الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
وَالصَّلَاةُ والسَّلَامُ عَلَى مُحَمَّدٍ رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ
وَعَلَى آلِهِ وَأصْحَابِهِ وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإحْسَانٍ إلَى يَوْمِ الدِّينِ
أمَّا بَعْدُ
بنابر قول امام اعظم با قرائت یک آیه هرچند کوچک باشد، فرض قرائت ادا می‌شود و بنابر قول امامین سه آیه‌ی کوچک یا یک آیه بلند، فرض است.
دلیل امام اعظم:
....فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ ۚ ....[سوره المزمل: ۲۰]
یعنی آنچه از قرآن برایتان میسر شد، قرائت کنید که کمترینش یک آیه است.
دلیل امامین:
سه آیه یا آیه طویل قرائت کند وی را قاری دانسته می‌شود و کمتر از آن باشد آن را شمارنده می‌دانند نه قرائت کننده.
در مورد اعتبار آیه‌های تک کلمه ای مثل مدهامتان و یا تک حرفی مثل ص و ن، اختلاف است که آیا فرض ادا می‌شود یا خیر، اصح این است که جایز نیست چراکه شمارنده خواهد بود نه قارئ.
قول امامین نیز سه آیه باشد و یا یک آیه طویل فرض ادا می‌شود.
حال این سه آیه هر مقدار که باشد ادا خواهد شد.
(1) ﻓﻲ ﺃ: ﻭﻓﺮﺽ.
(2) ﻗﻮﻟﻪ: ﺁﻳﺔ؛ ﺃﻗﻠﻬﺎ ﺳﺘﺔ ﺃﺣﺮﻑ، ﻭﻟﻮ ﻛﺎﻧﺖ اﻝﺁﻳﺔ ﻛﻠﻤﺔ، ﻣﺜﻞ: {ﻣﺪﻫﺎﻣﺘﺎﻥ}
، ﺃﻭ ﺣﺮﻓﺎ ﻭاﺣﺪا ﻧﺤﻮ: {ﻗﻮﻟﻪ:}
ﻭ{ﺻ}
ﻭ{ﻧ}
اﺧﺘﻼﻑ ﻓﻴﻬﺎ، ﻭاﻷﺻﺢ ﺃﻧﻪ ﻻ ﻳﺠﻮﺯ؛ ﻷﻧﻪ ﻳﺴﻤﻰ ﻋﺎﺩا ﻻ ﻗﺎﺭﺋﺎ. ﻛﺬا ﻓﻲ ((ﺷﺮﺡ اﻟﻜﻨﺰ)) ﻟﻠﺰﻳﻠﻌﻲ، ﻭﻫﺬا ﻛﻠﻪ ﻋﻨﺪ ﺃﺑﻲ ﺣﻨﻴﻔﺔ ﺃﺧﺬا ﻣﻦ ﺇﻃﻼﻕ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﻰ: {ﻓﺎﻗﺮﺅا ﻣﺎ ﺗﻴﺴﺮ ﻣﻦ اﻟﻘﺮﺁﻥ}
، ﻭﻗﻮﻝ اﻟﻨﺒﻲ ﺻﻠﻰ اﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻟﻤﻦ ﻋﻠﻤﻪ ﻛﻴﻔﻴﺔ اﻟﺼﻼﺓ: ((ﺛﻢ اﻗﺮﺃ ﻣﺎ ﻣﻌﻚ ﻣﻦ اﻟﻘﺮﺁﻥ))، ﻭﻗﺎﻻ: اﻟﻔﺮﺽ ﺛﻼﺙ ﺁﻳﺎﺕ ﻗﺼﺎﺭ، ﺃﻭ ﺁﻳﺔ ﻃﻮﻳﻠﺔ؛ ﻷﻧﻪ ﻻ ﻳﺴﻤﻰ ﻋﺮﻓﺎ ﻗﺎﺭﺋﺎ ﺑﺪﻭﻧﻪ، ﻓﺄﺷﺒﻪ ﻣﺎ ﺩﻭﻥ اﻝﺁﻳﺔ.
اﻟﻘﺎﺋﻞ اﻟﻜﺮﺧﻲ ﻭاﺑﻮ ﺑﻜﺮ اﻻﻋﻤﺶ اﻟﺒﻠﺨﻲ ﻭاﺑﻮ ﻧﺼﺮ ﺑﻦ ﺳﻼﻡ ﻭاﻟﻘﻮﻝ اﻻﻭﻝ ﻣﻤﺎ اﺧﺘﺎﺭﻩ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻬﻨﺪاﻭﻱ ﻭﺟﻤﻬﻮﺭ ﻣﺸﺎﺋﺨﻨﺎ.



در مورد آیه طویل نیز آمده است:
سه آیه یا معادل آن پس بنابر این قول اگر یک آیه برابر با سه آیه شود، هرچند سه آیه کوچک هم باشند، ادا خواهد شد.
این شمردن تعداد حروف بعداً به این مسأله اضافه شده است و به نظر می‌رسد ای مقدار حساس شدن در کار نبوده و بعداً آن را به شمردن حروف رسانده باشند.
ﻗﺎﻝ: (ﻭﻣﻘﺪاﺭ اﻟﻔﺮﺽ ﺁﻳﺔ ﻓﻲ ﻛﻞ ﺭﻛﻌﺔ) ﻭﻗﺎﻻ: ﺛﻼﺙ ﺁﻳﺎﺕ ﻗﺼﺎﺭ ﺃﻭ ﺁﻳﺔ ﻃﻮﻳﻠﺔ ﺗﻌﺪﻟﻬﺎ

آنچه مشخص است و باید رعایت شود هرچند بعضی بنابر مقایسه گفته‌اند:
بنابر قول امام اعظم مطلق آیه باشد می‌شود و عدد ذکر نشده است.
آنچه هست احتیاط کرده شود و آیه از آیه‌های تک کلمه‌ای نباشد.
در مورد سه آیه نیز و یک آیه طویل اگر سه آیه شد فرض ادا می‌شود طبق قول امامین این آیات هرچند کوچک باشند و یک آیه طویل هم در مقایسه با سه آیه‌ی پشت سر هم مرتب، برابر باشد، درست است.
ولی یک آیه بزرگ را نصف کنی خیر نمی‌شود چراکه هیچ از یک از ائمه‌ی مجتهدین ما این را نگفته‌اند.