیت موضوع است. (ابوسعود)
لَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُم بَيْنَكُم بِالْبَاطِلِ
منظور از اکل به باطل از طرقی است که مخالف شرع باشد مثل سرقت و خیانت و قمار و عقود ربا و غیر اینها که شرع مباح ندانسته است میباشد. (ابوسعود)
با قسم دروغ مال برادرتان را نخورید. (بحر العلوم)
إِلَّا أَن تَكُونَ تِجَارَةً عَن تَرَاضٍ مِّنكُمْ
استثناء منقطع است. (ابوسعود)
یعنی مگر اینکه اموال، اموال تجاری باشند. (ابوسعود)
مگر تجارتی که با رضایت هم انجام شده باشد. (ابوسعود)
یعنی لیکن تجارتی را که با رضایت طرفین است را قصد کنید. (ابوسعود)
منظور از رضایت طرفین، رضایت در وقت ایجاب و قبول است. (ابوسعود)
در این آیه دلیل است بر اینکه بیع تعاطی و بیع موقوف اگر اجازه داده شود، جایز هستند. (نسفی)
دیگر اینکه همینکه در مجلس عقد، با رضایت ایجاب و قبول صورت گرفت، دیگر معامله تمام است و نیازی به تاخیر تا جدا شدن از همدیگر نیست. (نسفی)
بیع تعاطی: معامله بدون به زبان آوردن همینکه به فروشگاهی میروی و اجناس را انتخاب میکنی و بدون اینکه ایجاب و قبولی صورت گیرد، کارت میکشی و تمام میشود.
بیع موقوف: مال غیر را معامله میکنی و بعد به صاحب کالا خبر میدهی که آن را فروخته ای حال اگر مالک ان معامله را اجازه دهد، بیع جایز است.
گفته میشود منظور چشیدن برای خرید است که با رضایت مباح است. (بحر العلوم)
اکل مال به باطل از جنس تجارت نیست و تجارت از جنس اکل مال به باطل نیست. (تاویلات اهل سنت)
وَلَا تَقْتُلُوا أَنفُسَكُمْ
یعنی کسانی را که از جنس خودتان یعنی مومن هستند را نکشید. (ابوسعود)
از حسن: برادرانتان را نکشید. (ابوسعود)
یعنی خودتان را با قرار دادن در معرض عذاب، هلاک نکنید. یعنی با انجام آنچه باعث عذاب میشود. (ابوسعود)
گفته شده است: خودکشی نکنید. (ابوسعود)
با انجام آنچه باعث اعدامتان میشود، خود را نکشید. (ابوسعود)
إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا
از آنجا که الله متعال در غایت مهربانی است، شما را از بعضی اشیاء نهی میکند. (ابوسعود)
چراکه شما را از قتل و گرفتن اموال نهی کرده است. (بحر العلوم)
وَمَنْ يَفْعَلْ ذَٰلِكَ عُدْوَانًا وَظُلْمًا فَسَوْفَ نُصْلِيهِ نَارًا ۚ وَكَانَ ذَٰلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرًا ﴿30﴾
النِّسَآء
تفسیر

و کسیکه این محرمات را از روی دشمنی با الله متعال و از روی ظلم به دیگران و یا خود، انجام دهد، زود باشد که وی را به آتشی وصف ناشدنی وارد خواهیم کرد و انجام این مجازات برای الله متعال آسان است. نکته: آنچه از عدوان در اینجا برداشت میشود به نظر میرسد به معنی دشمنی با الله متعال گرفتن با از روی استحلال انجام دهدی که مفسرین بیان کرده اند، همخوانی دارد چراکه خود انجام این قتل و اکل مال به باطل خودش مشخص است که دشمنی در حق شخص مقابل است حال وقتی عدوانا را میآورد، باید معنایی داده شود که از آن اهانت به شرع و استحلال حرام، برداشت شود.

مستندات
وَمَن يَفْعَلْ ذَٰلِكَ
کسیکه قتل را انجام دهد. (ابوسعود)
و این اکل مال به باطل را انجام دهد. (ابوسعود)
و یا حرامهاییکه قبلا بیان شد. (بیضاوی)
عُدْوَانًا وَظُلْمًا
به طریق افراط در تجاوز انجام دهد. (ابوسعود)
و انجام آنچه مستحق انجامش نیست. (ابوسعود)
گفته شده: عدوان یعنی تعدی به ظلم بر دیگری است. (ابوسعود)
ظلم به خود با انجام کاری که خود را در معرض عذاب قرار میدهد. (ابوسعود)
عدوان است چراکه تجاوز از حدود الهی است و ظلم است چراکه ظلم بر صاحب آن مال و آن نفس است. (تاویلات اهل سنت)
ظلم به خودش است. (تاویلات اهل سنت)
این وعید برای کسی است که حدو الهی را خوار شمرده است و حلال دانسته است. (تاویلات اهل سنت)
این وعید در حق حلال داننده ی حرام است و بیان مستحق داخل شدن به آتش بودن کسانیکه بدون حلال دانستن انجام میدهند همراه با وعده ی مغفرت است. (نسفی)
نه قتلی از روی خطا و قتل قصاص. (نسفی)
فَسَوْفَ نُصْلِيهِ نَارًا ۚ
بر آتش داخلش خواهیم کرد. آتشی مخصوص که هولناک و سخت عذاب است. (ابوسعود)
وَكَانَ ذَٰلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرًا
و این داخل کردن آنان بر آتش بر الله متعال، آسان است چراکه باعث آن محقق است و منصرف کننده ای از آن نیست. (ابوسعود)
إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبَائِرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَنُدْخِلْكُمْ مُدْخَلًا كَرِيمًا ﴿31﴾
النِّسَآء
تفسیر

اگر شما از بزرگهای آنچه که از ان نهی شده اید، دوری کنید، گناهان شما را کفارت خواهم کرد و محو خواهم کرد و شما را داخل خواهیم کرد به مکانی پراحترام و همراه با احترام. نکته: اینکه گناهی را نباید کوچک شمرد، چراکه بخشیدن گناهان در دستان الله متعال است و ما نمیدانیم که کدام را خواهد بخشید پس این کوچک شمردن گناه باعث میشود که خود را از عذاب الهی، در امان ببینیم و این احساس در امان بودن از عذاب الهی کفر است. از طرف دیگر نیز انسان ممکن الخطا است و مرتکب گناه میشود و معصوم نیست پس از اینور هم همه ی گناهان را بزرگ نشماریم طوری که از بخشش الهی ناامید شویم که این نیز کفر است و ایمان بین ترس و امید است به ببخشش امیدوار و از عذابش در ترس باشیم.

مستندات
إِن تَجْتَنِبُوا كَبَائِرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ
اگر از بزرگهایی که از آن نهی شدید، اجتناب کنید.
از ابن مسعود: گناهان کبیره هرآنچه از حرامها که از اول سوره ی نساء تا ایه ان تجتنبوا یعنی تا آیه 31 است. (نسفی)
از ابن مسعود: کبیره سه است: 1- شرک به الله متعال. 2- ناامیدی از رحمت الله متعال. 3 خود را از مکر الله در امان دیدن. (نسفی)
گفته شده است: کبیره، انواع کفر است چراکه در قرائت آمده است از کبیر ماتنهون عنه یعنی همان کفر است. (نسفی)
گفته شده : کبیره هر گناهی که در شرع بر انجام آن، حدی (مجازات) تعیین کرده و یا وعید بر آن مترتب شده است. (نسفی)
گناه کبیره، گناهانی که حرام بودن آنها قطعی است. (بیضاوی)
از رسول الله ص: گناهان کبیره هفت هستند: شرک به الله متعال. قتل نفسی که قتل آن را حرام گردانده است. نسبت زنا به پاکدامنان. خوردن مال یتیم. ربا. فرار از جنگ. عاق والیدن (آزار دهنده ی پدر و مادر خود). (بیضاوی)
از ابن عباس: گناهان کبیره از هفت به هفتصد نزدیکتر هستند. (بیضاوی)
گفته اند: در اینجا منظور شرک به الله متعال است. (بیضاوی)
گفته شده: کبیره و صغیره بودن نسبی است یعنی به نسبت گناه بالاتر از خودش صغیره است و به نسبت گناه پایینتر از خودش کبیره است پس بزرگترین کبیره ها، شرک است و کوچکترین آنها، حدیث نفس است و بین این دو گناهان بسیاری هستند که به آنها کبیره و صغیره بودن صدق میکند و (بیضاوی)
مورد هفتم را تعرب بعد هجرت یعنی بادیه نشین شدن بعد هجرت آورده است. (العز بن عبدالسلام)
یا که نه است: شرک به الله متعال. قتل مومن. نسبت زنا به پاکدامنان. خوردن مال یتیم. ربا خواری. فرار از جنگ. عاق والدین (آزار دهنده ی پدر و مادر خود) و جادو و زنا و دزدی و الحاد به ظلم در بیت الحرام. (العزب بن عبدالسلام)
مفسرین گفته اند: این نماز تا آن نماز و این رمضان تا آن رمضان کفارت گناهان بین اینها هستند اگر از کبیره ها اجتناب کنند. (ابوسعود)
هیچ گناهی صغیره نیست اگر همراه اصرار بر ان باشد و هیچ گناهی کبیره نیست اگر همراه آن استغفار و طلب آمرزش باشد. (ابوسعود)
از رسول الله ص: آیا شما را از بزرگترین گناهان کبیره، آگاه سازم؟ بدانید که آن شرک به الله متعال است و عقوق والدین و قسم عمدی به دروغ است. (بحر العلوم)
نُكَفِّرْ عَنكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ
از گناهان صغیره، گذشت میکنیم و میآمرزیم. (بیضاوی)
آمرزیده شدن گناهان صغیره به دو چیز محقق میشود یکی به اجتناب از کبیره ها و دیگری با حسنات. (تاویلات اهل سنت)
از رسول الله ص: شفاعتم برای اهل کبائر از امت من، ثابت است. (تاویلات اهل سنت)
از حضرت علی: دعای زنی را شنید که میگفت: بار الها مرا از جمله کسانیکه مشمول شفاعت محمد میشوند، قرار ده، حضرت علی گفت: بلکه بگو: بار الها مرا از جمله ی فائزین و پیروزمندانت قرار ده، چراکه شفاعت محمد در حق اهل کبیره است و این آیه را تلاوت کردند. (تاویلات اهل سنت)
وقتی محو صغیره را با اجتناب کبائر بیان داشت بدین معنا نیست بدون اجتناب ، کفارت نمیشود بلکه آن در مشیت الهی است خواست ببخشد میبخشد و خواست مواخذه کند، مواخذه میکند. (تاویلات اهل سنت)
وَنُدْخِلْكُم مُّدْخَلًا كَرِيمًا
به مکانی نیک داخلتان میکنیم. (نسفی)
یعنی بهشت و آنچه از ثواب که وعده داده شده است. (بیضاوی)
داخل شدن همراه با کرامت و احترام. (بیضاوی)
وَلَا تَتَمَنَّوْا مَا فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ بَعْضَكُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ ۚ لِلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا ۖ وَلِلنِّسَاءِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ ۚ وَاسْأَلُوا اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمًا ﴿32﴾
النِّسَآء
تفسیر

و تمنا نکنید آنچه را که الله متعال به فضل به بعضی از شما داده است بدانید که برای مردان سهمی از آنچه کسب میکنند، ثابت است وبرای زنان نیز سهمی از آنچه کسب میکنند ثابت است و بلکه از الله متعال از فضلش بخواهید. در نوع تقسیم و اختصاص سهم تمنای سهم دیگران را نکنید و نخواهید که ای کاش سهم شما هم مثل سهم آنان باشد چراکه الله متعال داناست و میداند که چه کسی را چه سهمی در نظر بگیرد. نکته: انسان همیشه ناراضی از وضعیت خودش است زن میخواهد مثل مرد باشد و مرد نیز اگر همیشه نگوییم در خیلی چیزها تمنا میکرد که ای کاش زن بود پس یادمان باشد که این احکام اسلامی را الله متعال که دانا به همه ی اشیاء است، حکم کرده است و وقتی یک متخصص و دانا حکم میکند آدم عاقل قبول میکند و اعتراض نمیکند.

مستندات
وَلَا تَتَمَنَّوْا مَا فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ بَعْضَكُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ
از آنجا که گرفتن مال دیگری به باطل و قتل نفس از آرزوی آنچه الله متعال به دیگران تفضل کرده است، ناشی میشود، پس آنان را از این آرزو و تمنا نهی فرمود. (نسفی)
چراکه این نوع قسمت الله متعال از روی حکمت و تدبیر و علم به احوال بندگانش است. (نسفی)
از ابن عباس: کسی آرزو نکند که ای کاش مال برادرش برای وی بود و همچنین نه زن وی را و نه مرکب وی را آرزو نکند، بلکه بگوید: بار الها مرا همانند آن رزق ده. (بحر العلوم)
مردان گفتند: ما را دو سهم است و زنان را یک سهم پس امید داریم که اجر اعمال ما نیز چنین باشد، در اینجا ام سلمه رض گفت: ای کاش جهاد بر زنان نیز فرض میشد پس این آیه نازل گشت. (بحر العلوم)
حسادت آن است که آرزو کنی که آنچه برای برادرت است را برای خود بخواهی و زوالش را از برادرت بخواهی و غبطه آن است که مثل آنچه برای دیگران است را برای خود بخواهی و این رخصت است. (نسفی)
لِّلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِّمَّا اكْتَسَبُوا
گفته میشود: زنان گفتند که از انجا که سهم ما کمتر است پس بار گناه ما نیز از مردان حتما کمتر است پس چنین نازل شد و فرمود: کسی از شما بیشتر از آنچه کسب کرده، آرزو و تمنا نکند. (بحر العلوم)
وَلِلنِّسَاءِ نَصِيبٌ مِّمَّا اكْتَسَبْنَ
هر یک از مردان و زنان که از گناه کسب میکنند، بر آنان سهمی هست و زن بودن یا مرد بودن از آن کم نمیکند. (بحر العلوم)
اجر و گناه بر اساس مقدار ارث نیست بلکه بر اساس کسب هر یک است. (نسفی)
منظور از مال مکتسب، سهم الارث است هرچند که خودش کسب نکرده است بلکه بر این اساس سهم هر یک برای خودش است و به دیگری نمیرسد، پس انگار که کسب خودش است. (ابوسعود)
وَاسْأَلُوا اللَّهَ مِن فَضْلِهِ
همه ی شما مردان و زنان از الله متعال روزی بخواهید. (بحر العلوم)
از الله بخواهید چراکه خزاینش را تمامی نیست و آنچه از فضل نزد دیگران است را نخواهید. (نسفی)
از رسول الله ص: از الله متعال از فضلش بخواهید که الله متعال از خودش خواستن را دوست دارد و بهترین عبادت انتظار حصول فرج در امور است. (ابوسعود)
ابن عیینه گوید: امر به مسالت نکرد مگر برای عطا کردن. (نسفی)
إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمًا
و الله متعال دانا است به اینکه کدام یک از شما مردان و زنان چه مقدار سهم را مستحق میشوید و میداند که بر چه کسی باید جهاد فرض شود. (بحر العلوم)
وَلِكُلٍّ جَعَلْنَا مَوَالِيَ مِمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالْأَقْرَبُونَ ۚ وَالَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمَانُكُمْ فَآتُوهُمْ نَصِيبَهُمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدًا ﴿33﴾
النِّسَآء
تفسیر

و برای هر یک از شما، ولی هایی قرار دادیم برای ارث بری از آنچه که پدر و مادر و خویشان، بعد مرگ خود بجای میگذارند، و کسانیکه با آنان عقد موالاة بستید پس که سهمشان را به آنها بدهید. قطعا الله متعال بر هر چیزی گواه است و از جمله ی گواه بودن الله متعال همین نظارت بر اینکه شما سهم الارث را به صاحبش میدهید یا نمیدهید است. نکته: ترتیب ارث بری اینگونه است که اول اصحاب فرض، سهم میگیرند اگر آنها نبودند یا از آنها چیز بماند به عصبه ی میت میرسد و بعد اگر اینها نبودند، ذوی الارحام و اگر نبودند به مولی العتاقه یعنی کسیکه وی را آزاد کرده است و اگر نبود به مولی الموالاة تعلق میگیرد بعد به بیت المال.

مستندات
وَلِكُلٍّ جَعَلْنَا مَوَالِيَ مِمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالْأَقْرَبُونَ
یعنی موالی شما را بیان کردیم یعنی ورثه را از فرزند و برادر و پسرعمو را بیان کردیم. (بحر العلوم)
موالی یعنی عصبه نیز گفته شده است یعنی عمو و پسرعمو و خویشاوندان. (بحر العلوم)
یعنی برای هر یک از شما وارثانی تعیین کردیم تا از شما ارث ببرند آنچه که شما ترک میگویید و آن ورثه پدر و مادر و خویشاوندان هستند. (بحر العلوم)
وَالَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمَانُكُمْ فَآتُوهُمْ نَصِيبَهُمْ
برای هرکس و هر چیزی، وارثانی قرار دادیم که ارث را احراز میکنند. (نسفی)
کلبی و مقاتل گویند: چنین بود که کسی با دیگری دوست میشد و با وی همپیمان میشد و وی را مثل فرزندان خود سهمی از میراث در نظر میگرفت. پس در این آیه فرمود که سهم آنان را بدهید و بعد این آیه با 75 سوره انفال منسوخ گردید. (بحر العلوم)
گفته میشود که برای این همپیمانان وصیت میکردند پس امر شد که از یک سوم به آنها داده شود. (بحر العلوم)
گفته میشود که منظور مولی الموالات است که به آنها یک ششم میدادند. (بحر العلوم)
مولی الموالاة: کسیکه وارثی ندارد و با دیگری عقد میکند که اگر جنایتی مرتکب شود، ارش و تاوانش بر گردن وی باشد و وقتی بمیرد، ارثش برای وی باشد. (درر الحکام شرح غرر الاحکام)
وراثت موالاة، نزد عامه ی صحابه ثابت است و این قول ما احناف است. تفسیر موالاة اینکه مردی یا زنی مسلمان میشود و عرب و آزاده نیز نیست و وارثی هم ندارد، به کسی میگوید: اگر جنایتی از من سر زد و دیه واجب شد، آن را بدهی و وقتی من مردم، از من ارث میبری و طرف نیز قبول کند، این قبول کننده ارث میبرد. (نسفی)
إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدًا
قطعا الله متعال گواه است که سهمشان را داده اید یا نداده اید. (بحر العلوم)
عالم غیب و عیان است و این وعده و وعید شدیدی است. (نسفی)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود