0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
أُولَٰئِكَ الَّذِينَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ ۖ وَمَنْ يَلْعَنِ اللَّهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ نَصِيرًا ﴿52﴾
النِّسَآء
تفسیر

آن افرادی که با مشرکان پیمان بستند و آنان را از مسلمین بر هدایت تر گفتند، کسانی هستند که مورد لعنت الله واقع شده اند و کسیکه الله متعال وی را لعنت هیچ کمکی دریافت نخواهد کرد و هیچ چیزی نمیتواند مانع عذاب الهی شود چه در دنیا و چه در آخرت.

مستندات
أُولَٰئِكَ الَّذِينَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ ۖ
گویندگان این سخن. (ابوسعود)
آنان کسانی هستند که الله متعال آنان را خذلان کرده و از رحمتش طرد کرده است. (بحر العلوم)
گفته میشود: الله متعال آنان را به جزیه عذاب داده است. (بحر العلوم)
از رحمتش دور کرد. (نسفی)
وَمَن يَلْعَنِ اللَّهُ
و کسیکه الله متعال وی را از رحمتش دور کند.. (ابوسعود)
فَلَن تَجِدَ لَهُ نَصِيرًا
برای وی منع کننده ای یافت نشود. (بحر العلوم)
یاوری که کمک قابل ذکری نخواهد بود. (نسفی)
چه به شفاعت یا چه غیر آن از وی عذاب را منع کند. (بیضاوی)
هیچ عذابی را چه دنیوی چه اخروی نمیتواند از وی دفع کند. (ابوسعود)
اعلام به صراحت این مطلب است که درخواست انان از قریش محقق نخواهد شد. (ابوسعود)
أَمْ لَهُمْ نَصِيبٌ مِنَ الْمُلْكِ فَإِذًا لَا يُؤْتُونَ النَّاسَ نَقِيرًا ﴿53﴾
النِّسَآء
تفسیر

آیا اینان را سهمی از ملک هست؟ یعنی نیست و اگر هم باشد، به مردم حتی اندازه ی کمترین و حقیرترین چیز مثل گودی هسته ی خرما نیز نخواهند داد. نکته: در حقیقت نیز چنین است و یهود خود را برگزیده میدانند و دیگران را هیچ ارزشی قائل نیستند که اگر بر دنیا مسلط شوند کسی را چیزی نخواهند داد.

مستندات
أَمْ لَهُمْ نَصِيبٌ مِّنَ الْمُلْكِ
اینان ادعا دارند که سهمی از ملک برای آنان است و خودشان در نهایت بخل و حریص بودن هستند در حالیکه الله متعال ادعای آنان مبنی بر اینکه ملک برای آنان خواهد بود را باطل میکند. (ابوسعود)
فَإِذًا لَّا يُؤْتُونَ النَّاسَ نَقِيرًا
اگر اینان را سهمی از ملک بود، در این صورت بخاطر بخلشان و کم خیر بودنشان به کسی از مردم چیزی نمیدادند. (تاویلات اهل سنت)
اینان را سهمی از ملک هست از جمله شرف و مال و ریاست در بین خودشان لیکن به کسی از ان به اندازه ی نقیر نیز نمیدهند، پس چطور از آنان پیروی میکنید؟ (تاویلات اهل سنت)
گفته اند: آنان را سهمی از ملک نیست پس چگونه مردم چیزی بدهند؟ (تاویلات اهل سنت)
بلکه ملک از آن الله متعال است و به هرکه خواهد عطا میکند. (تاویلات اهل سنت)
بیان وجه عدم استحقاق ملک برای آنان است بلکه برای بیان اینکه اینان باید از آن محروم شوند چراکه اگر به اینان چیزی از ملک داده میشد، به مردم کمترین چیزی را هم نمیدادند. (ابوسعود)
نقیر: آنچه از فرورفتگی که در پشت هسته ی خرما ظاهر میشود. (ابوسعود)
یعنی وقتی اینان اگر پادشاه باشند چنین خواهد کرد حال که خوار و نیازمند هستند، حالشان چگونه خواهد بود. (ابوسعود)
أَمْ يَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلَىٰ مَا آتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ ۖ فَقَدْ آتَيْنَا آلَ إِبْرَاهِيمَ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَآتَيْنَاهُمْ مُلْكًا عَظِيمًا ﴿54﴾
النِّسَآء
تفسیر

و بلکه اینان بر مردم که منظور عرب هستند که از بین آنان پیامبر مبعوث شده است ، بر آنها حسادت میورزند بر آنچه الله متعال به وی از نبوت داده است، پس باید بدانند که ما به آل ابراهیم، کتاب و نبوت و فضائل عطا کرده ایم و همینطور پادشاهی بزرگی نیز به آنها داده ایم. نکته: در این آیه عطای فضل الله بر رسول الله ص به صراحت ذکر شده است و اینکه اینان بر نبوت ایشان حسادت میکردند و الله متعال در آخر اعلام میکند که این نبوت و کتاب را که به آل ابراهیم که اسلاف رسول الله ص هستند، عطا کرده ایم دیگر اینکه پادشاهی بزرگی نیز عطا کرده ایم یعنی شما دارید به کتاب و نبوت داده شدن به اینها حسادت میکند زود است که پادشاهی نیز داده شود و همانطور که میدانیم به مسلمانان پادشاهی بزرگ داده شد و تا وقتی که بر اسلام و بر فرامینش عمل میکردند و قانونشان همان فقه اسلامی بود، این پادشاهی نیز بود ولی وقتی این را کنار گذاشتند و در قانون گذاری تفاوتی با بقیه در آنها دیده نشد و هر حرامی که آنان انجام میدادند وجهه ی قانونی به خود گرفت از قبیل وام و قمار، پس دلیلی بر پادشاهی مسلمانان نماند.

مستندات
أَمْ يَحْسُدُونَ النَّاسَ
بلکه آیا اینان به رسول الله ص و یارانش حسادت میورزند و یا به عرب و یا به تمام مردم حسادت میورزند؟ (بیضاوی)
کسیکه بر نبوت حسادت کند انگار که به تمامی مردم حسادت کرده است. (بیضاوی)
توبیخ در وجود حسادت در آنان است همانطور که بخل انان را مورد توبیخ قرار داد چراکه این دو شر رذیلتهاست. گویا بین حسادت و بخل، تلازم است. (بیضاوی)
یهود انتظار داشتند که نبی موعود از آنها باشد وقتی دیدند که از دیگران است حسادت ورزیدند. (ابوسعود)
عَلَىٰ مَا آتَاهُمُ اللَّهُ مِن فَضْلِهِ ۖ
بر آنچه که الله متعال به آنها داده است از نبوت و کتاب و نصرت و عزت و اینکه نبی موعود را از آنها قرار داده است. (بیضاوی)
فَقَدْ آتَيْنَا آلَ إِبْرَاهِيمَ
پس که عطا کرده ایم آل ابراهیم را که اسلاف رسول الله ص و پسرعموهای ایشان هستند. (بیضاوی)
الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ
کتاب : تورات. (نسفی)
حکمت: نبوت. (بیضاوی)
حکمت موعظه و فقه. (نسفی)
حکمت: نبوت و علم و فهم
کتاب یعنی تنزیل و حکمت یعنی سنت. (بحر العلوم)
وَآتَيْنَاهُم مُّلْكًا عَظِيمًا
ملک سلیمان و داود و یوسف. (نسفی)
فرشتگان و لشکریان به آنها دادیم. (تاویلات اهل سنت)
گفته شده: منظور ملک سلیمان و داود است که از آل ابراهیم هستند. (تاویلات اهل سنت)
پس دور نیست که به اینان نیز مثل آنچه به آنها داده است، عطا کند. (بیضاوی)
الزام آنان است بر اینکه به اسلاف رسول الله ص کتاب و حکمت داده است پس چیز جدیدی نیست اگر به رسول الله ص نیز مثل اسلافش، عطا کند. (نسفی)
دیگر اینکه شکیبایی خواهی از رسول الله ص است چراکه آل ابراهیم نیز مورد حسادت قرار گرفته اند و ضرری به آنها نرساند. (تاویلات اهل سنت)
فَمِنْهُمْ مَنْ آمَنَ بِهِ وَمِنْهُمْ مَنْ صَدَّ عَنْهُ ۚ وَكَفَىٰ بِجَهَنَّمَ سَعِيرًا ﴿55﴾
النِّسَآء
تفسیر

پس از آنها یعنی یهود و یا همان مردمان در زمان آل ابراهیم کسانی هستند که به آن کتاب و حکمت ایمان اورده اند و کسانی دیگر نیز سعی کردند جلوی آن را بگیرند و کفر ورزیدند و رسالت آنان تکمیل شد پس از این یهود نیز بعضی ایمان خواهند آورد و بعضی دیگر کفر خواند ورزید پس برای تو نیز ضرری نخواند داشت و اینکه آن منکران یادشان باشد که ما اینجا عذابشان بدهیم یا ندهیم، همان عذاب افروخته شده ی جهنم برای آنان کافی است. نکته: وقتی که کسی منکر حرفش را تهدید به چیزی میکند که طرف مقابل قبول ندارد نشان میدهد که تهدید کننده مطمئن است که میتواند آن را اجرا کند و تهدید تو خالی نیست چراکه اگر چنین نبود به چیزی تهدید میکرد که طرف قبول دارد پس باید ترسید در اینکه الله متعال اعلام میکند که منکران را همین عذاب جهنم که میگویم کافی است و عاقل باید تامل کند که چگونه تهدید میکند.

مستندات
فَمِنْهُم مَّنْ آمَنَ بِهِ
از یهود کسانی هستند که به آنچه که بر آل ابراهیم از کتاب نازل شده و آنچه که بر محمد نازل شده است، ایمان آورده اند. (بحر العلوم)
وَمِنْهُم مَّن صَدَّ عَنْهُ ۚ
کلبی: و کسانی هم هستند که از روی تکذیب از آن اعراض کرده اند. (بحر العلوم)
از مقاتل: از آل ابراهیم کسانی هستند که به کتابی که به آنها داده شده، ایمان آورده اند و کسانی نیز ایمان نیاوردند. (بحر العلوم)
کسانی هستند که به محمد ایمان آورده اند و کسانی دیگر هستند که کفر ورزیده اند. (بحر العلوم)
از یهود کسانی هستند که به آنچه از آل ابراهیم ذکر شد ایمان اورده اند و بعضی دیگر نیز با وجود علم به صحت، آن را انکار کردند. (نسفی)
یعنی کفر به آل ابراهیم و کتابشان انها را ضعیف نکرد پس تو را نیز ضرری نرساند. (بیضاوی)
وَكَفَىٰ بِجَهَنَّمَ سَعِيرًا
و جهنم از روی شعله ور بودن و افروخته بودن، کافی است. (بحر العلوم)
برای کسانی که صادین یعنی مانعین از ایمان، کافی است. (نسفی)
اگر که در عذابشان تعجیل نشود، همین جهنم برایشان کافی است. (بیضاوی)
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِنَا سَوْفَ نُصْلِيهِمْ نَارًا كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْنَاهُمْ جُلُودًا غَيْرَهَا لِيَذُوقُوا الْعَذَابَ ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَزِيزًا حَكِيمًا ﴿56﴾
النِّسَآء
تفسیر

قطعا کسانیکه به نشانه های ما و نشانه های دین ما و نشانه های رسولان ما، کفر ورزیده و انکار کرده اند، هر زمانیکه پوستشان پخته شد پوستهای آنان را تجدید و نو کرده میشود تا همیشه درد عذاب را بچشند و احساس کنند. قطعا الله متعال بر هر کاری غالب است و چیزی وی تعالی را عاجز نمیگرداند و در احکامش نیز با حکمت است. نکته: انسانها بجای اینکه در مورد اینکه آیا مستحق عذاب هستند و آیا مستحق عذاب دائمی هستند و نظر بدهند، بنشینند و فکر کنند که این قوانین الله متعال است که حاکم بر همه چیز است و وی تعالی تعیین میکند که چه کاری باید انجام بشود و این انکارشان حکمی را تغییر نمیدهد پس بهتر است که ایمان بیاورند تا نجات پیدا کنند.

مستندات
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِنَا
کسانیکه به محمد و قرآن کفر ورزیدند،... (بحر العلوم)
در صدد بیان جایگاه کسانیکه رسول الله ص را تکذیب کردند و انکار کردند و همچنین بیان جایگاه کسانیکه ایمان میاورند بر امده است.
منظور از آیات: نشانه های دین و آثار آن است و میتواند که منظور آیات ربوبیت باشد و یا که منظور نشانه های رسالت است که کفر به آن کفر به الله متعال است.(تاویلات اهل سنت)
سَوْفَ نُصْلِيهِمْ نَارًا
زود باشد که در آخرت به آتش واردشان کنیم. (بحر العلوم)
صلی از باب مجرد برای کسی گفته میشود که برای امری به آتش داخل شده باشد و اصلی از باب افعال گفته میشود اگر به جهت سوختن داخلش کنند و اصطلاء یعنی به آتش گرم شدن را گویند. (بحر العلوم)
کبابشان میکنیم به گوسفند کباب شده، مشویه گفته میشود. (تاویلات اهل سنت)
به آتشی بزرگ و ترسناک داخل کنیم. (ابوسعود)
كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُم بَدَّلْنَاهُمْ جُلُودًا غَيْرَهَا
هربار که پوسشتان سوخت، با پوستی جدید تبدیل میشود. (بحر العلوم)
چراکه هر وقت که سوختند تا زمانی آتش فرو مینشیند به خلق جدیدی تبدیل میشوند بعد باز سوزانده میشوند و این دأب انان است یعنی همیشه تکرار میشود. (بحر العلوم)
مقاتل: در هر روز هفت بار تجدید میشود. (بحر العلوم)
حسن گوید: به من چنین رسیده است که آنان در هر روز هفتاد هزار بار پخته میشوند. (بحر العلوم)
ضحاک: در هر روز هفتاد پوست داده میشود. (بحر العلوم)
از ابن عباس: یعنی در اندازه ی پوست اضافه کرده میشود و با کوهها و دره ها برابر میشوند. (بحر العلوم)
به پوستی ناسوخته تبدیل کنیم و تبدیل و تغییر همان تغییر هیئت است و اصلشان یکی است. (نسفی)
از فضیل: پخته را ناپخته گردانده میشود. (نسفی)
لِيَذُوقُوا الْعَذَابَ ۗ
تا رسیدن عذاب را بیابند. (بحر العلوم)
تا که دائما عذاب را بچشند. (نسفی)
اثر سوختن برداشته میشود تا عذاب را حس کنند. (بیضاوی)
تا که درد آن تسکین نیابد. (تاویلات اهل سنت)
إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَزِيزًا حَكِيمًا
غالب در عذاب دادن است. (بحر العلوم)
در امرش حکیم است که حکم به عذاب انان کرده است. (بحر العلوم)
غالب در انتقام است که چیزی مانع وی از عذاب دادن مجرمین نمیشود. (نسفی)
حکیم است که بر اساس حکمتش عذاب میدهد. (بیضاوی)
حکیم است در آنچه که در حق کافران انجام میدهد. (نسفی)
وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ۖ لَهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ ۖ وَنُدْخِلُهُمْ ظِلًّا ظَلِيلًا ﴿57﴾
النِّسَآء
تفسیر

و کسانیکه به آیات ما ایمان آورده اند و بر اساس آن عمل صالح انجام داده اند، زود است که آنان را داخل کنیم بر باغهایی که از زیر آن یعنی از زیر درختان آن، رودها جاری هستند و وقتی وارد شدند جاودانه در ان خواهند بود و برای آنهاست همسرانی پاک که هیچ چیز ناراحت کننده و مشمئز کننده ای در آنها نیست و دخال کنیم آنان را به سایه ای دائمی که فقط جهت راحتی و آسایش است و ناراحت کننده نیست و خللی در قصرهای آن نیست.

مستندات
وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ
و کسانیکه به آیات ما ایمان آورده اند و بر مقتضای آن عمل کرده اند. (ابوسعود)
سَنُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ۖ
سیدخلهم به یا نیز قرائت شده است. (ابوسعود)
یعنی وقتی وارد شدند، جاویدان خواهند بود. (ابوسعود)
لَّهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ ۖ
از آفات و عیبها پاک هستند و مثل همسران و زنهای دنیا نیستند. (تاویلات اهل سنت)
یعنی پاکند از احوال ناپسندی که در دنیا است و از پلیدیهای طبیعی نیز پاک هستند. (ابوسعود)
وَنُدْخِلُهُمْ ظِلًّا ظَلِيلًا
خورشید آن را بر نمیدارد. (تاویلات اهل سنت)
اذیتی در آن نیست چراکه در خورشید ضرر و نفع برای مردم است و در مورد ماه نیز چنین است و در مورد تاریکی نیز چنین است ولی در خود سایه آزار و اذیتی نیست. (تاویلات اهل سنت)
الله متعال خبر میدهد که به سایه ای وارد شوند که در آن آزار و اذیت خورشید و نه اذیت تاریکی و نه اذیت زمان است و مثل سایه ی دنیا که همراه با آزار غیر باشد، نیست. (تاویلات اهل سنت)
تاویل ظل ظلیل این است که وی را از تمام آزارها محافظت کند. (تاویلات اهل سنت)
ضحاک: سایه ی درختان و قصرهای آنان است. (بحر العلوم)
مقاتل: پوشش قصرها، ظلیل است یعنی خللی در آن نیست. (بحر العلوم)
إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَىٰ أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ ۚ إِنَّ اللَّهَ نِعِمَّا يَعِظُكُمْ بِهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ سَمِيعًا بَصِيرًا ﴿58﴾
النِّسَآء
تفسیر

قطعا الله متعال به شما امر میکند تا هر نوع امانتی را به اهلش ادا کنید و وقتی که بین مردم حکم کردید به عدالت حکم کنید و هر حقی را به صاحب حق بدهید. قطعا الله متعال آنچه وی تعالی حکم میکند بهترین اشیاء است یعنی همین امر به امانت و امر به عدالت. قطعا الله متعال به همه چیز شنوا و به همه چیز بیناست.

مستندات
إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَن تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَىٰ أَهْلِهَا
کلید کعبه در دست بنی شیبه بود و سقایت حجاج برای بنی هاشم بود وقتی رسول الله ص مکه را فتح کردند به عثمان بن طلحه امر کردند تا کلید را به ایشان بدهد و عثمان بن طلحه ترسید که هدف رسول الله ص دادن کلید به عموی خود؛عباس؛ باشد و کلید را آورد و گفت: بگیر به امانت خدا و رسول الله ص داخل بیت الله شدند و دیدند که عکس حضرت ابراهیم نقاشی شده است در حالیکه قدح قمار در دستانش است و صورت اسماعیل و گوسفند نیز بود و رسول الله ص فرمودند: الله متعال کفار را بکشد ابراهیم را چه به قدح پس امر کردند و آن صورتها محو کرده شدند و رسول الله ص در بیت الله کارشان را انجام دادند و از ان خارج شدند و عباس خواست که کلید را به وی بدهد پس این آیه نازل شد وبعد این آیه عام گشت در مورد ادای امانت به اهل آن در حق تمامی مردم. (بحر العلوم)
گفته میشود: این آیه در حق یهود نازل شده است که نعت رسول الله ص را کتمان کردند در حالیکه امانتی نزد آنان بود. (بحر العلوم)
این آیه امر به تمام مسلمین است که جمیع فرائض و فرمانها را ادا کنند چراکه نزد اینان امانت است مثل فرموده ی الله متعال {عَرَضْنَا الْأَمَانَةَ عَلَى السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالْجِبَالِ} [الأحزاب: 72] . (بحر العلوم)
ماموران ادای امانت ولی امر مردم هستند. (جصاص)
ابْنُ عَبَّاسٍ وَأُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ وَالْحَسَنُ وَقَتَادَةُ: هر امانتداری بر هر چیزی باشد، مامور این آیه هستند. (جصاص)
در مورد امانت اگر بدون تعدی هلاک شود، بر امانتدار ضمان نیست. (جصاص)
رویات است که رسول الله ص کلید کعبه را از عثمان بن طلحه گرفته بود وقتی آیه نازل شد به حضرت علی امر کرد تا کلید را به وی پس بدهد و رسول الله ص گفته است که الله متعال در حق تو آیه نازل کرده است و این آیه را قرائت کرد و عثمان مسلمان شد و جبرییل فرود آمد و خبر داد که سدانت کعبه تا ابد برای اولاد عثمان است. (نسفی)
وَإِذَا حَكَمْتُم بَيْنَ النَّاسِ أَن تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ ۚ
به حق حکم کنید. (بحر العلوم)
ضحاک: وقتی بین قوم حکم کردید با شاهد بر مدعی و قسم بر مدعی علیه حکم کنید. (بحر العلوم)
رسول الله ص: این امت دائما بر خیر خواهند بود مادامیکه در گفتار راست بگویند و در حکم عدالت کنند و وقتی کسی مهربانی خواست مهربانی کنند. (جصاص)
به برابری و انصاف حکم کنید. (نسفی)
امر است بر اینکه هر حقی که گردن کسی باشد را به صاحبانش برسانید. (ابوسعود)
امر به ولات امر است تا آنچه از حقوق بر گردنشان هست از مناصب غیر آن را به مستحقش برسانند. (ابوسعود)
إِنَّ اللَّهَ نِعِمَّا يَعِظُكُم بِهِ ۗ
چه نیک است آنچه الله متعال به شما موعظه میکند یعنی همان امر به ادای امانت و حکم به عدالت. (نسفی)
یعنی شما را به عدل و نصیحت و استقامت و ادای امانت حکم میکند. (بحر العلوم)
إِنَّ اللَّهَ كَانَ سَمِيعًا بَصِيرًا
سمیع و شنوای به قول عباس است. (بحر العلوم)
بینا به رد کلید به اهلش است. (بحر العلوم)
شنوای اقوال شما و بینای به اعمالتان است. (نسفی)
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ ۖ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا ﴿59﴾
النِّسَآء
تفسیر

ای کسانیکه ایمان آورده اید، از الله بر طبق آنچه امر و نهی کرده است، اطاعت کنید و از رسولش نیز تا وقتی زنده است از وی اطاعت کنید و وقتی مرد از سنتش اطاعت کنید و از صاحبان امر تا وقتی که بر طاعت الله و رسولش باشد، اطاعت کنید، اگر در امور دینی و مساله ای نزاع کردید پس ارجاع دهید به الله و رسولش، اینگونه عمل کردن شما، در دنیا به خیرتان است و عاقبت و نتیجه اش نیز بهتر است. نکته: در مورد امام و اولی الامر انچه هست اینکه بر طبق حکم الله و رسولش باید حکم کنند و اگر اختلافی پیش امد، دیگر چیزی نمیماند به جز الله و رسولش پس منبع دیگری در امامت و حکم و صاحب امر بودن، مطرح نیست.

مستندات
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ
بعد اینکه والیان را امر به امانت و عدالت کرد، دیگر مردم را امر به اطاعت از آنان کرد لیکن نه مطلقا بلکه در ضمن اطاعت از الله و رسولش امر کرد. (ابوسعود)
از الله در فرائض و از رسولش در سنتش اطاعت کنید. (تاویلات اهل سنت)
از الله در آنچه در کتابش امر و نهی کرده اطاعت کنید از رسولش در آنچه در سنتش امر و نهی کرده اطاعت کنید. (تاویلات اهل سنت)
وَأُولِي الْأَمْرِ مِنكُمْ ۖ
منظور امرای به حق است مثل خلفای راشدین و هرکس به اینان اقتدا میکند و ما امرای سوء و بد کردار از عطف به الله و رسولش به کناری هستند که واجب الاطاعه باشند. (ابوسعود)
گفته اند: اولی الامر علمای شرع هستند. (ابوسعود)
اولی الامر اهل خیر هستند. (تاویلات اهل سنت)
منظور علما هستند چراکه اینان بر امراء حکم میکنند. (نسفی)
این آیه و آیه قبل بر این دلالت دارند که منظور علما هستند چراکه این علما هستند که اختلاف میکنند که در وقت اختلاف به الله و رسولش ارجاع دهید. (تاویلات اهل سنت)
خلفا و امراء واجب الاطاعه هستند مادامیکه به معصیت امر نکنند. (بحر العلوم)
از حضرت علی: بر گردن امام حق این استکه به عدل حکم کند و امانت را به اهلش ادا کنید وقتی اینکار را کرد بر مسلمانان واجب است که از وی اطاعت کنند. (بحر العلوم)
معنی آیه میتواند چنین باشد که بر عامه واجب است که از اولی الامر اطاعت کنند و اولی الامر از علما اطاعت کنند. (تاویلات اهل سنت)
فَإِن تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ
وقتی بیان داشت که اطاعت از اولی الامر مشروط به موافق الله و رسولش بودن است حال اگر اختلاف پیش بیاید چه باید کرد پس بیان داشت که در اینصورت یعنی اگر شما و اولی الامر در امور دین اختلاف پیدا کردید پس به کتاب الله و سنت رسولش مراجعه کنید. (ابوسعود)
این آیه بر حجیت قیاس دلالت دارد چراکه وقتی مختلف فیه را به کتاب و رسولش بخواهی ارجاع دهی این امر با تمثیل و بنا بر تمثیل حاصل خواهد شد و این همان معنی قیاس است. دیگر اینکه این امر تایید میگردید به اینکه امر به رد به الله و رسولش بعد امر به اطاعت از الله و رسولش است پس دلیل است بر اینکه احکام سه قسم هستند ثابت به کتاب الله و به سنت رسول الله ص و به رد به این دو با قیاس. (ابوسعود)
گفته میشود: وقتی امری بر شما مشکل امد، بگویید: الله و رسولش اعلم هستند. (بحر العلوم)
إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۚ
اگر به الله و آخرت ایمان دارید پس به کتاب الله و رسولش ارجاع دهید چراکه ایمان به الله و آخرت ایجاب میکند که به این دو ارجاع دهید. (ابوسعود)
ایمان ایجاب اطاعت اولی الامر را دارد منتها اگر موافق حق باشند اگر با حق مخالفت کنند، اطاعتی نیست. (نسفی)
رسول الله ص: اطاعتی از مخلوق در برابر عصیان به خالق نیست. (نسفی)
ذَٰلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا
رد به الله و رسولش از ماندن از اختلاف بهتر است و عاقبتش نیز نیک است. (بحر العلوم)
این رد مورد امر، برای شما خیر است و صلاحتان در ان است. (ابوسعود)
تاویلا یعنی عاقبت آن. (ابوسعود)
خیر در عاجل و احسن در عاقبت است. (نسفی)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود