و وقتی که تو بعنوان رهبر و امام مسلمانان در جنگ حاضر بودی و وقت نماز شد، پس گروهی از مومنان با تو به نماز بایستند و اسلحه به دست باشند پس وقتی رکعتی خواندند پس به روی دیگر شوند و آن طائفه که با تو نخوانده بودند بیایند و با تو نماز بخوانند یعنی رسول الله ص برای هر دو گروه امام است و مشخص میشود که نماز رسول الله ص تقسیم شده است بین دو گروه نه اینکه یکی با رسول الله ص بخواند و دیگری بدون ایشان و باید که اسلحه و حذر و هوشیاری خود را حفظ کنند. کفار دوست دارند که شما از اسلحه ی خود و ادوات جنگ خود غافل شوید تا آنها به شما به یکباره حمله سختی کنند. برای شما گناهی در این نیست که اگر شما را سختی و اذیتی در حمل سلاح پیش بیاید بخاطر باران یا بیماری، بر اینکه اسلحه ی خود را بگذارید ولی باز غافل نشوید و هوشیار باشید. قطعا الله متعال برای کفار، عذابی اهانت کننده مهیا کرده است. نکته: از وقتی که حکم نماز خوف را اموختم از سیاست بکار رفته در دفع مکر دشمنان به وجد میآمدم و همیشه در خاطرم هست. اگر تامل کنیم خواهیم دید که چه سیاستی آگاهانه و تیز و ریز بینانه انجام گرفته است تصور کنید دشمن نماز خواندن مسلمانان را برای خود فرصتی شمرده تا حمله کند بعد در وقت نماز مسلمان دو گروه میشوند و دشمن نظاره گر است حال عده ای روبری دشمن میاستند و بقیه یک رکعت میخوانند و جای خود را با گروه دیگر عوض میکنند، و جابجا میشوند پس تا دشمن از حیرت بیاید بیرون و خودش را جمع کند و بداند که چه شده است مسلمانان نماز خود را تمام کرده اند و آنچه بر دشمن باقی مانده است مات و مبهوت شدن است و این در دل دشمن چنان ترسی خواهد انداخت که با رفتار عادی مثلا با تقسیم شدن به دو گروه و یکی نماز تمام کند بعد دیگر بیاید و تمام کند، چنین قدرتی را ندارد و نمیتواند چنین قوت و تاکتیکی را نشان بدهد.
وقتی که از نماز فارغ شدید، پس الله متعال را یاد کنید در حالت ایستاده و نشسته و به پهلو خوابیده و یا بعد اینکه از این نماز خوف فارغ شدید، و توانستید مثل قبل نماز بخوانید اگر توانایی ایستاده خواندن دارید ایستاده بخوانید اگر نشد نشسته اگر نشد به پهلو بخوانید. پس وقتی که مطمئن شدید و در امنیت بودید پس نماز را بپادارید به ارکان و شرایطش کامل ادا کنید. قطعا نماز فرضی به اندازه و به اوقات مشخص است.
و در تعقیب و پیگیری جنگ با دشمنان خود، سستی و ضعف به خود راه ندهید چراکه اگر در جنگ به شما درد میرسد و درد میکشید، آنها نیز چنین هستند و مثل شما درد میکشند همانطور که شما درد میکشید و این درحالی است که شما از الله متعال امیدی دارید که آنان ندارند و آن وعده ی اظهار دین است و خود دین است و کفار فقط برای دنیا و راحتی دنیوی میجنگند پس سستی لایق کفار است نه مومنان و باضافه اینکه الله متعال دانا به امور و همه چیز است و در احکامش من جمله جهاد نیز بر اساس حکمت حکم میکند پس در حکم بحث نکنید بلکه در اجرای آن بکوشید. نکته: انسان هرچند از دیگر جانوران شناخته شده، هوشمند است و دارای تفکر است ولی نمیتواند به تمامی جوانب یک امر احاطه پیدا کند و این الله متعال است که خالق تمام هستی بوده و دانا به ان است پس احکامش نیز بر اساس محض حکمت است پس آنچه انسان باید فکر کند این است که حکم از طرف الله باشد وقتی ثابت شد از طرف الله متعال است پس دیگر وقت عمل است و این را ما اگر به خود و زندگی خود و حوادث و پدیده های رخ داده تامل کنیم دقیقا بر اساس حکمت بودن احکام الهی را متوجه میشویم و هر یک از احکام الهی که تغییر کرد، بشر در آن به مشکل خورده است.
قطعا ما به تو کتاب برای بیان حق به نازل کردیم تا بین مردم بر طبق آنچه الله متعال به تو راه مینماید حکم کنی و تو از سمت خیانتکاران، دعواگر نباش و طرف انها را نگیر. نکته: در همین آیه دلیل محکمی بر این است که رسول الله ص معصوم است چراکه در شان آیه آمده است که رسول الله ص داشت قول خیانتکاران را قبول کند آن هم علیه یهودیان پس این آیه نازل شد و قصد رسول الله ص را اصلاح کرد پس معلوم است که رسول الله ص تحت نظارت علام الغیوب است. نکته: دیگر اینکه همین آیه نشانگر عدالت اسلام است چراکه طرف یهودی بود و وقتی حق با یهودی بود، و کسی که قصد داشت که باور کند رسول الله ص است پس آیه نازل میشود که این خیانت است. نکته: به آنچه امام ابومنصور ماتریدی در مورد عصمت بیان کرده است باید توجه شود و فهمیده شود. سخن وی این است که وقتی رسول الله ص از چیزی نهی میشود نه به معنی اینکه ممکن است مرتکب نهی شود یا شده باشد بلکه برای نشان دادن این مطلب است که با وجود عصمت رسول الله ص مامور و منهی واقع میشود و این برای نشان دادن این مطلب است که اختیار رسول الله ص از ایشان سلب نشده است بلکه انسان بودنشان جای خودش است و این الله متعال است که وی را معصوم میدارد و امر و نهیی نباشد، گفتن اینکه ایشان معصوم هستند چه معنایی دارد.
منبعی معتبر برای مطالعه کتابها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.