عقیده
پاسخ دادهشده
بدون عنوان
سلام علیکم و رحمت الله استاد عزیز، یک سؤال دربارهٔ روش تفسیر قرآن و ادعای اعجاز علمی دارم.
برای مثال، در آیهٔ ۴ سورهٔ قیامت آمده است: «بَلَىٰ قَادِرِينَ عَلَىٰ أَن نُّسَوِّيَ بَنَانَهُ». امروزه برخی این آیه را به منحصربهفرد بودن اثر انگشت انسان و کشف علمی آن ربط میدهند؛ در حالی که «بَنان» در معنای لغوی به انگشتان یا سرانگشتان اشاره دارد و مفسران قدیمی نیز عموماً آن را به همین معنا فهمیدهاند، نه بهعنوان اشارهای مشخص به خطوط اثر انگشت.
سؤال من این است: در تفسیر یک متن دینی، آیا نباید تا حد امکان معنایی را در نظر بگیریم که با زبان، سیاق آیات و فهم مخاطبان و مفسران نخستین سازگار است؟ اگر پس از یک کشف علمی، معنایی جدید را به آیه نسبت بدهیم، در حالی که شواهد زبانی و تفسیری کافی برای آن نداریم، آیا این کار مصداق تفسیر به رأی یا تطبیق پسینی نیست؟
به بیان دیگر، چه معیار روشنی داریم که تشخیص بدهیم یک ادعای اعجاز علمی واقعاً از خود آیه به دست آمده است، نه اینکه ابتدا یک کشف علمی را پذیرفتهایم و سپس عبارتی از قرآن را با آن تطبیق دادهایم؟ و اگر یک عبارت قدیمی را بتوان با چند کشف متفاوت سازگار کرد، چگونه مشخص میکنیم که کدامیک واقعاً مقصود آیه بوده است؟